په اسلام کې حکومتي نظام (او نورې نظامونه هم همداسې) د انسان له خوا نه، بلکې د ټولو شیانو د پیدا کوونکي الله (سبحانه و تعالیٰ) له خوا ډیزاین شوي دي. له همدې امله، موږ مسلمانان باید د دې حکومتي نظام پابند اوسو.

In Islam, the Ruling System (and its other systems for that matter) is not designed by man, but rather by the Creator of all things, Allah (swt). Therefore, as Muslims we must abide by this ruling system.

اسلام نے جو نظامِ حکومت دیا ہے وہ وحدت کا نظام ہے۔ اس کی وجہ یہ ہے کہ شرعی دلیل نے اس کے سوا کچھ نہیں لایا اور ہمیں کسی اور چیز کو اپنانے سے منع کیا ہے۔ وحدت کا یہ نظامِ حکومت حکمرانی کی طاقت ایک شخص کے ہاتھ میں دیتا ہے، یعنی خلیفہ کے ہاتھ میں۔ خلیفہ کے ساتھ کسی اور شخص کو اقتدار میں شریک ہونے کی اجازت نہیں۔ عبداللہ بن عمرو بن العاص سے روایت ہے کہ رسول اللہ ﷺ نے فرمایا: "جو شخص کسی امام کی بیعت کرے، اپنا ہاتھ اس کے ہاتھ میں دے اور دل کا پھل اسے دے دے، تو اسے چاہیے کہ جہاں تک ہو سکے اس کی اطاعت کرے۔ اگر کوئی دوسرا شخص امام سے جھگڑا کرنے آئے تو اس دوسرے کی گردن مار دو۔" (مسلم اور بخاری)

The ruling system Islam has given is one of unity. This is because the divine evidence has brought nothing else and forbidden us to adopt anything else. This ruling system of unity puts the power of ruling in one mans’ hands, i.e., the Khaleefah. No other person is allowed to share power with the Khaleefah. It is narrated by ‘Abdullah ibn Amr ibn al- ‘A’as, “Whoever gives allegiance to an Imam giving him the clasp of his hand and the fruit of his heart shall obey him as long as he can. If another comes to dispute with the Imam, strike the head of the other.” (Muslim and Bukhari).

او همچنین، د الله رسول ﷺ وفرمایل: «که دوه خلیفګان ته بیعت وشي، نو وروستی یې ووژنئ». مسلم او بخاری۔

Also, the Messenger of Allah (saw) said, “If two Khaleefahs are given the allegiance, kill the latter of them.” Muslim and Bukhari.

دا ثابتوي چې اسلام د مسلمانانو لپاره دوه واکمنان منع کوي. له همدې امله، د مسلمانو ځمکو کې د مختلفو واکمنانو لرونکي ملي دولتونه جوړول حرام دي. له همدې امله، اسلامي واکمني نظام د یووالي نظام دی، نه د فدرالي جوړښت.

This proves that Islam prohibits having two rulers for the Muslims. Therefore, it is haram to form nation states with different rulers upon the Muslim lands. Therefore, the Islamic ruling system is one of unity and not of a federate structure.

په اسلام کې د حکومت نظام یوازې او بشپړ ډول د الهي نص پر بنسټ والړ دی، یعنې قرآن، سنت او د صحابه کرامو اجماع. د صحابه کرامو ژوند باید د مطالعې یوه ساحه وي، ځکه مسلمان مکلف دی چې احکام د صحابه کرامو له اجماع اخلي.

In Islam, the ruling system is based wholly and solely on the divine text, i.e. the Qur’an, Sunnah and Ijma‘ of the Sahabah. The lives of the Sahabah should be an area of study, for a Muslim is obliged to take laws from the Ijma‘ of the Sahabah.

دا د نورو ټولو ډولونو د واکمنۍ له سیستمونو سره توپیر لري، اسلام انسان ته اجازه نه ورکوي چې په دې سیستم کې خپل عقل ته مراجعه وکړي او قوانین وټاکي. قانون جوړول یوازې د الله (سبحانه و تعالی) حق دی. انسان یوازې دا دي چې دغه قوانین وپیژني، پوه شي او پلی یې کړي. له همدې امله موږ هغه هر چا ته اهمیت نه ورکوو چې داسې نظریات، مفکورې او تیوریانې وړاندې کوي چې د اسلامي واکمنۍ له سیستم سره بیگانه دي، لکه ډیموکراسي، اسلامي سوسیالیزم، اسلامي جمهوریت (لکه په ایران، پاکستان، سوډان او نورو هیوادونو کې) او داسې نور. دا بالکل نامناسبه ده، او د کفر په شمار ده، چې ووایو اسلام موږ ته د واکمنۍ د سیستم یوه قطعي، تفصیلي او واضحه انځور نه دی ورکړی. دا به داسې ځای ته ورسوي چې څوک په ضمني ډول ووایي چې اسلام ناتمام دی. همدارنګه هغه کسان چې وايي د اسلام واکمنۍ ډول نن ورځ نه شي پلی کېدای، د کفر په افکارو کې ډوب دي. اسلام داسې دین دی چې د ټولو وختونو او ځایونو لپاره پلی کېږي.

Unlike all other forms of ruling systems, Islam does not allow man to legislate rules within this system by utilising his own mind. Legislation is left only to Allah (swt). Man only has to recognise, understand, and implement these laws. We, therefore, disregard anyone who suggests ideas, concepts, and theories alien to the Islamic ruling system such as Democracy, Islamic Socialism, Islamic Republic (as in Iran, Pakistan, Sudan, etc.), and so on. It is totally inappropriate, and tantamount to kufr, to say that Islam did not give us a definite, detailed, clear picture of what the ruling system of Islam is. This would lead one to be implicitly stating that Islam is incomplete. Also, those who claim that the Islamic form of ruling system is not applicable in today’s world are delving in the cauldron of kufr ideas. Islam is a deen applicable for all times and places.

الله (سبحانه وتعالی) د قرآن، سنت او اجماع له لارې موږ ته د اسلامي حکومتولۍ د نظام یوه روښانه انځور راکړی دی.

Allah (swt) through the Qur’an, Sunnah and the Ijma‘ has given us a clear picture of what the Islamic form of ruling system is.

په لنډه توګه، د اسلامي حکم سیستم لاندې څانګو څخه جوړ دی:

Simply put, the Islamic ruling system consists of the following departments:

خلیفہ

Khaleefah.

مفوض معاونین (معاون تفویض)

Delegated Assistants (Mu‘awin Tafweedh).

اجرائیہ معاونین (معاوِن تنفیذ)۔

Executive Assistants (Mu‘awin Tanfeedh).

واليان (ولاة)

Governors (Wulah).

د جهاد قضاة امیر

Amir of Jihad Judges (Qudah).

اداری نظام (جهاز اداری)

Administrative System (Jihaas Idaari).

د امت شورا (مجلس الامة)

Council of the Ummah (Majlis al-Ummah).

داسې وې چې باید په یاد ولرو چې له دې څانګو څخه درې یې حقیقي واکمنان دي. واکمن هغه څوک دی چې د دولت دننه د اسلام د تطبیق مسؤولیت په غاړه لري او هغو کسانو باندې د اسلامي سزاګانو د تطبیق واک لري چې کومه اسلامي قانون یې سرغړونه کړې وي. نورو ادارو ته د واکمنانو له اجازې پرته د خلکو باندې د اسلامي قوانینو د تطبیق واک نشته.

It should be noted that of these departments, three are actual rulers. A ruler is one who maintains the responsibility of implementing Islam, within the State and has the authority of executing Islamic punishments upon those who have violated any Islamic law. The other bodies have no authority to enforce Islamic laws on the people without the permission of the rulers.

دحاکمانو درې ډلې دي: خلیفه، مفوض معاونین او والیان. څه باندې قاضیان، دوه ځانګړي ځایونه لري چې حقیقي حکومتي واکمني ده، یعنې قاضي القضات او د مظالمو قاضي (د دولت پر وړاندې شکایتونه). نور خلک د دې حاکمانو د امرونو په پلي کولو مسؤل دي.

The three bodies of rulers are the Khaleefah, Delegated Assistants and Governors. As for the judges, they incorporate two positions of actual ruling which are the Chief of Judges (Qadi al-Quda) and the Judge of Madhaalim (complaints against the State); while the other bodies of people are responsible for carrying out the orders of these rulers.

البته، د دولت مشر خلیفه دی. دا توپیر د هغو ځایونو، وختونو او طریقو په اړه محدودیتونه رامنځته کوي چې په کې د ګډوونکو مرستیالان، والیان، د قاضیانو مشر او د مظالمو قاضي د خلکو په اړه خپل واک عملي کولی شي.

خلیفه لغوی لحاظ سره په عربی ژبه کې "جانشین" معنا لري. خو د اسلام شریعت د خلیفه کلمې یوه بله، ډیره جامعه تعریف راکړی دی. د الله رسول ﷺ وفرمایل: "...زما نه وروسته به هیڅ نبیان نه وي، یوازې خلفاء به وي." البخاری.

The word Khaleefah linguistically means ‘successor’ in the Arabic language. But, the Shari‘ah of Islam has given us another, more comprehensive definition of the word Khaleefah. The Prophet of Allah (saw) said, “...there will be no more prophets after me, only Khulafa‘a.” Bukhari.

په دې حدیث کې «خلفاء» کلمه د ځای نیستو په معنا نه ده، بلکې د اسلامي دولت مشرانو ته اشاره ده. نو کلمه «خلیفه» د شرعي تعریف له مخې دې معنا ته راځي: «هغه سړی چې د اسلام په واسطه د یوې ټولنې باندې واکمني کوي او د دولت د مشر په حیث عمل کوي». که د دولت د مشر لپاره د «خلیفه» پر ځای «امام» کلمه وکارول شي، نو همدغه شرعي تعریف به پر هغې هم تطبیقیږي. او ځکه چې په اسلام کې بیعت یوازې د دولت د مشر لپاره کیږي، نو دواړه کلمې «خلیفه» او «امام» د دولت د مشر پورې اړه لري.

In this hadith the word Khulafa‘a is not referring to successors, but to heads of the Islamic State. The word Khaleefah is, therefore, taken to mean ‘that man who rules over a people by Islam,’ acting as the head of the State. The same Shari‘ah definition would apply if we used the word Imam, instead of Khaleefah, to indicate the head of State. And since in Islam, the bay‘ah is given only to a head of the State, both the words Khaleefah and Imam are pertaining to the head of the State.

د خلیفې نصبولو طریقه د بیعت له لارې ده. د اسلام د حکومت کولو واک امت له خلیفې ته ورکوي. اقتدار د امت دی او هغه خلیفه ته وکالت ورکوي چې شریعت نافذ کړي. دا کار د خلیفې او امت ترمنځ د یو قرارداد له لارې کیږي. امت باید تر هغه وخته پورې اطاعت وکړي څو چې خلیفه پر دوی اسلام نافذ کوي.

The method of installing the Khaleefah is through the process of bay‘ah. The power to rule by Islam is given by the Ummah to the Khaleefah. Authority belongs to the Ummah and it deputises the Khaleefah to enact the Shari‘ah. This is done through a contract between the Khaleefah and the Ummah. The Ummah must obey as long as the Khaleefah implements Islam on them.

د بیعت پروسه ممکن است د اسلامي دولت د ټولو مسلمانانو د عمومي رايې څخه وروسته پيښه شي، يا د اهل الحل والعقد (د نفوذ او واک لرونکو خلکو) ترمنځ د رايې څخه وروسته. رايه ورکول يوازې د امت د انتخاب د معلومولو وسيله ده، دا د بيعت ځاى نه نيسي. غير مسلمانان، ماشومان او هغه مسلمانان چې د دولت څخه بهر اوسي، د رايې ورکولو حق نه لري. که د اسلامي دولت ټول مسلمانان رايه ورکوي، نو هغه سړي ته چې ټاکل شوى وي، بيعت الانعقاد (د منلو بيعت، چې په هغه سره هغه خليفه كيږي) ورکول کيږي. خو که رايه د استازو له لارې وي، نو لومړى استازي بيعت الانعقاد ورکوي، وروسته امت د ټاکل شوي کس ته بيعت الطاعة (د اطاعت بيعت) ورکوي. د امت چوپتيا د ټاکل شوي خليفه په اړه د اطاعت د بيعت په توګه ګڼل کيدای شي. همدا د بيعت پروسه ده چې له لارې يو کس د خليفه مقام ته رسيږي. د خليفه د مقام لپاره کانديدان، د ځان نومولو سربيره، د مجلس الامة لخوا هم ټاکل کيدای شي. له همدغو کانديدانو څخه امت د ځان لپاره واکمن غوره کوي.

The process of bay‘ah may occur after a general vote given by all the Muslims of the Islamic State or it may occur after a vote among the ahl al halli wal ‘aqd (people of influence and authority). Voting is merely a means to determine the choice of the Ummah, it does not substitute the bay‘ah. Non-Muslims, children, and Muslims residing out of the State do not have the right to vote. If all the Muslims of the Islamic State are voting then the bay‘ah al-in‘iqad (pledge of acceptance, by which he becomes Khaleefah) is given to the man elected. However, if the vote occurs through the representatives, then a bay‘ah al-in‘iqad is first given by the representatives, after which a second bay‘ah al-ta‘aa (pledge of obedience) is given by the Ummah to the person elected. The silence of the Ummah over the elected Khaleefah can be considered as the bay‘ah of obedience. It is through this bay‘ah process that a person attains his position as Khaleefah. The candidates for the position of Khaleefah may, in addition to self nomination, be chosen by the Majlis al-Ummah. It is from these candidates that the Ummah chooses for itself a ruler.

یو ځل چې ټاکنه وشي، امت بیا د خلیفه د معزولولو حق نه لري، تر هغې چې هغه شریعت ساتي او د خلیفه کېدو شرطونه پوره کوي. ځکه چې د امت او خلیفه ترمنځ تړون دا دی چې هغه دوی باندې د اسلام په واسطه واکمني وکړي، نو امت د تړون د ختمولو حق نه لري، تر هغې چې هغه خپله برخه ساتي. له همدې امله، خلیفه ټاکلې دورې نه لري. هغه د دولت مشر پاتې کېږي، تر هغې چې د تړون ساتلو وس ولري یا تر دې چې خپل استعفا وړاندې کړي.

د تفویض معاونین هغه دي چې خلیفه د دولت د چلولو کې د هغه د مرستې لپاره ټاکي. د دې ټاکنې دلیل د پیغمبر ﷺ هغه حدیث څخه اخیستل شوی دی چې ده فرمایلي دي: «زما دوه وزیران له خلکو څخه ابوبکر او عمر دي.» (ترمذي).

The delegated assistants (Mu‘awin Tafweedh) are appointed by the Khaleefah to assist him in ruling the State. The evidence for this appointment is derived from the hadith of the Prophet (saw) in which he said, “My two ministers (wazirs) from the people are Abu Bakr and ‘Umar.” (Tirmidhi).

اسلام، له بلی خوا، دا وزیران د یوې ځانګړې دندې څخه هاخوا تللای شي۔ هغه وزیران چې پیغمبر ﷺ ټاکلي وو، په یوه ځانګړې دنده تخصص نه درلود او نه هم په محدوده توګه یوې ځانګړې دندې ته وګمارل شوي وو۔ له همدې امله غوره دا ده چې د "وزیر" پر ځای د "معاون" (مرسته‌کار) کلمه وکارول شي، ترڅو د لویدیځ د "minister" اصطلاح سره یې د ګډوډۍ خطر نه وي۔

Islam, on the other hand, allows these ministers to go beyond a specific function. The ministers whom the Prophet (saw) appointed were not specialised or assigned restrictively to a specific function. It is therefore preferable to use the word Mu‘awin (assistant) instead of ministers, so as not to confuse it with the Western terminology of minister.

د تفویض شوی مرستندوی هغه څوک دی چې خلیفه ته یې ټول کارونه په عمومي تفویض سره سپاري. د تفویض شوي مرستندوي په ټاکلو کې خلیفه باید په قرارداد کې هم د عمومي واکمنۍ او هم د مرستندوي حیثیت یادونه وکړي، ځکه چې یوازې یوه برخه ټاکل د مُعاوِن په توګه د هغه دندې محدودوي.

The delegated assistant is one whom the Khaleefah delegates to perform all functions in the way of general delegations. In the appointment of the Delegated assistant it is necessary for the Khaleefah to cite both the aspects of general ruling and being his assistant in the contract, because appointing him in only one aspect restricts his function as a Mu‘awin.

دغه ډول وه کله چې ابوبکر رضي الله عنه عمر رضي الله عنه خپل معاون وټاکه، او کله چې عمر رضي الله عنه عثمان او علي رضي الله عنهما خپل معاونان وګرځول، او کله چې عثمان رضي الله عنه مروان بن الحکم او علي رضي الله عنهما خپل معاونان وګرځول. دا استازول شوي معاونان خلیفې ته ځواب ورکوونکي دي او هغه مسایل چې د دوی شاوخوا وي، خلیفې ته خبروي.

Such was the case when Abu Bakr appointed ‘Umar as his assistant, and when ‘Umar took ‘Uthman and ‘Ali as his assistants, and when ‘Uthman took Marwan ibn al-Hakam and ‘Ali as his assistants. These delegated assistants are responsible to the Khaleefah and they inform the Khaleefah of the matters surrounding them.

لہذا تفویض شدہ معاونین کو ریاست کے حکومتی امور میں عمومی ذمہ داری حاصل ہے اور انہیں اسی عمومی ذمہ داری کے لیے خلیفہ کی طرف سے مقرر کیا جانا چاہیے۔ وہ اپنے اعمال کے لیے خلیفہ کے سامنے جوابدہ ہیں اور خلیفہ پر لازم ہے کہ وہ ان معاونین کے تفویض کردہ اقدامات اور تصرفات کا جائزہ لے۔ ہمیں یاد رکھنا چاہیے کہ حکمرانی کا عقد صرف امت اور خلیفہ کے درمیان ہوتا ہے۔ لوگوں پر اسلام کے صحیح نفاذ کی آخری ذمہ داری خلیفہ ہی کی ہے۔

خلیفہ کو انتظامی امور میں مشغول ہونے کی اجازت ہے۔ نبی ﷺ نے انتظامی امور میں حصہ لیا، جب آپ ﷺ نے بتوں کو توڑا، جہاد کو منظم کیا، اور صلح حدیبیہ کے معاہدے سے اپنا لقب مٹا دیا۔ امور کو آسان بنانے کے لیے وہ ریاست کے انتظام میں اپنی مدد کے لیے معاونینِ تنفیذ (مُعاوِن تنفیذ) مقرر کر سکتا ہے۔ تفویضی معاونین کے برخلاف، معاونینِ تنفیذ صرف خلیفہ کے احکام کے نفاذ کرنے والے ہوتے ہیں، وہ حکمران نہیں ہوتے۔ انہیں کسی ایک مخصوص کام یا انتظامی شعبے کے لیے بھی مقرر کیا جا سکتا ہے۔

The Khaleefah is allowed to engage himself in administrative matters. The Prophet (saw) did engage in administrative matters when he broke idols, organised the Jihad, and erased his title from the Treaty of Hudaybiyah. To facilitate matters, he may appoint executive assistants (Mu‘awin Tanfeedh) to help him manage the administration of the State. Unlike delegated assistants, the executive assistants are only executors of the directives of the Khaleefah. They are not rulers. They may, also, be assigned to one specific area of work or administration.

جس طرح د معاون تنفیذ اختیار محدود دی، همداسې د هغه د مقرر کیدو شرایط هم محدود دي. اجرایي معاون د خلیفه امر او احکام اجرا کوي چې باید پلي شي، او بیا د تطبیق په اړه خلیفه ته بیرته فیډبیک راوړي.

Just as the authority of the Mu‘awin Tanfeedh is limited so are the conditions for his appointment. The executive assistant carries out the orders and rules of the Khaleefah which are to be implemented, and then brings feedback to the Khaleefah, regarding the execution.

د ولایتونو فرعي برخې «عمالات» یا ولسوالۍ بلل کیږي. د دې عمالاتو څارنه او مسؤولیت یو «عامل» یا فرعي والي ته سپارل کیږي.

Subdivisions of the wilayaat or Provinces are called ‘amalat or districts. Supervision and responsibility for these ‘amalat is assigned to an ‘aamel or sub-governor.

پخوا مو د خلیفه د مقام په اړه بحث وکړ، اوس به دا وڅیړو چې والي او عامل، چې په خپلو اوسیدونکو باندې اسلام پلي کوي، څه رول لري. د والي دا عمومي واک دې ته اړ کوي چې هغه د یوه واکمن په توګه وګڼو. له همدې امله هغه هم د دولت د اغیزمن چلند لپاره هغه مسؤلیتونه لري چې خلیفې ته سپارل شوي دي. په هرصورت هغه ساحې چې والي ته خپلواکي ورکولی شي، لکه د دولت مالیه، لشکر او قضا، همدارنګه د خلیفې له خوا منل شوو پرته نور قوانین منل، د هغه د واک څخه بهر دي، ځکه دا کارونه د دولت د یووالي لپاره ګواښ کېدای شي.

Having previously discussed the position of Khaleefah, we will contemplate here on the role of wali and ‘aamel who implement Islam upon their residents. This general jurisdiction of the wali obliges us to consider him as a ruler. He, therefore, has similar responsibilities to those which are assigned to the Khaleefah for the efficient operation of the State. However areas that might make him autonomous, such as finances of the State, the army, and the judiciary, as well as adopting laws other than those adopted by the Khaleefah, are not within his control since they might pose a threat to the unity of the State.

ولی پخپله کیدای شي خپل سیمه د عاملاتو (ولسوالیو) ته وویشي او عاملان (ګمارل شوي مامورین) پکې وګمارې. دا ویشنې او ګمارنې هر یو د اسلام د پلي کېدو او د دولت د ثبات او آرامۍ سبب ګرځي. پیغمبر ﷺ خپلو ګمارل شوو کسانو ته وفرمایل: «اسانتیا وکړئ، سختي مه کوئ، خلک خوشحاله کړئ، نه یې نفرت ورکوئ، او په خپلو کې مشوره وکړئ.»

The wali himself may choose to further subdivide his region into ‘amalat and appoint ‘aamels to them. These subdivisions and appointments each assist in the implementation of Islam and the resultant tranquillity of the State. The Prophet (saw) said, to his appointees, “Make it easy not difficult, make the people optimistic not pessimistic, do not make the people go away but make them come closer, and consult one another.”.

دا یو اشاره ده چې موږ باید اسلامي دولت داسې وچلوو چې خلکو ته غیر ضروري سختۍ ونه رسوي، او په دې ترڅ کې خلک اسلام ته نږدې شي.

This is an indication for us to administer the Islamic State in a manner which will not put the people to unnecessary hardship, and thereby cause the people to come closer to Islam.

د والي ټاکنه د خلیفه له خوا تر سره کیږي. دا ټاکنه د خلیفه له خوا په دې شرط ورکول کیږي چې والي به په خپل قلمرو کې د اسلام له مخې حکومت کوي او هیڅکله به د خلیفه د واک غصب کولو ته لاس نه اچوي.

د جهاد امیر ادارې څلور څانګو څخه جوړې دي۔

The directorates of the Amir of Jihad consist of four departments.

دا دي:

These are :

1. د بهرنیو چارو (د بهرنیو سیاست)

1. The External Affairs (Foreign Policy).

۲. لښکر

2. The Military.

3. د داخلي امنیت۔

3. The Internal Security.

صنعت.

4. Industry.

د جهاد امیر د ټولو څلورو څانګو لارښود او څارونکی دی. خلیفه کیدای شي دا دنده یو وړ مسلمان ته وسپاري، مګر ځکه چې هغه د دولت مشر دی، دا خبره مهمه ده چې هغه دا دنده پخپله په غاړه واخلي.

The Amir of Jihad is the director and supervisor of all four departments. The Khaleefah may delegate this position to a suitably qualified Muslim, but since he is the head of state, it is important that he takes on the role himself.

د اسلامي دولت بهرنۍ سیاست هغه بهرنۍ پالیسۍ او د هغې اړیکې دي چې دولت یې له نورو ملتونو او هېوادونو سره لري. په اسلام کې بهرنۍ سیاست درې موخې لري:

The foreign policy of the Islamic State covers the external policies of the State and its relationship with other nations and countries. The foreign policy in Islam serves three objectives:

۱. د دولت او امت د وجود د ساتنې لپاره۔

1. To protect the entity of the State and the Ummah.

۲۔ د نورو خلکو او ملتونو ته د دعوت د اسانتیا لپاره۔

2. To facilitate the da‘wah to other people and nations.

۳۔ اسلامی ریاست کا دوسری ریاستوں کے ساتھ تعلقات کو منظم کرنا۔

3. To organise the relationship of the Islamic State with other states.

جب ان مقاصد پر غور کیا جائے تو واضح ہو جاتا ہے کہ اسلامی ریاست کی خارجہ پالیسی محض مسلمانوں پر فرض ہے کہ وہ اسے نافذ کریں، بلکہ دنیا بھر میں مسلمانوں کے خون، عصمت دری اور تباہی کے موجودہ حالات، جیسے بوسنیا، کشمیر، فلسطین وغیرہ، کے پیشِ نظر یہ ایک عملی ضرورت بھی ہے۔

When one considers these aims it becomes clearly apparent that the foreign policy of the Islamic State is not merely a fard (obligation) upon the Muslims to implement, but with the existing bloodshed, rape and destruction of Muslims around the world, like Bosnia, Kashmir, Palestine etc., it is a practical necessity.

د اسلام پیغام انسانانو ته رسولو د مسلمانو امت باندې یو لوی فرض دی. د خیبر له لارې راستنیدو په وخت کې رسول الله ﷺ خپلو ملګرو ته خطاب وکړ او وې فرمایل: "اې خلکو! الله ما د ټولو انسانانو لپاره رحمت ګرځولی دی؛ زما سره داسې جګړه مه کوئ لکه څنګه چې د مریم زوی عیسیٰ (ع) سره د هغه شاګردانو جګړه وکړه." ملګرو وویل: اې د الله رسوله! شاګردانو څنګه جګړه وکړه؟ هغه ﷺ وفرمایل: "هغه (عیسیٰ) هغو خلکو ته هغه څه ته بلنه ورکړه چې ما تاسو ته بلنه درکړه؛ څوک چې نږدې ځای ته استول شو هغه راضي او خوښ شو، خو څوک چې لرې ځای ته استول شو هغه ناراضه او په ډنډ شو." دا د دعوت رسولو د اهمیت یوه ښکاره نښه ده.

It is an utmost duty upon the Muslim Ummah to convey the message of Islam to humanity. On His arrival from Khaybar, the Messenger of Allah (saw), addressing his companions (ra), said, “Oh people, Allah has sent me as a mercy to all mankind; do not dispute with me like the disciples disputed with Isa (as) son of Maryam. The companions exclaimed : And how did the disciples dispute, O Prophet of Allah? He (saw) answered : He (Isa) called them to that which I called you; he who was sent to a near place was pleased and satisfied, but he who was sent to a far place became displeased and heavy footed.” This is an indication of the importance of carrying the da‘wah.

د اسلامي دولت د نورو دولتونو سره اړیکې باید په څلورو لارو باندې بنا شي.

The relationship of the Islamic State with other states should be built upon four approaches:

1. په لومړي سر کې، د مسلمانو هیوادونه باید د یوه هیواد برخې په توګه وګڼل شي. له همدې امله، دا هیوادونه د بهرنیو چارو په حوزه کې نه ګڼل کیږي. بلکه کړنلاره دا ده چې ټول یو دولت ته یوځای شي. د بیلګې په توګه، که د دولت تاسیس په مصر کې وشي، نو نور ټول مسلمان هیوادونه به یې وګڼل شي - نه د بهرنیو دولتونو په توګه - بلکه د امت د مسلمانانو د یوې برخې په توګه. موږ به دوی د جلا دولتونو په توګه نه پیژنو. له همدې امله، موږ به په هغو کې خپل سفارتونه ونه ټاکو او نه به هم دوی زموږ په هیوادونو کې سفارتونه ټاکي. بلکه باید په هغو هیوادونو کې مسلمانان ته د دوی د دندې دعوت ورکړو، کوم چې دا دی چې ځانونه د اسلامي دولت سره یوځای کړي.

1. Firstly, the countries of the Muslim world are to be considered as being part of one country. Hence, these countries are not considered in the sphere of foreign policy. Instead the procedure will be to unify them all into one state. For example, if the State was established in Egypt, then all the other Muslim countries would be considered - not as foreign states - but as part of the Muslim Ummah. We would not recognise them as separate states. Therefore, we would not establish our embassies in them or vice versa. Instead we should call the Muslims in those countries to their duty which is to unite themselves to the Islamic State.

2. هغه دولتونه چې اسلامي دولت سره یې اقتصادي، تجارتي، ښه ګاونډيتوب او/یا کلتوري تړونونه لري، د هغو تړونونو د شرایطو له مخې سره چلند کیږي. په دې حال کې، له دوی سره اقتصادي او تجارتي اړیکې باید یوازې د ځینو داسې توکو پورې محدودې وي چې د امت ګټه پکې وي. دا باید داسې ونه شي چې د زموږ په حساب دغه دولتونه پیاوړي شي.

2. Those states with whom the Islamic State has economic, commercial, good neighbouring and/or cultural treaties; they are treated in accordance to the terms of the treaties. However, the economic and commercial relations with them must be confined to certain items that benefit the Ummah. It must not lead to the strengthening of those states on our account.

۳. هغه دولتونه چې له هغوی سره موږ تړونونه نه لرو؛ ریښتینی استعماري دولتونه لکه امریکا، فرانسه او برتانیه؛ او هغه دولتونه چې د اسلامي دولت په ځمکو کې طمعې لري، لکه روسیه. دا ټول دولتونه د جګړې احتمالي دښمنان او ممکنه یرغلګر ګڼل کیږي. له دوی سره باید ټول احتیاطي تدابیر ونیول شي.

3. Those states with whom we do not have treaties; the actual Imperialist states like America, France and Britain; and those states that have ambitions in the Islamic State, such as Russia. All these states are considered as potential enemies of war and possible invaders. All precautions should be taken with them.

د اسلامي دولت او نورو دولتونو ترمنځ د اړیکو بنسټ د اسلام د دعوت (دعوه) رسولو فرض دی. دا هدف د جهاد په اعلان ترلاسه کیږي. دا د محمد ﷺ طریقه وه، هغه وخت چې په مدینه کې اسلامي دولت جوړ شو. باید ټینګار وشي چې مسلمانان ته دا اجازه نشته چې د دښمن سره جګړه پیل کړي، پرته له دې چې لومړی هغوی ته د اسلام د منلو او قبلولو فرصت ورکړل شي، چې په دې سره هغوی د اسلامي دولت برخه شي. دا د جهاد له لارې د دعوت رسولو درې پړاوي طریقې لومړی پړاو دی.

The root of interaction between the Islamic State and the other states is the duty to propagate the call of Islam (da‘wah). The method by which to achieve this is the declaration of Jihad. This was the method of Muhammad (saw) as soon as the Islamic State was established in Madinah. It must be stressed that the Muslims are not permitted to start fighting with the enemy without first presenting them with the opportunity to accept and embrace Islam, thereby becoming part of the Islamic State. This is the first process of the three stage method of delivering the call of Islam through Jihad.

که دا وړاندیز رد شي، نو له دوی څخه غوښتنه کیږي چې جزیه (د سر ماليه) ورکړي او د دولت برخه شي. دوی به د ذمه (د دولت غیر مسلم غړي) په توګه وګڼل شي، یعنې دولت به د دوی د امنیت او ساتنې مسؤلیت لرلی. دوی به د اسلامي شریعت له مخې اداره کیدل، او د دوی ځمکه به مسلمانانو ځمکه او د اسلامي دولت برخه شي.

If this offer is turned down, they are asked to pay jizyah (head tax) and to be part of the State. They would be treated as dhimma (non- Muslim citizen of the State), i.e. the State would be responsible for their security and protection. They would be ruled by the Islamic Shari‘ah and their land would become Muslim land and part of the Islamic State.

که دښمن د دې دواړو اختیارونو څخه انکار وکړي، یعنې د اسلامي عقیدې او نظام څخه انکار وکړي او د نظام او د جزیې د ورکولو څخه انکار وکړي، نو مسلمانان به دریم پړاو ته لاړ شي او له هغوی سره به جنګ اعلان کړي. مسلم د سلیمان بن بریدة له لارې روایت کړی چې رسول الله ﷺ وفرمایل: «که دوی د اسلام قبلولو څخه انکار وکړي، نو له هغوی څخه جزیه وغواړئ. که دوی د ورکولو موافقه وکړي، نو هغه ترې واخلئ او خپل لاسونه ترې وساتئ. که دوی د جزیې ورکولو څخه انکار وکړي، نو د الله څخه مرسته وغواړئ او له هغوی سره جنګ وکړئ.»

If the enemy on the other hand refused both of these options, namely to reject the Islamic Belief and System or reject the System and the payment of jizyah, the Muslims would proceed to the third stage and declare war upon them. Muslim narrated on the authority of Sulaiman ibn Buraid that the Messenger of Allah (saw) said, “If they refuse to accept Islam, demand from them the jizyah. If they agree to pay, accept it from them and hold off your hands. If they refuse to pay the jizyah, seek Allah’s help and fight them.”.

الله (سبحانه وتعالیٰ) فرمائی،

د داخلی امنیت، د دعوت د خپرولو توان، او د بهرنیو برغلونو د دفاع مسائل د اردو لخوا پاملرنه کیږي.

The issues of internal security, the ability to spread da‘wah, and repel foreign attacks are taken care of by the army.

الله (سبحانه وتعالی) مسلمانانو ته دا حکم کړی چې اسلام نړۍ ته ورسوو، او د دې لپاره یې لاره د دعوت او جهاد په توګه ټاکلې ده، او دا چې جهاد فرض دی. له همدې امله، هر مسلمان نارینه چې عمر یې پنځلس کاله ته ورسیږي، پر هغه د لښکر کې شامل کیدو او د جهاد لپاره د نظامي روزنې تیرولو واجب دی. الله (سبحانه وتعالی) فرمایي:

Allah (swt) has obligated us to spread Islam to the world and has specified the method as da‘wah and Jihad, and that Jihad is fard. Accordingly, every male Muslim who reaches the age of fifteen is obliged to enlist in the army and undergo military training to prepare for Jihad. Allah (swt) says,.

او له دوی سره جنګ وکړئ تر هغه چې فتنه او ظلم پاتې نه شي، او د الله تعالی دین په ټولو ځایونو او په ټوله کې عدالت او د الله ایمان غالب شي. [TMQ 8:39]

“And fight them (on) until there is no more tumult or oppression, and there prevails justice and faith in Allah, altogether and everywhere.” [TMQ 8:39].

پيغمبر ﷺ وفرمايل: «او هغه خلکو سره جنګ وکړئ چې د الله سره شريکان ګرځوي، په خپل مال، خپل لاس او خپله ژبه سره.»

The Prophet (saw) said, “And fight the people who associate (things) with Allah with your wealth, your hand and your tongue.”.

لشکر دو بخشونو ته ویشل شوی دی. لومړی، "منظم" یا "دائمی" سرتیری دي، چې د دولت د لښکر د سرتیرو په توګه ګمارل شوي دي او د دولت له بودجې څخه معاشونه ورکول کیږي. دوهم، "احتیاطي" سرتیري دي، چې ټول هغه مسلمانان پکې شامل دي چې د جګړې توان لري، او کله چې د سرتیرو غوښتنه اړتیا ومومي نو بسیج کیږي.

The army is divided into two sections. Firstly, there are the ‘regulars’, who are employed as soldiers of the State’s army and who are paid salaries from the State’s budget. Secondly, there are the ‘reservists’, who comprise of all the Muslims who are capable of fighting, and are mobilised when the demand for soldiers requires it.

عموماً خلیفہ د لښکر مشر وی؛ هغه د لوی قوماندان، د هر لوا لپاره یو جنرال او د هر ډیویژن لپاره یو قوماندان ټاکي. د لواګانو قوماندانان او قوماندانان د لښکر پاتې رتبې ټاکي. د عمومي ستاد غړي د خپلې نظامي پوهې له مخې د لوی ستاد مشر لخوا ټاکل کیږي.

It is generally the Khaleefah who is the leader of the army; he appoints the commander-in-chief, a general for each brigade and a commander for each division. The brigadiers and commanders appoint the remaining ranks of the army. Members of the general staff are appointed according to their military culture by the general chief of staff.

د خلافت لښکر یو لښکر دی، چې په ځانګړو کمپونو کې ځای پر ځای کیږي. د دې کمپونو ځینې باید په مختلفو ولایتونو او ستراتیژیکو ځایونو کې وي، او ځینې باید تل پاتې متحرک جنګي ځواکونه پاتې شي. کمپونه په ډیرو ډلو ترتیب کیږي، چې هره یوه ډله ته د نوم سره یوه شمېره ورکول کیږي، لکه لومړی لښکر، دریم لښکر، یا دا چې د ولایت (ولایه) یا ناحیې (عمالة) په نوم یادېږي.

The army of the Khilafah is one army, which is located in specific camps. Some of these camps must be located in different provinces (wilayaat) and strategic locations, and some must remain permanently mobile fighting forces. The camps are organised in numerous groups, each one of which is given a number to accompany its name, such as the 1st Army, the 3rd Army, or it can be named after a province (wilayah) or district (‘imala).

په اسلام کې د لښکر یوه دنده دا ده چې د جهاد فریضه پوره کړي، یعنې د کافرانو (منکرانو) په وړاندې په میدان جنګ کې فزیکي جنګ، که بریدي وي که دفاعي، ترڅو د الله (ج) دین غالب شي. الله (ج) په دې آیت کې د جهاد د تیاری حکم کړی دی:

One of the functions of the army, in Islam, is to fulfil the obligation of Jihad - the physical fighting (in the field of battle) against the kafiroon (disbelievers), be it offensive or defensive, in order to make the Name (deen) of Allah (swt) dominant. Allah (swt) ordered the preparation for Jihad in the ayah:

د ﷲ د دښمنانو او خپلو دښمنانو ته ډار ورکولو لپاره، او د هغو نورو لپاره چې تاسو یې نه پیژنئ، خو ﷲ یې پیژني، هغومره ځواک او ښکاره جنګي آلات او تړلي اسونه چمتو کړئ. او هرڅه چې تاسو د ﷲ په لاره کې لګوئ، هغه به تاسو ته په بشپړه توګه بیرته ورکړل شي، او تاسو ته به هیڅ ظلم ونه شي. [TMQ 8:60].

“Make ready for them (the unbelievers) all you can of (armed) force and of horses tethered, that thereby you may strike fear into the hearts of the enemy of Allah and your enemy, and others beside them whom you know not. Allah knows them. Whatsoever you spend in the way of Allah it will be repaid for you in full, and will not be wronged.” [TMQ 8:60].

پیغمبر ﷺ د دولت ځواک دا سې وښود چې د تبوک د جنګ له تلو دمخه د مسلمانو لښکر یې د مدینې په دننه کې مارش ته وایست. دا کار دښمن ته ویره ورکړه. لکه څنګه چې ﷺ وفرمایل: «ما ته زما د دښمنانو په زړونو کې د یوې میاشتې د سفر له واټن څخه هم د ویرې له امله بریا ورکړل شوې ده.»

The Prophet (saw) showed the power of the State by marching the Muslim army inside Madinah before they went to Tabuk for war. This action frightened the enemy. As he (saw) said, “I have been given the victory by the terror thrown in the hearts of my enemies even from the distance of one month travelling.”.

دا د اردو ټول دندې د دولت د بهرنۍ امنیت د ساتلو سره تړاو لري۔

These functions of the army are all related to maintaining the external security of the State.

د اسلامي دولت بهرنۍ پالیسي دا ده چې اسلام په ټول نړۍ کې خپور کړي. دولت د اسلام د رسولو لپاره د دعوت او جهاد میتود کاروي. نو چونکه امت امام یا خلیفه ته د دې جهاد د ترسره کولو واک ورکړی دی، دا مهمه ده چې د لښکرو مشر د دولت مشر وي. پیغمبر ﷺ د اسلام د خپریدو په بنسټ له نورو سره اړیکې ټینگې کړې. هغه د حدیبیې تړون رسمي کړ ترڅو د عربي ټاپوګانې ته د اسلام د خپرولو فرصت ولري. پیغمبر ﷺ په مدینه کې د دولت مشر و او د هغه په وخت کې ټولو جګړو ته لښکر هغه لیږلی. وروسته خلفاء راشدین هم د دې څخه وروسته هغه کسان وو چې د لښکر د جګړې د ځای او وخت په اړه امرونه ورکول. له دې ټکو څخه ښکاره کیږي چې د لښکر د مشرۍ مسؤله کس دولت مشر دی.

عسکر معمولاً هغه وسیله ده چې د اسلام دعوت ته د نورو هیوادونو دروازې پرانیزي. له همدې امله، د عسکرو کسان باید فکري لحاظ څخه لوړ پوړي وي. یعنې، دوی باید د اسلام په اړه ښه روزل شوي وي او د پیغام رسولو توان ولري. سربیره پردې، کسان باید سیاسي شعور ولري، ترڅو متمرکز پاتې شي او د دښمنانو لخوا وغولول نشي.

The army is usually the tool that opens up other countries to the da‘wah of Islam. Thus, the army personnel have to be intellectually elevated. Meaning, that they have to be well educated about Islam and be able to convey the message to other people. Furthermore, the personnel have to be politically aware so that they remain focused and are not manipulated by the opponents.

لشکر د اسلام د پیغام د نړۍ ته رسولو یوه بشپړه برخه ده. له همدې امله د هغه کسان باید په اسلام کې ښه پوه او د ایمان په پیاوړتیا سره ښوونه شوي وي. لشکر باید په خپلو صفونو کې د دغو ځانګړتیاوو لرونکي کسان روزلو ته ځانګړی پام وکړي. هغه لشکر چې قوي ایمان ولري، یقیناً خپلو دښمنانو باندې بریالۍ کیدای شي. دا حقیقت موږ د پیغمبر ﷺ په وخت کې هم ګورو. مسلمانان د ډیرو لومړیو جنګونو په ځینو کې د شمیر له پلوه له دښمن نه کم وو، خو د الله (ج) په مرسته بیا هم بریا وګټله. دا په بدر کې ولیدل شو چې د ۳ په ۱ تناسب درلود، او د احزابو په جنګ کې چې د ۴ په ۱ تناسب درلود.

The army is an integral part of delivering the message of Islam to the world. Its people must, therefore, be highly educated in Islam, and with firm iman. The army must place emphasis on building people with these characteristics within its ranks. An army with strong iman will surely be able to defeat its opponents. We find this to be the case in the time of the Prophet (saw). Muslims were outnumbered in many of the early battles, but with the help of Allah (swt) still achieved victory. This we saw in the battle of Badr where there was a 3 to 1 ratio and in the battle of Ahzab, where there was a 4 to 1 ratio.

د داخلي امنیت ریاست هغه ټول شیان څارې چې د اسلامي دولت د داخلي امنیت سره تړاو لري، او د دې موخې لپاره د پوځي ځواکونو څخه کار اخلي۔

The department of Internal Security oversees everything connected with security inside the Islamic State, utilising the military forces for this purpose.

داخلي امنيت، لکه څنګه چې بهرني امنيت، د لښکر لخوا ساتل کېږي. د (پوليسو) دندې د لښکر په کنټرول کې دي. پيغمبر ﷺ قيس بن سعد د امنيت د مشر په توګه وټاکه. هغه دې ته مقرر و چې کله پيغمبر ﷺ په مجلس کې وي نو هغه ته ساتنه ورکړي. مناسبه ده چې د داخلي امنيت ځواک د عادي لښکر کړنلارې وساتي، ترڅو لکه د عادي لښکر په څېر منظم، مؤثر او همغږی پاتې شي. د داخلي امنيت ځواک دنده لري چې څارنه وکړي، قانون او نظم وساتي، او هغه قوانين عملي کړي چې دولت يې تصويب کړي دي. پيغمبر ﷺ عبدالله بن مسعود د "عسس" (څارنې) مشر وټاکه. د لښکر دې برخې لخوا څارنه د نورو د خصوصي ژوند ته د ننوتلو مانا نه لري. بلکې دا د عمومي څارنې لپاره ده. څرنګه چې د داخلي امنيت ساتل هغه کار دی چې دولت ته پورې اړه لري، دولت ته دا حق نه ورکول کېږي چې د دې دندې د ترسره کولو لپاره د دولت د اتباعو څخه پيسې وغواړي.

The internal security, as well as the external security, is preserved by the army. The functions of the (police) are under the control of the army. The Prophet (saw) appointed Qays ibn Sa‘ad as the head of security. He was there to protect the Prophet (saw) when he was in Majlis. It is preferable for the internal security force to maintain the procedures of the regular army, so that it will remain organised, efficient, and co-ordinated as in a regular army. The internal security force has the function of surveillance, preserving law and order, and to execute the laws adopted by the State. The Prophet (saw) appointed ‘Abdullah ibn Mas‘ud as the leader of assas (surveillance). Surveillance, by this part of the army, does not mean to invade the privacy of others. Rather, its usage is for general surveillance. Since maintaining the internal security is an action the State is responsible for, it has no right to levy payments on the citizens of the State for executing this function.

د بهرنۍ پالیسۍ لپاره چمتووالی د یوې ښه سازمانه شوې پوځ غوښتنه کوي. له همدې امله اسلامي دولت به هڅه وکړي چې د جګړې تازه ټکنالوژي ترلاسه کړي، پدې کې د اتومي وسلو وړتیا، د فضايي پروګرامونو او د کمپیوټر ټکنالوژي هم شامل دي، ترڅو د دښمن سره داسې وجنګیږي لکه څنګه چې هغه له دې سره جګړه کوي. په اسلامي دولت کې اقتصاد او صنعت به هم همداسې تنظیم شي چې پوځ او د جهاد هڅې وساتي.

Preparation for the foreign policy will require a strongly equipped army. Therefore, the Islamic State will endeavour to obtain the latest technology in warfare, including nuclear capability, space programmes and computer technology, to be ready to fight the enemy in a like way as she is fought. The economy and industry in the Islamic State will be similarly geared towards sustaining the army and the effort of Jihad.

د صنعت وزارت د صنعت ټول چارې سمبالوي، په دې کې د دروند صنعت چارې هم شاملې دي، لکه د موټرو، انجنونو او موټر بدنو جوړول؛ د فلزي صنعتونو، د بریښنایي صنعتونو او د سپک صنعتونو چارې؛ او د هغو فابریکو چارې چې د ملکیت له مخې خصوصي یا عامه دي او د پوځي صنعت سره اړیکه لري. ټولې فابریکې، هر ډول چې وي، باید د پوځي پالیسۍ د بشپړولو په بنسټ جوړې شي.

The department of industry directs all affairs connected with industry, including heavy industry, such as the production of motors engines and car bodies; metallurgical industries, electronics and light industries; and factories of private and public ownership connected with the military industry. All factories of whatever type should be established on the basis of complementing the military policy.

د جهاد د امیر د دفتر د لارښوونې لاندې اسلامي دولت به خپله بهرنۍ پالیسۍ پلي کوي او د اسلام دین به نورو ټولو انسانانو ته تبلیغ کوي. د دې لارو او د الله (ج) په مرسته، دولت به وکولای شي چې په ټوله نړۍ کې د الله (ج) د کلمې غالبیدل تر لاسه کړي.

It is under the guidance of the department of the Amir of Jihad that the Islamic State will implement its foreign policy and propagate the deen of Islam to the rest of mankind. By these means, and the help of Allah (swt), the State will be able to achieve the dominance of the word of Allah (swt) throughout the world.

د اسلام نظام قضا یوازې په شریعت ولاړ دی. باید په دې پوه شو چې عدالت هغه وخت په بشپړه توګه نه شي تأمینېدلی چې اسلام په بشپړ ډول پلې نه شي. که چېرې بل ډول وشي، نو دا به د الله د امرونو د یوې برخې پرېښودل وي او د انسان د حکم قبول کول به وي چې د پېښې په حل کې ښه وړتیا لري. دا نه یوازې د ټولنې د ښېګڼې د خرابېدو سبب ګرځي، بلکې دا به دې ته هم اشاره وي چې الله (ج) په حقیقت کې حاکم نه دی. په قرآن کریم کې راځي چې الله (ج) رسول الله ﷺ ته فرمایي:

The judicial system in Islam is solely based on the Shari‘ah. We must be mindful of the fact that justice cannot be fully served until and unless Islam is applied in its totality. To do otherwise, would mean leaving parts of Allah’s commandments and accepting the rule of man as better able to cope with the issue at hand. This not only leads to the disruption of the society’s well-being but is also an acknowledgement that Allah (swt) is not truly the Sovereign. We find in the Qur’an, Allah (swt) says to the Prophet (saw) :

«نه، ستاسو د رب قسم، دوی هیڅکله مؤمن نه کیږي تر هغه چې تا (ﷺ) د خپلو منځنیو ټولو اختلافاتو کې حکم ونه ګرځوي، او بیا په خپلو زړونو کې ستا د فیصلو په وړاندې هیڅ مقاومت ونه مومي، بلکې په بشپړ یقین سره یې ومني.» [TMQ 4:65]

“But no by your Lord they can have no (real) faith until they make you judge in all disputes between them and in their souls find no resistance against your decisions but accept them with the fullest conviction.” [TMQ 4:65].

د اسلامي قضايي نظام تفصيلات بل ځای کې بحث شوي دي (وګورئ: قضايي نظام)، خو دلته د حکومتي نظام او محکمو ترمنځ اړیکې بحث کول ګټور دي.

The details of the Islamic judicial system are discussed elsewhere (see the Judicial System), but it is useful to discuss here the relationship of the ruling system with the courts.

د اسلامي نظام د قضاتو دې ډلې ته هغه قاضیان تعلق لري چې د خلکو او دولت ترمنځ پیدا شوو شخړو فیصله کوي. دا قاضي د اسلامي دولت په یوه محکمه کې چې محکمة المظالم (د ظلم د محکمې) په نامه یادیږي، واک لري. په لنډه توګه، د مظالمو د محکمې دا قاضي د دې لپاره ټاکل کیږي چې د اسلامي دولت دننه ټول ظلمونه لرې کړي، که دا ظلمونه له خلیفې، والیانو یا د دولت له کومه بل مامور څخه سرته رسیږي. د خلکو او د اسلامي دولت د مامورینو ترمنځ د شخړو په صورت کې، د دې محکمې قاضي دا حق لري چې دولتي مامور ګوښه کړي، کله چې د هغه د شریعت د غفلت یا د خلکو پر وړاندې د ظلم ثبوت ومومي.

This category of judges within the ruling system of Islam consists of judges who settle disputes arising among the people and the State. This judge has jurisdiction within a court called Mahkamat al-Madhaalim (the Court of Unjust Acts) in the Islamic State. In essence, this judge of the Court of Unjust Acts is appointed to remove all unjust acts within the Islamic State, whether they are committed by the Khaleefah, governors, or any other official of the State. In cases of disputes between the people and the officials of the Islamic State, the judge of this court has the right to dismiss the official of the State once his negligence of the Shari‘ah or injustice committed upon the people is established.

د مثال په توګه، دا محکمه کولی شي د اسلامي دولت لخوا ترسره شوي ټول هغه کارونه وڅیړي چې د ولس په اړه تبعیض لري، د شریعت نا سم تطبیق، د شریعت یا د اسلامي دولت د اساسي قانون نا سمه تفسیر، د خلیفه لخوا هغو نظرونو ته د پاملرنې نه کول چې هغه ته وړاندې شوي، د اسلامي دولت د اتباعو باندې په ناوړه ډول مالیه اخیستل، او نور.

As examples, this court may investigate all matters executed by the Islamic State involving discrimination upon citizens, improper application of the Shari‘ah, improper interpretation of the Shari‘ah or the Constitution of the Islamic State, negligence by the Khaleefah of the opinions given to him, forcing a tax unduly upon the citizens of the Islamic State, etc.

کله چې د خلیفه د شریعت د غفلت یوه قضیه مطالعه کیږي، نو یوه پیچلې حالت رامنځ ته کیږي. قاضی المظالم به باید یا د خلیفه د کړنو په ګټه حکم وکړي یا د هغه په ضد. که حکم د خلیفه په ګټه وي، نو د خلیفه واک به پاتې وي، او په حقیقت کې دا به قضیه د سمې کړنې او غفلت نه وي بلکه د سمې کړنې په توګه ثابته کړي. که، بل پلو، قاضي د خلیفه په ضد حکم وکړي، کوم چې د شریعت د غفلت معنا لري، نو خلیفه باید د قاضي حکم ومني. که هغه دا ونه کړي، قاضي به واک ولري چې خلیفه د شریعت د غفلت په بنسټ له خپل منصب څخه ګوښه کړي.

An interesting situation arises when a case is studied involving the Khaleefah’s negligence of the Shari‘ah. The Qadi al-Madhaalim will have to either pass a judgement in favour of the actions of the Khaleefah or against him. If it is in favour of the Khaleefah, then the Khaleefah’s mandate will remain, and will, in fact, render the case as being proper and not negligence. If, on the other hand, the judge decides against the Khaleefah, which entails negligence of the Shari‘ah, the Khaleefah must abide by the judgement of the judge. If he fails to do so, the judge will be authorised to remove the Khaleefah from his position on the grounds of negligence of Shari‘ah.

انتظامي نظام هغه ډله خلک دي چې د اسلامي دولت امرونه په شهريانو باندې تطبيقوي او د اسلامي دولت چارې اداره کوي. ځکه چې اسلامي دولت باید د ټولو خپلو شهريانو باندې شريعت تطبيق کړي، نو د دې کار د ترسره کولو لپاره د انتظامي نظام وجود ضروري کېږي. په اسلام کې ډیرې داسې احکام شتون لري چې اسلامي دولت ته د تطبیق لپاره د انتظامي ادارې درلودل لازم کوي. د بېلگې په توګه، د زکات د راټولولو حکم دی، چې د هغې د صحيح تطبيق لپاره اسلامي دولت ته پرسونل ګمارل ضروري کوي. هر هغه طرز یا تګلاره چې کارول کېږي جایز ده، په دې شرط چې د شريعت سره سمون ولري. خو مهمه خبره دا ده چې «کار ترسره شي». له همدې امله، اسلامي دولت باید د اسلام د احکامو د تطبیق لپاره تر ټولو اغیزمن طرز وکاروي، په دې شرط چې د شريعت د حدودو په چوکاټ کې وي.

The administrative system consists of that body of people which executes the Islamic State’s orders upon the citizens and manages the Islamic State’s affairs. Since the Islamic State must implement the Shari‘ah upon all of its citizens, it becomes necessary to have an administrative system to accomplish this. Many rules in Islam compel the Islamic State to have an administrative body for their implementation. As such, the rule for collection of zakat, which necessitates the Islamic State to employ personnel for its proper implementation, is one example. Any style or tactic used would be permissible, as long as it accords with the Shari‘ah. But, the important point is that ‘the job gets done’. Therefore, it is incumbent upon the Islamic State to use the most efficient style to implement the rule of Islam, as long as they fall within the bounds of the Shari‘ah.

مونږ پوهیږو چې نبي ﷺ د مدینې په دوره کې د امت چارې سمبالولې. هغه ﷺ د مختلفو دندو د ترسره کولو لپاره ډیر اداري مامورین وټاکل، ترڅو اسلامي دولت په اغیزمنه توګه چلیږي. د بیلگې په توګه، هغه ﷺ علي بن ابي طالب (رض) د هغو تړونونو د لیکونکي په توګه وټاکه چې نبي ﷺ له نورو ملتونو سره کړي وو.

We know that the Prophet (saw) managed the affairs of the Ummah, during his period in Madinah. He (saw) appointed many administrators to carry out various functions so that the Islamic State would run efficiently. As an example, he appointed ‘Ali ibn Abi Talib (ra) as a scribe for treaties which the Prophet (saw) concluded with other nations.

پیغمبر ﷺ د خپل مُهر (هغه مُهر چې دولتي اسنادو باندې د خپل لاسلیک د ټاپې لپاره کاراوه) سپارنه الحارث بن عوف المزي ته وسپارله. ابن ابي فاطمه د غنیمت (جنګي غنایمو) د شمېرنې احصایې د ترتیب لپاره وټاکل شو. حذیفه بن یمان د حجاز سیمې (د عربي ټاپوګانې) کې د کرل شوو میوو د شمېر د ثبت لیکوال و. عبدالله بن ارقم د قبیلو د نفوسو د شمېرلو لپاره وټاکل شو، او سربېره پر دې د اسلامي دولت د اوبو د مدیریت دنده هم ورته وسپارل شوه. د هجرت په شلمه کال کې عمر بن الخطاب، چې دوهم خلیفه و، دیوان (یو ډول ثبت) د سرتېرو د نومونو او نورو ضروري حقایقو د لېست په توګه پیل کړ. د دیوان ساتلو دا طریقه له فارسانو څخه اخیستل شوې وه، څوک چې د خپلو سرتېرو، د جګړې وسایلو او نورو ضروري معلوماتو د ثبت لپاره همدا سبک غوره کړی و. ورته تخنیک عمر ﷺ هم وکاراوه، ځکه چې دا یو مباح (جایز) لاره وه.

دا خبره ډېره ضروري ده چې د شورا (مشورې) مفهوم، لکه څنګه چې په اسلام کې کارول کېږي، او د دې حقیقي معنا وپیژندل شي، مخکې له دې چې د مجلس الامه په اړه تفصیلي خبرې وشي، چې د شورا برخه اخیستونکی اصلي ادارې ده. الله (ج) په قرآن کې فرمايي:

It is of utmost necessity to comprehend the concept of shura (consultation), as used in Islam, and what it actually means before indulging in a detailed discussion on Majlis al-Ummah, which is the main body that participates in shura. Allah (swt) states in the Qur’an:

«او دوی ته عفو وکړه، د دوی لپاره بخښنه وغواړه او د کارونو په اړه له دوی سره مشوره وکړه، او کله چې د (کوم کار د کولو) پریکړه وکړې، نو پر الله توکل وکړه.» [TMQ 3:159]

“Pardon them and ask forgiveness for them and consult with them upon the conduct of affairs, and when you have decided (upon a course of action), place your trust in Allah.” [TMQ 3:159].

او هغه کسان چې د خپل رب بلنې ته ځواب ورکوي، لمونځ قائموي، او چې کار یې د مشورې پر بنسټ وي. [TMQ 42:38]

“And those who answer the call of their Lord and establish worship, and whose affairs are a matter of counsel.” [TMQ 42:38].

په پورتنیو دوو آیتونو کې د مشورې مسئله مستقیم بیانېږي. شورا د یوې ځانګړې موضوع په اړه د یو بل ترمنځ مشورې یا خبرو اترو ته ویل کېږي، یعنې د خلکو رایه اخیستل. د رایې اخیستل د خلیفه، یا هر امیر، یا هر مسؤول شخص له خوا کېږي، که هغه واکمن وي او که مشر. خو د رایې ښکاره کول هغه شخص ته چې مسؤوليت لري، که واکمن وي او که مشر، یوازې نصیحت دی.

The two ayat (verses of Qur’an) mentioned above are directly related to the issue of consultation. Shura denotes engaging in mutual consultation or mutual discussions regarding a particular matter i.e. taking people’s opinion. Taking opinions occurs on the part of the Khaleefah or any Amir or responsible person be it a ruler or a leader. As for the declaration of the opinion to the person in charge, be it a ruler or a leader, it is just a naseeha (advice).

له دې مخکې چې د شورا پلي کولو په اړه خبرې وکړو، لکه څنګه چې رسول الله ﷺ د خپلو کارونو لپاره په نښه کړې وه، زموږ د نن ورځې کارونو سره اړوند، باید د مشوره اخیستلو نظر مطالعه کړو، او د مسلمانانو په ذهنونو کې موجود هر ډول ګډوډي لرې کړو. په ریښتیا سره، مشوره د لاندې څیزونو په اړه اخیستل کیدی شي:

Before addressing the application of shura, as taken by the Messenger of Allah (saw) in relation to our affairs nowadays, we need to study the idea of taking an opinion, and remove any ambiguity existing in the minds of the Muslims. Realistically, an opinion can be taken regarding :

مجلسِ امت حکمرانی کے ڈھانچے کا حصہ ہے۔ یہ ان امور سے متعلق ہے جو مباح ہیں اور جن میں درست نتیجے تک پہنچنے کے لیے کسی ماہر کی ضرورت نہیں ہوتی۔ مجلسِ امت کے ایسے فیصلوں کو "مشورہ" کہا جاتا ہے۔ اس صورت میں اکثریت کی رائے ہی لازم ہوتی ہے، کیونکہ مباح امور میں کوئی مقررہ درست یا غلط نہیں ہوتا۔ لہٰذا خلیفہ پر لازم ہے کہ وہ مجلسِ امت کی آراء کو نافذ کرے، جب تک وہ آراء مجلسِ امت کے قانونی دائرۂ رائے میں ہوں۔ اس کی دلیل نبی ﷺ کی یہ حدیث ہے: "اگر تم دونوں (یعنی عمر اور ابوبکر) کسی مشورے پر متفق ہو جاؤ تو میں اس کی مخالفت نہیں کروں گا۔"

The Majlis al-Ummah is part of the ruling structure of Islam. It deals with matters which are mubah and do not require an expert to arrive at the correct conclusion. These decisions of the Majlis al-Ummah are termed as ‘mashura’. The majority’s opinion is the binding opinion, in this case, since there is no set right or wrong in the mubah matters. The Khaleefah is therefore obliged to uphold the opinions of the Majlis al- Ummah, as long as the opinions are in the legal area of opinion for the Majlis al-Ummah. This is substantiated by the hadith of the Prophet (saw) : “If both of you (referring to ‘Umar and Abu Bakr) agree on a mashura, I would not go against it..”

هغه کسان چې د مسلمانانو استازیتوب کوي او د دولت مشر ته خپل نظریات وړاندې کوي، د مجلس الامۀ ته بلل کیږي. غیر مسلمانانو ته اجازه ده چې د مجلس په ځینو ناستو کې حاضر شي، د دې لپاره چې د واکمن ادارې له لاسه د ظلم په اړه شکایتونه وړاندې کړي یا هغه ستونزې ته اشاره وکړي چې د دوی سره د اسلام په پلي کولو کې پیښیږي.

The persons who represent the Muslims in voicing their opinions to the head of the State are called to the Majlis al-Ummah. It is allowed for the non-Muslims to be in certain sessions of the Majlis, for the purpose of presenting complaints about oppression by the hand of the ruling apparatus or to complain about any problems, which they encounter with regards to the implementation of Islam upon them.

د مجلس الامت غړي د خلکو له خوا ټاکل کیږي، او د غړیتوب په توب کې د جنس هیڅ توپیر نشته. که چیرې کاندید تابعیت ولري، عاقل وي او د بلوغ له عمر څخه تیر وي، نو هغه یا هغه وړتیا لري.

The members of the Majlis al-Ummah are elected by the people, and there is no gender distinction in who can be a member. As long as the candidate carries the citizenship, is sane and is in his/her post-puberty years, then he or she qualifies.

د مجلس الامه د جوړښت په اړه، دوې اصلي کمیټې کیدای شي وي. یوه د مرکزي حکومت د څارنې لپاره، او بله د ولایتي حکومت لپاره. د دې اصلي کمیټو دننه فرعي کمیټې شتون لري، چې د افرادو د وړتیا پر بنسټ ځانګړي دندې ورته سپارل کیږي.

Pertaining to the structure of the Majlis al-Ummah, there can be two main committees. One to oversee the central government and one for the provincial government. Within these main committees exist subcommittees which are assigned specific tasks based on the ability of the individuals.

اسلام فطرت دعدالت ساتلو او د ټولنې د هم آهنګۍ د ساتلو څخه عبارت دی، او کله چې institutional ظلم سر راپورته کړي، نو دا ظلم له ريښې څخه ويستل او له منځه وړل دي. حاکمیت د اسلام د تقنیني سرچینو سره تړاو لري، او د اسلام د تقنیني سرچینو موخه داده چې ټولنیز ارزښتونه وساتي او وپالي، په ټولنه کې د هر انسان فردي اړتیاوې پوره کړي. اسلام خلکو ته دا واک ورکړی چې د شریعت احکام پلې کړي، ترڅو دغه موخې او اهداف وساتل شي. خلک بیا یو کس (خلیفه) ټاکي چې د اسلام له مخې دوی ځانته واکمن وي، او که خلیفه په څرګنده د شریعت خلاف عمل وکړي، نو خلکو ته اجازه ده چې د ځواک په کارولو سره هغه له منصبه ليرې کړي.

The nature of Islam is to preserve justice and societal harmony, and to uproot and eliminate institutional oppression if and when it presents itself. Sovereignty belongs to Islam’s legislative sources, and the aim of Islam’s legislative sources is to secure and uphold the societal ideals, while satisfying the individual needs of each human being in the society. Islam granted the people the authority to implement the Shari‘ah rules whereby these aims and objectives would be maintained. The people in turn appoint one person (The Khaleefah) to rule them by Islam, and they are permitted to use force to remove the Khaleefah, in case he clearly went against the Shari‘ah.

د قضایی نظام یوه څانګه چې مَحکمَةُ المَظالِم (د ظلمونو محکمه) نومېږي، دا وه چې د خلکو او خلیفه ترمنځ شخړې حل کړي. د دې قضایی څانګې د قاضي حکم یا فیصله نه شي ځنډول کېدای، بلکه باید پلې شي، حتی که حکم د خلیفه نفس یا د هغه چا د لرې کولو وي چې هغه یې ځای ناستی ټاکلی وي. د مَحکمَةُ المَظالِم د قاضي د حکم یا فیصلې نه پلي کول، خلکو ته د خلیفه د لرې کولو جواز ورکوي، حتی که اړتیا وي نو په ځواک هم.

One of the branches of the judicial system is called Mahkamat al Madhaalim (Court of Unjust Acts). The primary role or function of this judicial branch is to settle disputes between the people and the Khaleefah. The order or finding of a judge in the judicial branch cannot be stayed, but rather it must be implemented, even if the order was to remove the Khaleefah himself, or anyone that he has deputised. Failure to implement the order or finding of a judge in Mahkamat al Madhaalim, provides a license to the people to remove the Khaleefah, even by force if necessary.

د مجلس الامة یو دنده دا ده چې داسې یوه بستر برابر کړي چې خلک خپله رضایت یا ناراضۍ او شکایتونه د حکومت ته بیان کړي. مظالمو محکمه به د مجلس الامة یا د دولت هر فرد څخه شکایتونه ترلاسه کوي، یا دولت کې هر فرد کولی شي خپله شکایت مستقیماً مظالمو محکمې ته وړاندې کړي. هرڅوک د اسلام د تقنیني سرچینو تابع دي او په دې ترتیب سره په اسلامي ټولنه کې هیڅ ممتاز طبقه نشته، او هر هغه څوک چې د اسلامي دولت د قضایي واک لاندې دی، که مسلمان وي که غیر مسلم، باید د هغه حقوق وساتل شي. له همدې امله، د اسلام طریقه د عدالت او ټولنیز ارامۍ د ساتلو، او د ظلم د ریښې له مینځه وړلو او له منځه وړلو لپاره، ریښتیني او عملي ده.

One of the functions of the Majlis al-Ummah is to create a platform whereby the people can voice either their satisfaction or their dissatisfaction and complaints to the government. The Mahkamat al Madhaalim would be presented with the complaints from the Majlis al- Ummah or the individual in the State could take his complaint to Mahkamat al Madhaalim directly. Everyone is subject to Islam’s legislative sources and as such there is no elite class in the Islamic society, and anyone who is under the jurisdiction of the Islamic State, be they Muslim or non-Muslim, must have their rights protected. Therefore, Islam’s method of preserving justice and social harmony, and uprooting and eliminating oppression is realistic and practical.