اسلام دا تسلیم کوي چې نارينه او ښځې دواړو کې یو بنسټیز غریزه شتون لري، هغه دا چې د اولاد د پیدا کولو میل او د مخالف جنس په لور کشش احساس کړي۔ په دې برخه کې اسلام د هغو رهبانیت لرونکو مذهبونو په خلاف دی چې جنسیت ته "د جسم ګناه" وایي او ځانګړې کوي۔ اسلام د نارینه او ښځو ترمنځ اړیکې د یوې ښایسته او کاملاً جائز لارې په توګه ګڼي، چې د تولیدي غریزې د پوره کولو لپاره ده او باید په بشپړ ډول خوند واخیستل شي۔ په عین حال کې اسلام د لیبرال لویدیځ جنسي زیاتیو څخه منع کوي، ځکه دغه نام نهاد "ازادي" د ټولنې د هغو خطرونو او ستونزو لامل ګرځي چې حتمي دي، لکه یو والدینو کورنۍ، ناغوښتل شوي حمل او سقط۔ بلکې اسلام کې د نارینه او ښځو ترمنځ اړیکې د مسؤلیت او متقابل احترام پر بنسټ ولاړې دي۔ الله (ج) فرمایي،

Islam recognises that one of the basic instincts that appear in men and women is the urge to procreate and feel attraction to members of the opposite sex. Unlike monastic religions, which condemn sex as a ‘sin of the flesh’, relations between men and women are seen by Islam as a beautiful and perfectly acceptable means of fulfilling the procreational instinct that is to be enjoyed to the full. However, it forbids the sexual excesses of the liberal west and thus removes the dangers and problems in society which such so called ‘freedom’ inevitably entails, like single parent families, unwanted pregnancies and abortion. Rather in Islam, relationships between men and women are based upon responsibility and mutual respect. Allah (swt) says,.

او د هغه له نښو څخه دا دی چې هغه ستاسو لپاره ستاسو له ځانونو څخه ملګري پیدا کړل، ترڅو تاسو له هغوی سره په آرامۍ کې ژوند وکړئ، او هغه ستاسو د زړونو ترمنځ مینه او رحمت واچاوه. بې شکه، په دې کې د هغو خلکو لپاره نښې دي چې فکر کوي۔ [TMQ 30:21].

“And among His signs is this, that He created for you mates from among yourselves, that you may dwell in tranquillity with them, and He has put love and mercy between your hearts. Undoubtedly in this are signs for those who reflect.” [TMQ 30:21].

د غیر محرم مرد او ښځې ترمنځ د واده له چوکاټ پرته هر ډول نږدې اړیکې منع دي. دا د غیر جنس خلکو سره «ټولنیز ژوند» له هر څه پیل کیږي تر زنا (بدکاري) پورې. زنا حرام دی او سخت سزا لري، او همدارنګه د جنسي انحراف ټول ډولونه، لکه ماشومانو ته ځوریدل، همجنسبازي، محرم خپلوانو ترمنځ جنسي اړیکې (اختلاط نسبي) او د حیواناتو سره جنسي عمل، هم همداسې حرام دي. الله ‎ﷻ‎ فرمایي،

Intimate relationships of any kind between unrelated men and women are forbidden outside the framework of marriage. This ranges from everything between ‘socialising’ with members of the opposite sex, to zina (fornication). Adultery is forbidden and punished severely, and any forms of sexual deviancy like child abuse, homosexuality, incest or bestiality are similarly forbidden. Allah (swt) says,.

"زنا ته مه نژدې کیږه، ځکه دا یوه بې شرمه کړنه ده او یوه بده لاره ده چې نورو بدیو ته لاره پرانیزي." [TMQ 17:32].

“Do not come near zina (adultery or fornication), for it is a shameful deed and an evil, opening the road to other evils.” [TMQ 17:32].

په اسلام کې واده ډېر زیات مستحب دی، او نارینه او ښځې دواړه هڅول کېږي چې کله چې وس ولري (یعنې بلوغ ته رسېدلي وي او د ښځې د ساتلو توان ولري) ژر واده وکړي. دا په حقیقت کې د عبادت یوه ډول ګڼل کېږي، او د میړه او ښځې ترمنځ هر هغه عمل چې د دواړو د خوښۍ او حقونو د پوره کولو لپاره وي، صدقه ګڼل کېږي۔

Marriage is highly recommended in Islam, with men and women being encouraged to marry as soon as they are able (i.e. physically mature and capable of supporting a wife). It is in fact seen as an act of worship, and every act of fulfilment between husband and wife is a charity.

انس (رض) روایت کوي چې پیغمبر ﷺ وفرمایل: «کله چې یو سړی واده وکړي، نو هغه د خپل دین نیمایي بشپړه کړې ده، نو باید د پاتې نیمایي په اړه له الله څخه ویره ولري.»

Anas (ra) narrated that the Prophet (saw) said, “When a man marries, he has fulfilled half of his deen, so let him fear Allah regarding the remaining half.”.

د واده د نارینه و او ښځو تر منځ د ملګرتیا په توګه ګڼل کیږي، نه د شراکت په توګه. د واده موخې دوې دي:

Marriage is regarded as a companionship between men and women, as opposed to a partnership. The objectives of marriage are two :

د مخالف جنس د یو غړي د ملګرتیا څخه خوند اخیستل

To enjoy the company of a member of the opposite sex.

د ماشومانو درلودل، په دې توګه د انساني نسل د دوام تضمین.

To have children thereby guaranteeing the continuity of the human race.

د نکاح عقد هغه معاهده ده چې نکاح ورته ویل کیږي، او دا د یوه سړي او یوې ښځې ترمنځ یو داسې عقد دی چې د صحیح او معتبر کیدو لپاره ټول شرطونه باید پوره شي. دا شرطونه عبارت دي له:

The contract of marriage is called nikah, and it is a contract between a man and a woman of which all the conditions must be fulfilled for it to be correct and valid. These include:

وړاندیز او منل

Offer and acceptance.

هیڅ جبر او زور نشته.

No compulsion or duress.

دوه شاهدان

Two witnesses.

ولي امر (د نجلۍ سرپرست).

Waliy amr (guardian of the bride).

د مهر ورکول (د ښځې حق، چې ضروري نه ده چې پیسې وي) د نارینه له خوا ښځې ته.

د نکاح له شرطونو یو دا دی چې میړه یا ښځه د محرماتو له ډلو څخه نه وي.

One of the conditions of marriage is that the partner must not be from the forbidden categories (maharim).

د مرد محارم عبارت دي له: د هغه مور، د پلار ښځې، د زوی ښځې، دواړه نیکمرغې (نیکه مورونه)، د هغه لوڼې، د هغه لمسۍ، د هغه خويندې، د هغه پلرني او مورنۍ ترور او مامۍ، د هغه لوی ترورې او لوی مامۍ، د هغه خويندو لوڼې، د هغه د ښځې مور، د هغه شیدې مورونه او د هغوی مورونه او لوڼې، او د هغه شیدې خويندې.

The maharim of the man include : his mother, the wives of his father, his sons wives, the two grandmothers, his daughters, his grand-daughters, his sisters, his paternal and maternal aunts, his great aunts, his nieces, his wife’s mother, his mothers by breast feeding and their mothers and daughters and his sisters by breast feeding.

د ښځو محارم هغه وخت واضح کیږي چې د سړي د محارمو په اړه پورتنی برعکس فهم ولیدل شي.

The maharim of the women become clear given the opposite understanding of the maharim of the man given above.

په دې ټولو صورتونو کې، که څه هم د دوی ترمنځ واده حرام دی، خو دوی ته په شخصي او عامه ځایونو کې یو بل سره آزاد ګډون جائز دی. الله (سبحانه وتعالیٰ) فرمائي،

In all these cases, while it is forbidden for marriage to occur between them, it is permitted for them to mix freely in the private and public areas. Allah (swt) says,.

دا هغه ښځې دي چې ستاسو لپاره حرامې شوې دي: ستاسو مورونه، ستاسو لوڼې، ستاسو خويندې، ستاسو د پلرونو خويندې، ستاسو د مورونو خويندې، ستاسو د ورور لوڼې، ستاسو د خور لوڼې، ستاسو شيدې مورونه، ستاسو شيدې خويندې، ستاسو خښتنان مورونه، ستاسو هغه سوتۍ لوڼې چې ستاسو په ساتنه کې دي، د هغو ښځو څخه زېږېدلې چې تاسو ورسره جنسي اړيکه کړې ده، خو که تاسو ورسره جنسي اړيکه نه ده کړې، نو په دې کې ستاسو ګناه نشته (چې د هغوی لوڼې واده کړئ)، او د خپلو زامنو ښځې چې ستاسو د پښتورګو څخه راووځي. او تاسو ته دا حرام دي چې دوې خويندې يو ځای واده کړئ، پرته له هغه چې پخوا کې د دې ډول څه شوي وي. بې شكه الله بخښونکی، مهربان دی. [TMQ 4:23].

“Forbidden unto you are your mothers, and your daughters, and your sisters, and your father’s sisters, and your mother’s sisters, and your brother’s daughters and your sister’s daughters, and your foster mothers, and your foster sisters, and your mothers-in-law, and your step daughters who are under your protection (born) of your women unto whom you have gone in - but if you have not gone in unto them, then it is no sin for you (to marry their daughters) - and the wives of your own sons who spring from your own loins. And it is forbidden unto you that you should marry two sisters together, except what has already happened of that nature in the past. Lo! Allah is ever Forgiving, Merciful.” [TMQ 4:23].

الله (سبحانه وتعالی) فرمائی،

Allah (swt) says,.

د ښځو ساتونکي او د هغوی د اړتیاوو پوره کوونکي سړي دي، ځکه چې الله یو له بل باندې زیاته ځواک ورکړی دی او ځکه چې سړي د خپلو مالونو څخه په ښځو باندې لګوي. نو نېک ښځې فرمانبرداري کوونکې وي او د سړي په نشتوالي کې هغه څه ساتي چې الله یې د ساتلو حکم کړی دی. [TMQ 4:34].

“Men are the protectors and maintainers of women, because Allah has given the one more strength than the other and because they support them from their means. Therefore the righteous women are devoutly obedient and guard (in the husband’s absence) what Allah would have them guard.” [TMQ 4:34].

ابن عمر رضی اللہ عنہما روایت کرتے ہیں کہ نبی ﷺ نے فرمایا: «تم میں سے ہر ایک نگہبان ہے اور اپنی رعیت کے بارے میں جواب دہ ہے۔ حاکم نگہبان ہے اور اپنی رعیت کا ذمہ دار ہے، مرد اپنے گھر والوں کا نگہبان ہے اور ان کے بارے میں جواب دہ ہے، عورت اپنے شوہر کے گھر اور اس کی اولاد کی نگہبان ہے اور ان کے بارے میں جواب دہ ہے، پس تم میں سے ہر ایک نگہبان ہے اور اپنی رعیت کے بارے میں جواب دہ ہے۔» [البخاری و مسلم]

Ibn ‘Umar narrated, the Prophet (saw) said, “Each of you is a guardian and is responsible for his ward. The ruler is a guardian (over his people) and the man is a guardian of the members of his household, and the woman is guardian and is responsible for her husband’s house and his offspring, and so each of you is a guardian and is responsible for his ward.” Bukhari and Muslim.

عائشہ رضی اللہ عنہا روایت کرتی ہیں کہ نبی ﷺ نے فرمایا: "جب کوئی بیوی اپنے گھر کا کھانا بغیر خراب کیے خرچ کرتی ہے تو اس کے لیے اس چیز کا اجر ہے جو وہ صدقہ کرتی ہے، اور اس کے شوہر کے لیے بھی اجر ہے اس کمائی کی وجہ سے جو وہ کماتا ہے، اور خزانچی کے لیے بھی اسی طرح کا اجر ہے، ان میں سے کوئی بھی دوسرے کے اجر میں سے کچھ کم نہیں کرتا۔" بخاری

‘A’isha (ra) narrated that the Prophet (saw) said, “When a wife spends food of her house without spoiling, there is for her its reward for what she gives away, and there is also reward for her husband for what he earns, and the like (reward) for the storekeeper - none of them diminishing anything from the reward of another.” Bukhari.

دا دلیلونه، او نور هم، هغه بنسټ ښیي چې له هغې څخه د میرمن او میړه ترمنځ د ژوند په چوکاټ کې د یو بل په وړاندې د حقونو او واجباتو پوهه راځي. دا لاندې په لنډ ډول بیان شوي دي.

These evidences, among others, define the basis from which come the understanding of the rights and duties of the husband and wife to each other within the framework of married life. These are outlined below.

د سړي اصلي دندې دا دي:

The main duties of the man are :

د ښځې او اولادونو سرپرستي: دا پدې معنا ده چې سړي باید د دوی امنیت او ساتنه یقیني کړي، او تل داسې عمل وکړي چې د دوی ګټې وساتي.

The guardianship of the wife and children : This means he must ensure their security and protection, and must always act in such a way as to safeguard their interests.

د ښځې او اولادونو نفقه: خاوند باید د خپل مال څخه خرڅ وکړي، ترڅو د دوی بنسټیز مادي اړتیاوې پوره شي، چې دا هم شامل دي هغه ټول شیان چې ښځه یې ورته اړتیا لري ترڅو خپل د ښځې دندې ترسره کړي. ښځه دې ته مکلفه نه ده چې د دې موخې لپاره له خپل مال څخه هیڅ ورکړي، که څه هم هغه بډایه وي او خاوند بې وزله. خو که هغه وغواړي، کولای شي چې داسې وکړي.

The maintenance of his wife and children : He must spend from his own means to ensure that the basic material needs are provided for them, which include bringing her all she needs to fulfil her duties as a wife. His wife is not obliged to give him any of her own money for this purpose, even if she is wealthy and he is poor. However, she may do so if she wishes.

د ښځې او اولادې لپاره استوګنځای: خاوند باید خپل کورنۍ لپاره مناسب استوګنځای برابر کړي۔

Shelter for the wife and children : The husband must provide adequate housing for his family.

د اطاعت او اجازه غوښتل: ښځه باید په هغه ټولو چارو کې خپل میړه ومني چې اسلام یې اجازه ورکړې ده، لکه دده سره مرسته کول یا هغه ته آرامۍ ورکول۔ همدارنګه ښځې ته په دې کې هم باید د خپل میړه اجازه واخلي کله چې غواړي کور پرېږدي، یا کله چې غواړي خلک کور ته راولي۔

Obedience and taking permission : The wife must obey her husband in all areas which are permitted from Islam, like to assist him or give him comfort. Also, the wife must take permission from her husband when she wants to leave the house, or when she wants to invite people into the house.

طلاق: د طلاق حق د خاوند دی که هغه د واده څخه ناخوښ وي. که خاوند مړ شي، یا خپله ښځه طلاق کړي، نو ښځه باید د عدت (انتظار موده) ساتنه وکړي، بیا وروسته کولای شي چې بیا واده وکړي. د خاوند د مرګ په صورت کې دا موده څلور میاشتې او لس ورځې ده، او په طلاق کې دا وخت دی کله چې د هغې د حیض تر درېو دورو وروسته (په دې شرط چې هغه حامله نه وي).

Divorce : It is the right of the husband to divorce his wife if he is unhappy with the marriage. If the husband dies, or divorces his wife, she must observe the ‘iddah (waiting period) before she can marry again. In the case of his death, this is four months and ten days, and in divorce, it is when three intervals between her menstruations have finished (as long as she is not pregnant).

د مال او اولادونو پالنه: ښځه باید ډاډ ترلاسه کړي چې ماشومان په سمه توګه پالل کیږي او د اسلام د علم سره روزل کیږي، او د خاوند مال په عادلانه توګه مصرف کیږي.

Looking after his money and children : The wife must ensure that the children are properly cared for and educated with knowledge of Islam and that the husband’s money is spent in a just way.

د ماشومانو سرپرستي: د خاوند حق دی چې که د هغه واده پای ته ورسیږي، نو کله چې ماشومان اووه کلنۍ ته ورسیږي، هغه د دوی سرپرستي ونیسي.

Custody of the Children : It is the right of the husband that if his marriage ends, he takes custody of the children after they have reached seven years of age.

د ښځې اصلي مسؤولیتونه دا دي:

The main responsibilities of the wife are :

د خاوند اطاعت او د هغه څخه اجازه اخیستل

Obedience and taking permission of her husband.

د خاوند د مال ساتنه: دا د هغه پیسې، ملکیت او نور مال شامل دي.

Looking after her husbands wealth : This includes his money, property etc.

د خاوند بهبود: هغه باید ډاډ ترلاسه کړي چې د هغې د خاوند اړتیاوې پوره کیږي.

Welfare of her husband : She must ensure that her husband’s needs are taken care of.

د ماشومانو پاملرنه کول۔

Looking after the children.

د ښځې لپاره د خاوند څخه اصلي حقونه دا دي:

The main rights of the wife from her husband are :

د ملګرتیا: دا د بیبی حق دی چې خاوند ورسره ملګرتیا وکړي او د مینې او مهربانۍ چاپیریال یې ورسره وساتي.

Companionship : It is the right of the wife that her husband gives her companionship and maintains an environment of love and affection for her.

د خرڅلاو او سرپناه: خاوند باید د ښځې مادي اړتیاوې پوره کړي، هغې ته سرپناه برابره کړي، او هغه هرڅه ورکړي چې د یوې ښځې د رول د پوره کولو لپاره ورته اړین وي. دا ټول شیان په کې شامل دي چې خاوند هغې ته برابروي، کوم چې هغه ځان ورسره ښایسته او ښکلې کولی شي.

Spending and shelter : The husband must look after her material needs, provide shelter for her, and give her anything she needs to fulfil her role as a wife. This includes providing things for her which she can use to adorn herself and make herself beautiful.

خلع (د طلاق حق): ښځه کولی شي چې که د خپل ميړه سره په ازدواجي ژوند خوشحاله نه وي، نو د ميړه څخه جلا کيدو غوښتنه وکړي. دې کار لپاره درې دلايل دي: الف) که ميړه په مستقيم ډول هغې ته زيان واړوي، لکه دې ته وهل. ب) که ميړه په غير مستقيم ډول هغې ته زيان واړوي، لکه دې ته او د هغې ماشومانو ته نفقه ورنه کړي. ج) که ښځه ميړه بد وګڼي.

Khul‘a (Right of divorce) : The wife can ask for separation from her husband if she is unhappy with the marriage. There are three reasons for which she can do this : a) He harms her directly, e.g. beating her, b) He harms her indirectly, e.g. not providing for her or her children, c) She hates him.

د ماشومانو سرپرستي: که واده پای ته ورسیږي، نو دا د ښځې حق دی چې د ماشومانو سرپرستي وکړي، تر دې وخته پورې چې دوی د اوو کلونو څخه کم عمر ولري.