[صالح:] زه په یاد لرم چې زما پلار وچې ډوډۍ ټوټې اخیستې، د هغو څخه دوړې پاکې کړې، په یوه لوښي کې یې واچولې، او په هغو باندې یو څه اوبه یې ولویدې ترڅو نرمې شي. بیا به یې د مالګې سره خوړلې.

[Ṣāliḥ:] I remember seeing my father take dry crusts of bread, dust them off, put them in a dish, and pour some water over them to soften them. Then he’d eat them with salt.

ما هیڅکله هم ولیدم چې هغه انار، بهی یا کومه بله میوه پیرې، مګر د خټکې (خربوزې) څخه چې هغه به د ډوډۍ سره خوړله، او انګور یا خرما، خو بس دا. ځینې وختونه خلکو به د هغه لپاره په تنور کې خواړه تیار کول. هغه به دال، غوړۍ او د شِهریز خرما په یوې خټینې لوښې کې اچولې، او د ماشومانو لپاره به یو لوښی ایښودې. هغه به دوی ته زنګ وهلو او لوښی به یې د دوی په مخ کې ایښودو، خو دوی به ښکلې او د هیڅ شي خوړلو څخه به یې انکار کاوه. هغه ډیری وختونه ډوډۍ په سرکه کې ډوبوله. دوی کولی شول د غوړۍ یو درهم ارزښت واخلي، او دا به یې یوه میاشت بسنه کوله.

I never saw him buy pomegranates, quinces, or any other fruit except for melons, which he’d eat with bread, and grapes or dates, but that’s all. Sometimes people would prepare dishes for him in the oven. He’d put lentils, suet, and Shihrīz dates into a clay pot, and set aside a dish for the children. He would call them and put the dish in front of them, but they would laugh and refuse to eat any of it. He’d often dip his bread in vinegar. They could buy him a dirham’s worth of suet and it would last him a month.

له المتوکل څخه د خلاصیدو وروسته هغه روژه نیول پیل کړه او د غوړو خوړل یې پریښودل. ما داسې احساس کاوه چې هغه داسې نذر کړی و چې که ژوندی پاتې شو نو به د غوړو خوړل پرېږدي۔ 46۔1

After he got away from al-Mutawakkil he started fasting and stopped eating fat. I had the feeling that he had vowed that if he survived he would give up eating fat. 46.1

[المَرُّوذِي:] النَّيْسَابُورِي، الذي كان يعمل عند إسحاق بن إبراهيم، أخبرني أن الأمير قال: «إذا أحضر أهل أحمد له طعامًا، فأرِنِيه». 46.2

[Al-Marrūdhī:] Al-Naysābūrī, who worked for Isḥāq ibn Ibrāhīm, told me that the emir said, “When Aḥmad’s family brings him a meal, let me see it.” 46.2

هغه څه چې دوی ورته راوړل دوه ډوډۍ او یوه خیار وو.

What they brought him turned out to be two loaves of flatbread and a cucumber.

کله چې ما خواړه امیر ته وښودل، هغه وویل: «که هغه پر دې ژوندی پاتې کیدای شي، موږ به هغه ته هیڅکله نشو بریالي کیدای.»249

When I showed the food to the emir, he said, “If he can live on that, we’ll never win him over.”249

[المَرُّوذِي:] یوں یو ځل د لمانځنې (اختر) په موده کې مې احمد وویل: «پرون موږ ته لوبیا وپیرل شوې، او دا ډېرې ښې وې.» [250] 46.3

[Al-Marrūdhī:] Once during the festival I heard Aḥmad say, “Yesterday they bought beans for us, and they were quite good.”250 46.3

[ابوالسری:] احمد او زه یو ځل د ابوبکر الاحول په کور کې د هغه د زوی د ختنې لپاره وو. زه د میز پر سر احمد سره ناست وم. هغه خواړه خوړل، خو کله چې یو د شاتوتو او وریجو ژیړ شوی خواږه ډوډۍ (هنی نټ پډنګ) راوړل شو، هغه ودرېد. کله چې ابوبکر په زوره ورته وویل چې دا لومړي درجې خواړه دي او باید یې وخوري، هغه یوازې یو ټکی وخوړ۔ 46.4

[Abū l-Sarī:] Aḥmad and I were once at Abū Bakr al-Aḥwal’s house for his son’s circumcision. I was sitting by Aḥmad at the table. He was eating, but then when they brought out a honey nut pudding, he stopped. When Abū Bakr urged him to have some, saying that it was a first-rate dish, he took just one bite. 46.4

[الحسن بن خلف:] د احمد د ناروغۍ پر مهال، المروذي زما په مرسته راغی، نو ما ډاکټر ومونده او موږ د احمد کور ته لاړو. ډاکټر له هغه څخه وپوښتل چې هغه څنګه احساس کوي. 46.5

[Al-Ḥasan ibn Khalaf:] During Aḥmad’s illness, al-Marrūdhī came to me for help, so I found the doctor and we went to Aḥmad’s house. The doctor asked him how he was feeling. 46.5

ما پرون ځان ته د حجامت (کپینګ) کولو سره یې وویل: «ما پرون ځان حجامت کړ.»

“I had myself cupped yesterday,” he said.

«دا وروسته تاسو څه وخوړل؟» «ډوډۍ او تخمیر شوی د غلو خمیر.»251

“What did you eat afterward?” “Bread and fermented grain paste.”251

"دې ډاکټر وویل: «څه؟ ته ځان ته کپینګ کوې او بیا یوازې ډوډۍ او غنمو لوګۍ خوړې؟» احمد وپوښتل: «نو بیا زه څه خوړلی شم؟»"

“What?” exclaimed the doctor. “You have yourself cupped and then eat only bread and grain paste?” “What else am I supposed to eat?” asked Aḥmad.

[حنبل:] کله چې احمد ناروغ شو، عبدالرحمن ورته د بادامو غوړ تجویز کړل،۲۵۲ خو هغه یې څښل نه غوښتل او ویې ویل چې هغه د کنجد غوړ غواړي. د هغه حالت نور هم خراب شو، نو دوی یې د هغه لپاره چمتو کړ، مګر کله چې هغه پوه شو چې دا څه دي، نو هغه یې پرې واټاوه. ۴۶.6

[Ḥanbal:] When Aḥmad fell ill, ʿAbd al-Raḥmān prescribed almond oil,252 but he refused to drink it, saying he wanted sesame oil instead. His condition grew worse and so they prepared it for him, but when he realized what it was he pushed it away. 46.6

[الْمَرُّوذِيُّ:] ما احمد ته واورېدم چې ويل يې: «زما لاسونه او پښې يخ دي. دا باید د هغه سرکې او مالګې له امله وي چې زه يې په ډوډۍ باندې اچوم۔» 46۔7

[Al-Marrūdhī:] I heard Aḥmad say, “My hands and feet are cold. It must be the vinegar and salt I put on my bread.” 46.7

اسحاق بن ابراهیم بن هانئ روایت کوي: احمد هیڅکله هغه شی نه خوړل چې په مرچو یا لسون پخ شوی وي. یوځل زه د هغه او د هغه ځینو خپلوانو سره ډوډۍ خوړلو. څو چې خبرې کېدې، ما ولیدل چې هر لقمې وروسته هغه خپل لاس د یو دستمال په ساه پاکاوه او ویل به یې: «د خدای شکر دی!» وروسته هغه ماته وویل: «د خدای شکر کول د چوپتیا سره له خوړلو ښه دي.» 46.8

Isḥāq ibn Ibrāhīm ibn Hāniʾ reported: “Aḥmad never ate anything cooked with pepper or garlic. Once I had dinner with him and some of his relatives. As we talked, I noticed that after every bite, he would wipe his hand on a napkin and say ‘God be thanked!’ Later he said to me, ‘Eating with thanks is better than eating in silence.’” 46.8