د ابن طاهر د غوښتنې د رد کولو په اړه د هغه ځان ساتنه
His Refusing Ibn Tahir’s Request To Visit Him
[صالح:] کله چې محمد بن عبداللہ بن طاهر بغداد ته راغی، نو هغه زما پلار ته پیغام واستاوه چې ”زه غواړم چې ته راشې او ما وګورې. ما ته هغه ورځ وواياست چې تاسو یې غوره ګڼئ، زه به ډاډ ورکړم چې دلته بل هیڅوک نه وي.“ 74.1
[Ṣāliḥ:] When Muḥammad ibn ʿAbd Allāh ibn Ṭāhir came to Baghdad, he sent a message to my father saying, “I’d like you to come and see me. Tell me the day you prefer and I’ll make sure there’s no one else here.” 74.1
زما پلار وویل: "زه داسې سړی یم چې هیڅکله یې د واکمنانو سره ملګرتیا نه ده کړې. سربیره پردې، امیر المؤمنین ما د هغه شی له کولو څخه معاف کړی دی چې زه یې بد ګڼم. دا یو شی دی چې زه یې بد ګڼم." محمد هڅه وکړه چې د هغه ذهن بدل کړي، خو ګټه ونه کړه.
My father replied, “I am a man who has never consorted with rulers. Furthermore, the Commander of the Faithful has exempted me from doing anything I detest. This I detest.” Muḥammad strove to change his mind but to no avail.
بیا ما یو لیک له اسحاق بن راهویه څخه ترلاسه کړ چې وایي:
I then received a letter from Isḥāq ibn Rāhawayh saying:
زه طاهر بن عبدالله ته لاړم، هغه ماته وویل چې محمد ﷺ احمد ته پيغام ليږلی وو چې هغه ورسره ملاقات وکړي، خو احمد انکار کړی وو.
I went to see Ṭāhir ibn ʿAbd Allāh and he told me that Muḥammad had invited Aḥmad to call on him but Aḥmad had refused.
ما وویل: «الله دې امیر سم کړي! احمد قسم یاد کړی چې نور به هیڅکله حدیث نه درس ورکوي.»
I said, “May God correct the emir! Aḥmad has vowed never to teach Hadith again.
شاید هغه ویریده چې که هغه لاړ شي، نو به ترې وغواړي چې ورته درس ورکړي. هغه وپوښتل: «ایا ته سنجیده یې؟» ما وویل: «هو، زه سنجیده یم.» ما دا خبره زما پلار ته وکړه، خو هغه هیڅ ونه ویل.
Perhaps he was afraid that if he went, he would ask him to teach.” He asked, “Are you serious?” I said, “I am.” I told my father about this but he said nothing.
[مصنف:] میں سمجھتا ہوں کہ احمد نے ابن طاہر کے پاس جانے سے اس لیے انکار کیا کیونکہ وہ ایک حکمران تھا۔ وہ لوگوں کے پاس جایا کرتے تھے، جب تک وہ پرہیزگار اور علم والے ہوتے۔
[The author:] I think Aḥmad refused to visit Ibn Ṭāhir because he was a ruler. He did visit people so long as they were men of piety and learning.
[عبد الله:] جب میرے والد کو تفتیش (محنہ) سے رہا کیا گیا تو وہ فکرمند تھے کہ کہیں اسحاق بن راہویہ ان سے ملنے نہ آ جائیں، لہٰذا انہوں نے فیصلہ کیا کہ پہلے خود ان کے پاس جائیں۔ وہ ری پہنچ کر ابھی ایک مسجد میں داخل ہی ہوئے تھے کہ بادل مشکیزوں کی طرح پھٹ پڑے۔ وہ رات ہونے تک وہیں پناہ لیے رہے، یہاں تک کہ انہیں مسجد سے نکل جانے کو کہا گیا کیونکہ وہ اسے بند کرنا چاہتے تھے۔ 74۔2
[ʿAbd Allāh:] After my father was released by the Inquisition, he was worried that Isḥāq ibn Rāhawayh would come to see him so he decided to go see him first. No sooner had he reached Rey and gone into a mosque when the clouds opened like waterskins. He sheltered there until night fell and he was told to leave the mosque because they wanted to close it. 74.2
«دا د خدای کور دی،» هغه وویل، «او زه د خدای عبادت کوونکی یم.» «یا لاړ شه،» هغوی وویل، «یا به تا د پښو څخه راکش کړو. خپله انتخاب وکړه.» زما پلار د کیسې دوام وکړ:
“This is a house of God,” he said, “and I’m a worshipper of God.” “Either leave,” they said, “or we’ll drag you out by the feet. Your choice.” My father continued the story:
ځیرې ووایه،" ما وویل، او په ګړندۍ طوفان کې ووتم پرته له دې چې پوه شم چېرته لاړ شم. بیا یو سړی خپل کور څخه راووت او وې ویل، "ته هلته! دې شان وخت کې چېرته ځې؟" "زه هېڅ ځای نه لرم چې لاړ شم،" ما وویل.
“Good-bye,”451 I said, and went out into the thunderstorm with no idea where to go. Then a man came out of his house and said, “You there! Where are you going at a time like this?” “I have nowhere to go,” I said.
ده راوړه کړه: "راځئ،" هغه وویل۔
“Come in,” he said.
ئۇ ما را داخل کړ، ما ته یې وویل چې کالي وباسم، او ما ته یې وچ کالي راکړل چې واغوندم. ما وضو وکړه، بیا یوې کوټې ته ننوتم چې هلته یوه تودوکه وه چې د سکرو څخه ډکه وه، په فرش کې د وړیو یوه تشک و، او یو ډک دسترخوان و. د کورنۍ غړو ماته وویل چې زموږ سره یوځای شه. کله چې موږ خواړه وخوړل، سړي وویل: «ته له کومه یې؟» ما ورته وویل چې زه له بغداده یم.
He brought me in, had me undress, and gave me dry clothes to change into. I performed my ablutions and then went into a room where there was a heater full of coals, a blanket of felt on the floor, and a laden table. The members of the family invited me to join them. After we ate, the man said, “Where are you from?” I told them I was from Baghdad.
«ایا تاسو یو سړی پیژنئ چې نوم یې احمد بن حنبل دی؟» «زه احمد بن حنبل یم۔» «ښه،» ویې ویل، «زه اسحاق بن راهویه یم۔»452
“Do you know a man named Aḥmad ibn Ḥanbal?” “I’m Aḥmad ibn Ḥanbal.” “Well,” said the man, “I’m Isḥāq ibn Rāhawayh.”452