[صالح:] کله چې څوک زما د پلار لپاره دعا کوله، هغه به ویل: «هیڅ سړی د برکت وړ مه بولئ تر هغه چې خپل کار پای ته ونه رسوي.» 56.1

[Ṣāliḥ:] Whenever someone said a prayer for my father, he would say, “Call no man blessed until his work is done.” 56.1

ما زه اکثر اوقات هغه داسې وایي واورېدم: «الله مونږ وساتي! الله مونږ وساتي!» ما واورېدل چې هغه روایت کوي چې هغه واورېدل چې یونس بن محمد روایت کوي چې هغه واورېدل چې حماد بن زید روایت کوي چې یحیی بن سعید ادعا کوي چې سعید بن المسیب به داسې ویل: «الله مونږ وساتي! الله مونږ وساتي!» ما همدارنګه هغه واورېدل چې روایت کوي چې هغه واورېدل چې زید بن الحباب روایت کوي چې هغه واورېدل چې عیاش بن عقبه روایت کوي چې عمر بن عبدالعزیز به اکثر داسې ویل: «الله مونږ وساتي! الله مونږ وساتي!» [عبدالله:] زما یوازینی هیله دا ده چې له دې حالته په برابره توګه ووځم، نه ګټه کوم او نه زیان.‏ 295 562

I often heard him say, “God save us! God save us!” I heard him report that he heard Yūnus ibn Muḥammad report that he heard Ḥammād ibn Zayd report that Yaḥyā ibn Saʿīd claimed that Saʿīd ibn al-Musayyab used to say, “God save us! God save us!” I also heard him report that he heard Zayd ibn al-Ḥubāb report that he heard ʿAyyāsh ibn ʿUqbah report that ʿUmar ibn ʿAbd al- ʿAzīz often used to say, “God save us! God save us!” [ʿAbd Allāh:] All I want is to come out of this even, without winning or losing.295 56.2

[المروذی:] میں ابراہیم الحصری کو، جو ایک نیک مرد تھے، احمد کے پاس لے گیا۔ ابراہیم نے اُنہیں بتایا کہ اُن کی والدہ نے اُن کے بارے میں خواب دیکھا ہے اور اُس میں جنت کا کچھ ذکر تھا۔ احمد نے کہا: "بھائی! لوگ یہی قسم کی باتیں سہل بن سلامہ کے بارے میں بھی کہا کرتے تھے، مگر وہ آگے چل کر خونریزی میں مبتلا ہو گئے۔" پھر اُنہوں نے مزید کہا: "مومن کو خوابوں سے خوشی تو حاصل کرنی چاہیے، مگر اُن پر بھروسہ کبھی نہیں کرنا چاہیے۔" 56۔3

[Al-Marrūdhī:] I brought Ibrāhīm al-Ḥuṣarī, who was a righteous man, to meet Aḥmad. Ibrāhīm told him that his mother had dreamed of him and said something about the Garden. “Brother,” said Aḥmad, “People used to say the same kind of thing about Sahl ibn Salāmah, but he went on to shed blood.”296 He added, “A believer should find joy in dreams but never trust them.” 56.3

[محمد بن حازم:] یوں ہوا کہ ایک بار میں احمد کے ہاں تھا کہ ایک بوڑھا شخص ان سے ملنے آیا۔ "احمد،" اس نے کہا، "میں نے کچھ لوگوں کو تمہارے بارے میں بات کرتے سنا اور کہتے سنا کہ تم سب سے بہترین لوگوں میں سے ہو۔" احمد نے اس کی بات پر کوئی توجہ نہ دی۔ 56۔4

[Muḥammad ibn Ḥāzim:] Once when I was at Aḥmad’s an elderly man came to see him. “Aḥmad,” he said, “I overheard some people talking about you and saying you were among the best.” Aḥmad ignored him. 56.4

[المروذی:] ما یو ځل احمد ته وویل اورېدل: «زه د خدای څخه دومره ویریږم چې خوړل او څښل مې نه خوښیږي، او اوس خو زه هیڅ خوړل نه غواړم.» 56.5

[Al-Marrūdhī:] I once heard Aḥmad say, “I’m too fearful of God to eat or drink, and now I don’t want to eat at all.” 56.5

د خپل وروستي ناروغۍ پر مهال، احمد ته د پیشاب کولو اړتیا پیښه شوه، او هغه یو لوښی وغوښت. ما یو لوښی راوړ، او وموندل چې د هغه پیشاب ډیر سور و. کله چې ما دا عبدالرحمن طبیب ته وښود، هغه وویل: "دا یو داسې سړی دی چې د غم له امله یې دننې برخې ټوټې ټوټې شوې دي" - یا "د خفګان له امله". [المروذي:] یوه سهار ما احمد ته د لیدو لپاره ورننوتل او له هغه څخه مې وپوښتل چې څنګه یې. 56.6

During his final illness, Aḥmad needed to urinate, and called for a basin. I brought one, and saw that his urine was bright red. When I showed ʿAbd al-Raḥmān the healer, he said, “That’s a man with innards torn apart by worry”—or “by sorrow.” [Al-Marrūdhī:] One morning I went in to see Aḥmad and asked him how he was. 56.6

«څنګه کیدای شي یو سړی،» هغه ځواب ورکړ، «کله چې د هغه رب تر ده ورباندې فرضونه لګولي وي، د هغه پیغمبر د سنت د پیروۍ غوښتنه کوي، د هغه دوه ملائکې د نېکو عملونو انتظار باسي، د هغه نفس د هغو شیانو غوښتنه کوي چې دا یې غواړي، شیطان د شهوت لپاره هڅوي، د مرګ فرښته د هغه ژوند غواړي، او د هغه کورنۍ د پیسو غوښتنه کوي؟»

“How can a man be,” he answered, “with his Lord imposing obligations, his Prophet demanding that he follow the sunnah, his two angels waiting for good deeds, his soul clamoring for what it wants, the Devil goading him to lust, the Angel of Death seeking his life, and his family asking for money?”