عبدالله: زما پلار د تنهایۍ زغم د هرچا څخه ښه درلود. بشر، هغه لوی سړی وو، خو تنهایي نشي زغملی؛ هغه به یوه ساعت دلته او یوه ساعت هلته د لیدنې لپاره وتلی.1

[ʿAbd Allāh:] My father could bear solitude better than anyone. Bishr,288 great as he was, couldn’t stand to be alone: he would go out visiting an hour here, an hour there. 54.1

عبد اللہ: زما د پلار یوازې دوه ځایونه دي چې خلکو هغه لیدلی و: په جومات کې، د جنازې په مراسمو کې، یا د ناروغ کس په کور کې. هغه د بازارونو له لارو تیریدل ډېر بد ګڼل. [54]2

[ʿAbd Allāh:] The only places anyone saw my father were in the mosque, at a funeral, or at the home of someone taken ill. He hated walking through the markets. 54.2

عبدالله: زما پلار د تنهایی د زغملو کې له هرچا ښه و. هغه یوازې په جومات، په جنازه، یا د یو بیمار شخص په کور کې لیدل کیده.

[ʿAbd Allāh:] My father could bear solitude better than anyone. The only places anyone saw him were in the mosque, at a funeral, or at the home of someone taken ill.

هغه د بازارونو له لارې تلل خوښ نه کول۔ 543

He hated walking through the markets. 54.3

فتح بن نوح: مَیں نے احمد بن حنبل کو یہ کہتے سُنا: "مَیں ایک ایسی چیز کی آرزو رکھتا ہوں جو مجھے کبھی نصیب نہیں ہوگی: ایسی جگہ جہاں کوئی بھی موجود نہ ہو۔" 54.4

[Fatḥ ibn Nūḥ:] I heard Aḥmad ibn Ḥanbal say, “I wish for something I’ll never have: a place with no one in it at all.” 54.4

[المروذي:] احمد نے مجھ سے کہا: "مجھے اس کی پروا نہیں کہ میں کسی کو نہ دیکھوں اور کوئی مجھے نہ دیکھے، البتہ عبدالوہاب کی کمی ضرور محسوس کروں گا۔"289 54.5

[Al-Marrūdhī:] Aḥmad said to me, “I don’t care if I never saw anyone and no one saw me—though I would miss ʿAbd al-Wahhāb.”289 54.5

[المیمونی:] ابن حنبل وویل: «زه موندل ومومم چې یوازې اوسیدل زما لپاره اسانه دي.» 54.6

[Al-Maymūnī:] Ibn Ḥanbal said, “I’ve found that being alone is easier for me.” 54.6

[الاصفہانی:] زه یوه ځل د احمد په دروازه کې ولاړ وم او د دننه کېدو اجازه انتظار مې کوله۔

[Al-Iṣfahānī:] I was once at Aḥmad’s door waiting to be given permission to go in.

یو وخت د هغه زوی عبدالله راغی. هلته موجود یو سړي هغه ته وویل: «خپل پلار ته ووایه چې فلانی مړ شو او موږ نن ماسپښین هغه قبرستان ته وړو.» 54.7

At one point his son ʿAbd Allāh appeared. A man who was there said to him, “Tell your father that So-and-So died and we’re carrying him to the cemetery this afternoon.” 54.7

عبدالله دننه ورغی، بیرته راووت، او هغه سړي ته یې وویل: «ما هغه ته ووییل. هغه د مړي لپاره د خدای رحمت وغوښت او د هغه لپاره یې دعا وکړه. خو هغه خوښوي نه چې کله خلک پوه شي چې هغه راځي، د دې لپاره چې بیا ډیر خلک به راټول شي.» [المسیبي:] ما یوځل احمد ته وویل: «زه غواړم چې تاسو ته لیدنه وکړم او درناوی وښیم، خو ویره لرم چې تاسو به دا ونه غواړئ.»290 54.8

ʿAbd Allāh went in, came out again, and said to the man, “I told him. He asked for God’s mercy on the deceased and prayed for him. But he doesn’t like to go out when people know he’s coming because he’ll draw a crowd.” [Al-Musayyabī:] I once said to Aḥmad, “I’d like to visit you and pay my respects, but I’m afraid you wouldn’t want me to.”290 54.8

زه دا ډول شیان نه خوښوم، هغه وویل.

“I don’t like that sort of thing,” he said.

[المروذی:] ما یوم احمد ته وویل چې د عبدالوهاب سره وګوري. 549

[Al-Marrūdhī:] I once suggested to Aḥmad that he meet up with ʿAbd al- Wahhāb. 54.9

«آیا د نیکانو څه کسان له غونډو څخه ډډه نه کوله؟» هغه وویل. بیا یې زیاته کړه: «هغه به زما سره د ښه چلند کولو هڅه کوله، او زه به د هغه سره. نه، تنهایي غوره ښوونکی دی۔»

“Didn’t some of the pious avoid meetings?” he said. Then he added, “He would make an effort to be pleasant with me and I with him. No, solitude is a better teacher.

هغه څوک چې حقیقي پوهه لري، له الله څخه ویره لري.291

The one with true understanding fears God.”291

ما یو ځل د احمد څخه واورېدل چې ويل یې: "زه غواړم مکې ته ښکته لاړ شم او په یوه داسې ژوره دره کې ځان واچوم چې هېڅوک به هېڅکله ونه موم."

I once heard Aḥmad say, “I want to go down to Mecca and throw myself into one of those ravines where no one will ever find me.”