[الخرقی:] مې واورېدل چې احمد بن حنبل وویل: «زه المعتصم ته د دې معاف کوم چې ما یې کوړه کړ.» 391

[Al-Khiraqī:] I heard Aḥmad ibn Ḥanbal say, “I forgive al-Muʿtaṣim for flogging me.” 39.1

[الصرّام:] میں نے ابراہیم بن اسحاق کو روایت کرتے سنا کہ المتوکل نے علیؓ کے ایک حامی کو، جس نے احمد (بن حنبل) پر تہمت لگائی تھی، حکومت کے سپرد کیا اور اسے احمد کے پاس بھیجا تاکہ وہ اس کے لیے کوئی سزا تجویز کریں۔ لیکن احمد نے اسے معاف کر دیا اور فرمایا: "اس کے بچے ہوں گے جو اس کے قتل ہونے سے غمگین ہو جائیں گے۔" 39.2

[Al-Ṣarrām:] I heard Ibrāhīm ibn Isḥāq report that al-Mutawakkil took the partisan of ʿAlī who had denounced Aḥmad to the government and sent him to Aḥmad so he could recommend a punishment for him. But Aḥmad forgave him, saying, “He may have children who would be grieved if he were killed.” 39.2

دا د کیسې خلاصه وه.205

That was the gist of the story.205

ابن هانئ: زه یوځل د احمد بن حنبل سره وم چې یو سړی وویل، "احمده! ما ستا په شا کې ستا خلاف خبرې کړې دي. ایا ته به ما وبخښې؟" 39.3

[Ibn Hāniʾ:] I was once at Aḥmad ibn Ḥanbal’s when a man said, “Aḥmad! I spoke against you behind your back. Will you forgive me?” 39.3

“هو، که دې بیا ونه کړي.” ما اعتراض وکړ: "هغه څنګه بخښلای شې، کله چې هغه ستا په اړه تور لګولی دی؟" هغه ځواب ورکړ: "خو ما هغه ته ویلي دي چې دا کار بیا ونه کړي. ایا ته نه وې لیدلی؟" [حنبل:] یو ځل، کله چې زه د ماسخوتن لمانځه کې د احمد سره وم، یو سړی چې نوم یې محمد بن سعید الخطلي و زموږ سره یوځای شو. وروسته هغه له احمد څخه وپوښتل چې ولې یې خلکو ته ویلي دي چې د زید بن خلف سره خبرې ونه کړي. ۳۹.4

“Yes, if you don’t do it again.” “How can you forgive him,” I protested, “when he’s slandered you?” “But I’ve asked him not to do it again,” he answered. “Didn’t you see?” [Ḥanbal:] Once, when I was performing the afternoon prayer with Aḥmad, a man named Muḥammad ibn Saʿīd al-Khuttalī joined us. Afterward he asked Aḥmad why he had told people not to talk to Zayd ibn Khalaf. 39.4

«سرحد والو د هغه په اړه پوښتنه کوله او لیکلي یې وو،» ځواب ورکړ احمد. «ما هغوی ته د هغه نظرونه او هغه بې‌سابقې خبرې وښودې، او ما له هغوی څخه وغوښتل چې له هغه سره ناست پاست ونه کړي.» الخطلي له غوسې ډک شو. «د خدای په شاهد سره،» چیغه یې کړه، «زه به دې بیرته زندان ته واچوم!» هغه چیغې وهلې او ویې ویل، داسې خبرې کولې لکه: «زه به ستا غاړې یو یو ماتې کړم!» «هیڅ مه وایه،» احمد ماته وویل، «او د هغه ځواب ورکولو ته مه پام کوه.» نو هیڅوک هیڅ ونه ویل. احمد خپلې موزې پورته کړې، راپورته شو، او کور ته ننووت.

“The people at the frontier wrote asking about him,” replied Aḥmad. “I told them about his opinions and about the unprecedented things he had said, and I asked them not to sit with him.” Al-Khuttalī flew into a rage. “As God is my witness,” he shouted, “I’ll have you thrown back in prison!” He kept on shouting, saying things like, “I’ll break your ribs one by one!” “Don’t say anything,” Aḥmad told me, “and don’t bother answering him.” So no one said anything. Aḥmad picked up his sandals, rose, and went inside.

هغه وویل: «کرایه‌داروته ووایۀ چې له هغه سره جګړه ونه‌کړي.»

“Tell the tenants not to argue with him,” he said.

الخُتّلی یو وخت پورې چیغې وهلې او بالاخره لاړ. هغه په سامرا کې بازار کې د محتسب په توګه مقرر شو او هلته ومړ.

Al-Khuttalī went on shouting for a while and finally left. He was made market inspector in Samarra and died there.

[الآجری:] احمد او زه یو ځل د جمعې له جومات څخه بېرته راروان وو چې ما د ابو حنیفه یادونه وکړه. هغه د لاس په اشاره سپک وویل. 39.5

[Al-Ājurrī:] Aḥmad and I were once walking back from the Friday mosque when I mentioned Abū Ḥanīfah. He waved his hand dismissively. 39.5

ابو حنیفہ کا پیشاب،" میں نے کہا، "تم جیسے لوگوں کی دنیا سے زیادہ قیمتی تھا!" اس نے مجھے دیکھا، پھر کہا، "خدا حافظ۔"206

“Abū Ḥanifah’s piss,” I said, “was worth more than a world full of people like you!” He looked at me, then said, “Good-bye.”206

هغه سهار وختي زه هغه ته ورغلم او ومي ويل: "احمده! ما هغه څه نه غوښتل چې ومي ويل. آیا ته ما ته بخښنه کوې؟" هغه ځواب ورکړ: "زه پر هماغه ځای چې ولاړ وم، ته مې بخښلې وې."

Early the next morning, I went to him and said, “Aḥmad, I didn’t mean to say what I said. Will you forgive me?” “I forgave you while I was standing there,” he replied.

[الحربی:] احمد بن حنبل همیشه کار درست را می‌دانست. صبر و فهم بی‌نهایتی داشت. روزی مردی نزد او آمد و گفت: «آیا کتاب‌هایی داری که در آن‌ها بدعت باشد؟»۲۰۷ ۳۹.6

[Al-Ḥarbī:] Aḥmad ibn Ḥanbal always seemed to know the right thing to do. He had an enormous reserve of patience and understanding. One day a man came to him and said, “Do you have any books with heresy in them?”207 39.6

احمد یو وخت چپ پاتې شو، بیا وویل: «مؤمن د قبر په پرته بل ځای کې په حقیقت کې خوندي نه دی.» بل وخت یو چا ورته وویل: «خلک وایي چې تا له ابراهیم بن سعد څخه حدیث نه دی اورېدلی،» او هغه ورته هیڅ ځواب ورنکړ.

Aḥmad sat silent for a time then said, “The only place a believer is safe is in the grave.” Another time someone said to him, “People say you never heard Hadith from Ibrāhīm ibn Saʿd,” and he made no reply at all.

ابراهیم هم روایت کړي: 39.7

Ibrāhīm also reported: 39.7

یوه ورځ موږ د داود بن عمرو په کور کې وو، داود ورڅخه وپوښتل: «احمده، دا ورځې څنګه خوری؟ او څنګه ویده کیږې؟ او د جماع په اړه څه وایې؟» احمد ځواب ورکړ: «زه له ښځو څخه کرکه نه لرم، او زه یو بدن لرم او یو روح هم.» هغه له دې څخه زیات خبرې کولو ته انکار وکړ۔

“One day we were at Dāwūd ibn ʿAmr’s and Dāwūd asked him, ‘Aḥmad, how are you eating these days? And sleeping? And what about sex?’ “Aḥmad replied, ‘I have no aversion to women, and I have a body as well as a spirit.’ “He refused to say any more.”