گزیده‌ای از ابیاتی که در ستایش او در زندگی و در یادبود او پس از مرگ سروده شده است
A Selection Of The Verses Spoken In Praise Of Him In Life And In Commemoration Of Him In Death
[پدرِ الهیثم:] ۹۰.3
[Al-Hayḍam’s father:] 90.3
وقتی الآن گفتی از علم و از احمد که رفته است.
When now you told of learning and of Aḥmad gone.
«شاید گفته بودی که دریای خروشان خشک است.»
You might have said the foaming sea was dry.
با دلی سخی، با پرهیزگاری و با شکوه فرمانروایی.
Of a gen’rous heart, of piety and lordly sway.
از کسی که این‌قدر در ایمان استوار بود، محروم شده‌ایم.
Of one so firm in faith are we bereft.
با نزدیک شدنِ او، نسیمِ بهار را احساس کردی.
At his approach, you felt the breath of spring.
همان‌گونه که شایسته‌ی نامش است، همه از او به ستایش سخن گفتند.484
As befits his name, all spoke of him to praise.484
در پرهیزگاری، او بیشترین شباهت را به سفیان داشت.
Most like Sufyān in piety was he.
نه مسعر و نه مِعضاد او را چندان پشت سر نگذاشتند.
Nor did Misʿar or Miʿḍad leave him far behind.
همچون آنان، او اندک می‌جُست و به راه راست هدایت شد.
Like them, he little sought, and guided right.
او خود را محروم کرد، و به ما نشان داد که چگونه زندگی کنیم.
Denied himself, and showed us how to live.
در همه این امور، پاداش تنها از آنِ او بود.
In all these things was his alone the prize.
در همه ی این ها او را همتایی بی‌همتا نامیدیم.
In all these things did we him call unmatched.
بازگرد! دستانت بنای ایمان است۔
Come back! Your hands an edifice of faith.
ساخت، نه قصری برای سکونت در این دنیا.
Did build, not a palace to inhabit in this world.
تو هیچ اسب عقاب‌پا را آرزو نکردی۔
You craved no eagle-footed steed.
نه برده‌ای خوش‌اندام، افسونگر چون جن.
Nor shapely slave, bewitching as the jinn.
در زیورهای آراسته و در بافت طلایی.
In finery bedecked, and golden weave.
مانند نی‌زاری که در باد تکان می‌خورد، هنگام راه رفتن خرامان است.
Swaying like a cane-brake when she walks.
اما برای هر کسی آن ساعت سرنوشت‌ساز فرا می‌رسد که مرگ فرا می‌رسد.
But to each must come that fateful hour when death.
آمدند، ساکنان جهان تا آنان را ببرند.
Arrives, the tenants of the world to lead away.
و از این دنیا جز یک چیز نمی‌توانند برگیرند.
And from this world can they but one thing take.
آنچه پیش‌تر ذخیره کرده بودند، در حالی که هنوز توانایی آن را داشتند.485
The deeds they stored away while yet they could.485
الحيضم أنشد قصيدة لأبيه، تتضمن هذه الأبيات: 90.5
Al-Hayḍam recited a poem by his father, including these lines: 90.5
به اشک‌هایی که زاهدان دنیا از دیده می‌ریزند، اشک‌هایی دیگر بیفزا.
To the tears that world-renouncers weep, add tears.
و باید کسانی که از پروردگارشان می‌ترسند، بنگرند.
And let the ones who fear their Lord behold.
و بیشتر بترسید. آنان برای شما عزاداری می‌کنند، چشمانشان
And fear the more. They mourn for you, their eyes.
بی‌خواب، که تنها تسلی‌شان اشک‌هاست.
Bereft of sleep, their only comfort tears.
در آغوش زمین، احمدِ نیکو آرمیده است، تا آنجا که
Embraced by earth good Aḥmad lies, as far.
از ما، هرکس که باشد. باشد که ابرها تازه‌کننده باشند.
From us as anyone can be. May clouds refresh.
قبرش با باران، همچنان که روزها به سال‌ها بدل می‌شوند!486
His grave with rain as days turn into years!486
[نویسنده:] من بسیاری از اشعار مدح و مرثیه‌هایی را که برای او سروده شده نسخه‌برداری کرده‌ام، اما در اینجا خود را به چند گزیده محدود کرده‌ام. خدا مرا به راه راست هدایت کند!
[The author:] I have copied many of the praise poems and elegies composed for him but confined myself here to a few selections. May God guide me aright!