[ابن ابی الدنیا:] از ابو یوسف ابن بختان — که مسلمانی نیکو بود — شنیدم که نقل می‌کرد: هنگامی که احمد ابن حنبل درگذشت، کسی در خواب دید که بر هر قبری چراغی است. چون علت را پرسید، به او گفته شد: «مگر نمی‌بینی؟ همین که آن مرد در میان ایشان نهاده شد، گورهای همه مردگان روشن گشت، و برخی از مردگانی که در عذاب بودند آمرزیده شدند.» ۹۵.1

[Ibn Abī l-Dunyā:] I heard Abū Yūsuf ibn Bukhtān—who was a good Muslim—report that when Aḥmad ibn Ḥanbal died, someone had a dream where he saw a lamp on every grave. When he asked why, he was told, “Don’t you see? As soon as that man was put in among them, the tombs of all the dead were illuminated. Some of the dead who were being tormented were forgiven.” 95.1

[عبيد بن شريك:] دَرَگ‌کوئینی۵۲۴ که مرده بود در خواب دیده شد که می‌گفت: «مرا بخشیده‌اند: همین که احمد را در میان ما قرار دادند، هر کس مرده و دفن شده بود، بخشیده شد.» ۹۵.2

[ʿUbayd ibn Sharīk:] A drag queen524 who died was seen in a dream saying, “I’ve been forgiven: as soon as Aḥmad was placed among us, everyone dead and buried was forgiven.” 95.2

[الحسن بن أحمد:] هنگامی که مادرِ القطیعی درگذشت، او را در نزدیکیِ احمد بن حنبل به خاک سپرد. چند شب بعد، مادرش را در خواب دید. از او پرسید که حالش چگونه است؟ گفت: «خدا به تو برکت دهد، پسرم! هر شب»—یا «هر شبِ جمعه»—«موجی از رحمت بر گورِ مردی فرود می‌آید که مرا نزدیکِ او دفن کردی، و همهٔ کسانی را که در اینجا خاک شده‌اند، از جمله خودم را، در بر می‌گیرد.» 95.3

[Al-Ḥasan ibn Aḥmad:] When al-Qaṭīʿī’s mother died, he had her buried near Aḥmad ibn Ḥanbal. A few nights later she appeared to him in a dream. He asked her how she had fared and she said, “God bless you, my son! Every night”—or “Every Friday night”—“a wave of mercy descends on the grave of the man you buried me near, and it covers all of us buried here, including me.” 95.3

[الجمّال:] یک شب، در قبرستانی که احمد در آن دفن شده بود، آیهٔ «از میان آنان کسانی بدبخت‌اند و کسانی خوشبخت» را تلاوت کردم.۵۲۵ سپس چرت زدم و صدایی شنیدم که می‌گفت: «به خاطر حضور احمد، هیچ‌کس اینجا بدبخت نیست، شکر خدا!» ۹۵.4

[Al-Jammāl:] One night, in the cemetery where Aḥmad is buried, I recited the verse «Among those some shall be damned, and others shall be blessed.»525 Then I nodded off and heard a voice say, “Because of Aḥmad’s presence, no one here is damned, thank God!” 95.4

[نویسنده:] گفته شده که یکی از مسلمانان نخستین این داستان را نقل کرده است. 95.5

[The author:] One of the early Muslims is said to have told the following story. 95.5

در جایی که من زندگی می‌کردم پیرزنی بود، یک عابده، که پنجاه سال را در بندگی خدا سپری کرده بود. یک روز او با وحشت از خواب بیدار شد.

Where I lived there was an old woman, a Worshipper, who had spent fifty years serving God. One day she woke up in terror.

«دیشب جنّی‌ای نزد من آمد»، او گفت. «او گفت که همتای مذکّر من است.526

“Last night a jinni came to me,” she said. “He said he was my male counterpart.526

او به من گفت که جِنّیان فرشتگان را شنیده بودند که به یکدیگر به خاطر مرگ قریبالوقوع مردی صالح به نام احمد بن حنبل که در فلان مکان دفن خواهد شد، تسلیت میگفتند. خداوند هر کس را که در نزدیکی آن جا سکونت گزیند میآمرزد؛ پس اگر احساس کردی مرگ نزدیک است، به آن جا برو. باور کن که این را به خاطر خیر خودت به تو میگویم. تو شب بعد از مرگ او خواهی مرد. و همین طور شد، پس دانستیم که خوابی راست بود.

He told me that the jinns had overheard the angels offering each other condolences on the imminent death of a righteous man named Aḥmad ibn Ḥanbal who would be buried in Such-and-Such a place. God will forgive anyone who takes up residence nearby, so if you can go there when you feel death coming on, do it. Please believe me: I’m telling you this for your own good. You’ll die the night after he does.” And that’s what happened, so we knew it was a truthful dream.

[ابو البرکات:] دوستی داشتم به نام ثابت؛ مردی صالح که قرآن می‌خواند، مردم را به نیکی فرامی‌خواند و از بدی بازمی‌داشت. هنگامی که او درگذشت، به سبب پیشامدی که مرا بازداشت، بر او نماز نخواندم. سپس او را در خواب دیدم. چون بر او سلام کردم، پاسخ نداد و روی برتافت. ۹۵.6

[Abū l-Barakāt:] I had a friend named Thābit: a righteous man who read the Qurʾan, called on people to do good, and forbade them to do ill. When he died, I didn’t pray over him because something happened to prevent me. Then he came to me in a dream. When I greeted him, he didn’t answer, and turned aside. 95.6

«ثابت!» گفتم، «چگونه می‌توانی مرا نادیده بگیری، در حالی که این‌همه دوستان خوبی بوده‌ایم؟» «پس اگر دوست هستیم، چرا بر من نماز نخواندی؟» سپس از او عذرخواهی کردم و از او خواستم که برایم بگوید وضع در گورستان احمد چگونه است، زیرا او در آنجا دفن شده بود.

“Thābit!” I said. “How can you ignore me when we’ve been such good friends?” “So if we’re friends, why didn’t you pray over me?” I apologized to him then asked him to tell me how things were in Aḥmad’s burial ground, since he’d been buried there.

«هیچ‌کس اینجا آتش را احساس نمی‌کند»، گفت.

“No one here feels the Fire,” he said.

«وماذا عن مقبرة قريش؟» «لا أعرف عن ذلك شيئًا»، قال، «لقد أخبرتُك بقدر ما أعرف». «عندما يأتيكم أحدٌ جديد، هل تزورونه وتسألونه أسئلة؟» «نزوره ونسأل عن الأحياء الذين تركهم وراءه». [المؤلف:] قرأتُ ما كتبه بخطّ يده أستاذي أبو الحسن علي بن عبيد الله بن الزاغوني، وهذا نصّه: «لمّا دُفن أبو جعفر بن أبي موسى، أحد أحفاد النبي ﷺ، بجانبه، انكشف قبر أحمد بن حنبل».

“What about the burial ground of Quraysh?” “I don’t know about that,” he said. “I’ve told you as much as I know.” “When someone new comes to join you, do you visit them and ask them questions?” “We visit and ask about the living people they’ve left behind.” [The author:] I read something my teacher Abū l-Ḥasan ʿAlī ibn ʿUbayd Allāh ibn al-Zāghūnī wrote in his own hand, as follows: “When the Prophet’s descendant Abū Jaʿfar ibn Abī Mūsā was buried next to him, Aḥmad ibn Ḥanbal’s tomb was exposed.

جسدش متعفن نشده بود و کفنش هنوز کامل و سالم بود.» 95.7

His corpse had not putrified and the shroud was still whole and undecayed.” 95.7

ابو جعفر، ۱۲۹ سال پس از ابن حنبل درگذشت۔

Abū Jaʿfar died 129 years after Ibn Ḥanbal.