ابوداوود السجستانی: اگر کسی ابن حنبل را دوست بدارد، می‌توانی مطمئن باشی که او سنت را می‌شناسد۔ ۱۴۔1

[Abū Dāwūd al-Sijistānī:] If a man loves Ibn Ḥanbal, you can be sure that he knows the sunnah. 14.1

ابو داوود السجستانی: من با دویست استاد حدیث دیدار کردم، اما هیچ‌کدام مانند احمد بن حنبل نبودند. ۱۴2

[Abū Dāwūd al-Sijistānī:] I’ve met two hundred teachers of Hadith but none like Aḥmad ibn Ḥanbal. 14.2

او هرگز به چیزهایی که بیشتر مردم به آن اهمیت می‌دهند توجهی نمی‌کرد، اما هرگاه سخن از حدیث به میان می‌آمد، او سخن می‌گفت.

He never bothered with the things most people care about, but whenever Hadith was mentioned he would speak.

[ابراهیم الحربی:] احمد بن حنبل در زمان خود بزرگترین مرد بود، همان‌گونه که سعید بن المسیب در زمان خودش و سفیان الثوری در زمان خودش. ۱۴.3

[Ibrāhīm al-Ḥarbī:] Aḥmad ibn Ḥanbal was the greatest man of his time, just as Saʿīd ibn al-Musayyab was in his own time, and Sufyān al-Thawrī in his. 14.3

[ابراهیم الحربی:] حدیثی که اهل مدینه، کوفه، بصره و دمشق نقل کرده‌اند، به دست چهار مرد رسید: احمد بن حنبل، یحیی بن معین، زهیر بن حرب و ابوبکر بن ابی شیبه. از میان این چهار، احمد آن را بهتر از همه فهمید. ۱۴.4

[Ibrāhīm al-Ḥarbī:] The Hadith transmitted by the people of Medina, Kufa, Basra, and Damascus ended up in the hands of four men: Aḥmad ibn Ḥanbal, Yaḥyā ibn Maʿīn, Zuhayr ibn Ḥarb, and Abū Bakr ibn Abī Shaybah. Of the four, Aḥmad understood it best. 14.4

[محمد بن عبد اللہ الشافعی:] جب احمد بن حنبل کے بیٹے سعید کا انتقال ہوا تو ابراہیم الحربی عبد اللہ بن احمد کے پاس تعزیت کے لیے گئے، تو وہ ان کے استقبال کے لیے کھڑے ہو گئے۔

[Muḥammad ibn ʿAbd Allāh al-Shāfiʿī:] When Aḥmad ibn Ḥanbal’s son Saʿīd died, Ibrāhīm al-Ḥarbī went to see ʿAbd Allāh ibn Aḥmad, who rose to greet him.

وقتی ابراهیم اعتراض کرد، عبدالله گفت: «چرا نباید بلند شوم؟ به خدا قسم، اگر پدرم اینجا بود، او هم بلند می‌شد.» 14.5

When Ibrāhīm protested, ʿAbd Allāh said, “Why shouldn’t I get up? By God, if my father were here, he would too.” 14.5

«اگر ابن عُیَیْنه پدرت را ملاقات کرده بود»، ابراهیم پاسخ داد، «برمی‌خاست تا به او سلام کند.» [ابراهیم الحربی:] شنیده‌ام که مردم احمد بن حنبل را می‌ستایند، بی‌آنکه بدانند چه می‌گویند. اما به خدا سوگند، نمی‌توانم هیچ یک از تابعین را بیابم که بر او برتری داشته باشد، و نمی‌دانم کسی را که بتواند همان‌گونه مسلمانی باشد که او بود. بیست سال او را می‌شناختم؛ شب و روز، تابستان و زمستان، در گرما و سرما با او بودم، و هر روز بیش از روز پیش عمل می‌کرد. پیشوایان بزرگ اسلام و دانشمندان هر شهر و منطقه به دیدار او می‌آمدند. تا وقتی بیرون از مسجدش بودند، با غرور رفتار می‌کردند، اما چون وارد آن می‌شدند، دوباره شاگردانی فروتن می‌شدند. 14.6

“If Ibn ʿUyaynah had met your father,” replied Ibrāhīm, “he would have gotten up to greet him.” [Ibrāhīm al-Ḥarbī:] I’ve heard it said that people praise Aḥmad ibn Ḥanbal without knowing what they’re talking about. But by God, I can’t think of a single Successor who has anything over him, nor do I know of anyone who can be the kind of Muslim he was. I knew him for twenty years; I was with him night and day, summer and winter, in the heat and in the cold, and every day he outdid what he had done the day before. The leading scholars of Islam and the learned men of every town and region used to come to see him. As long as they were outside his mosque, they carried themselves proudly, but when they went in, they became pupils all over again. 14.6

[الأثرم:] من یک بار با مردی مناظره کردم که از من پرسید نظر چه کسی را نقل میکنی. پاسخ دادم: «کسی که در هیچ جا همتایی ندارد». ۱۴.10

[Al-Athram:] I once debated a man who asked me whose opinion I was citing. I replied: “Someone who has no equal anywhere.” 14.10

«این کیست؟» پرسید.

“Who’s that?” he asked.

«احمد بن حنبل» گفتم.

“Aḥmad ibn Ḥanbal,” I said.

[عبد الوهاب الوراق:] پیامبر، خداوند او را درود و سلامت بدارد، فرمود: «از اهلش بپرسید»، و ما از ابن حنبل می‌پرسیدیم. او داناترین مرد زمان خود بود. 14.11

[ʿAbd al-Wahhāb al-Warrāq:] The Prophet, God bless and keep him, said “Ask someone who knows,” and so we would ask Ibn Ḥanbal. He was the most learned man of his time. 14.11

[ʿAbd al-Wahhāb al-Warrāq:] احمد راهنمای ماست و از کسانی است که در دانش ریشه‌ای استوار دارند. فردا که در پیشگاه خدا بایستم و او از من بپرسد الگوی تو کیست، خواهم گفت «احمد». آن مرد بیست سال رنج کشید؛ چه چیزی در اسلام هست که او نداند؟ ۱۴.12

[ʿAbd al-Wahhāb al-Warrāq:] Aḥmad is our guide and one of those firmly grounded in knowledge.101 When I stand before God tomorrow and He asks me who my examplar was, I’ll say “Aḥmad.” The man suffered for twenty years:102 What could there be about Islam that he wouldn’t know? 14.12

[محمد بن جعفر الراشدی:] یک بار از عبدالوهاب الوَرّاق شنیدم که می‌گفت: «هرگز کسی مانند احمد بن حنبل ندیدم.» ۱۴.13

[Muḥammad ibn Jaʿfar al-Rāshidī:] I once heard ʿAbd al-Wahhāb al-Warrāq say, “I never met anyone like Aḥmad ibn Ḥanbal.” 14.13

حاضران پرسیدند: «پس او چه چیزی می‌دانست که وی را از دیگر دانشمندانی که دیده‌ای متمایز می‌کرد؟» او پاسخ داد: «این مردی بود که می‌توانست برای شصت هزار پرسش مختلف به یک مرجع و سند استناد کند.»

Those present asked: “So what did he know that made him different from the other scholars you met?” “This was a man,” he replied, “who could cite an authority for sixty thousand different questions.”

[مُهَنَّأ بن یحییٰ الشامی:] من هرگز کسی را ندیدم که از هر جهت به اندازه احمد بن حنبل فضیلت داشته باشد، و من سفیان بن عُیَینه، وکیع، عبدالرزاق، بقیة بن الولید، ضمرة بن ربیعه و بسیاری دیگر از مردان دانش را دیده‌ام. اما هیچ‌یک در دانش، فهم، زهد و پارسایی به پای احمد نمی‌رسید۔ 1414

[Muhannaʾ ibn Yaḥyā l-Shāmī:] I never met anyone with as much merit in all respects as Aḥmad ibn Ḥanbal, and I’ve met Sufyān ibn ʿUyaynah, Wakīʿ, ʿAbd al-Razzāq, Baqiyyah ibn al-Walīd, Ḍamrah ibn Rabīʿah, and many other men of learning. But none could match Aḥmad in knowledge, understanding, renunciation, and scrupulosity. 14.14

[نویسنده:] من تنها به این چند منبع استناد کرده‌ام که دربارهٔ پارسایی احمد سخن اندکی دارند، و آنان را که سخن بسیار بیشتری دارند کنار گذاشته‌ام، زیرا گواهی ایشان، إن شاء الله، در ادامهٔ این کتاب خواهد آمد. «خدا ما را کافی است؛ او بهترین کارساز است.»103 14.15

[The author:] I have cited only these few sources, who have only a little to say about Aḥmad’s piety, and left out those who have much more to say, as their testimony will appear later in this book, God willing. «God is sufficient for us; He is the best guardian.»103 14.15