ما از عبدالملک بن ابی القاسم الکَروخی روایت می‌کنیم، که از عبدالله بن محمد الانصاری روایت می‌کند، که از ابو یعقوب الحافظ روایت می‌کند، که از ابوبکر بن ابی الفضل المُعَدَّل روایت می‌کند، که آن را از محمد بن ابراهیم الصَّرّام آموخته است؛ و۳ ما از عبدالملک روایت می‌کنیم، که از عبدالله بن محمد روایت می‌کند، که از احمد بن محمد بن اسماعیل المِهْرَوی روایت می‌کند، که آن را از محمد بن محمد بن یعقوب، کاتب و شاهد بوشنج آموخته است، که از محمد بن الطیب بن العباس آموخته است، که [همراه با الصَّرّام] از ابراهیم بن اسحاق الغَسِیلی نقل می‌کند که گفت: ۱.1

We cite ʿAbd al-Malik ibn Abī l-Qāsim al-Karūkhī, who cites ʿAbd Allāh ibn Muḥammad al-Anṣārī, who cites Abū Yaʿqūb al-Ḥāfiẓ, who cites Abū Bakr ibn Abī l- Faḍl al-Muʿaddal,2 who learned it from Muḥammad ibn Ibrāhīm al-Ṣarrām; and3 we cite ʿAbd al-Malik, who cites ʿAbd Allāh ibn Muḥammad, who cites Aḥmad ibn Muḥammad ibn Ismāʿīl al-Mihrawī,4 who learned it from Muḥammad ibn Muḥammad ibn Yaʿqūb, the notary-witness of Būshanj, who learned it from Muḥammad ibn al- Ṭayyib ibn al-ʿAbbās, who [along with al-Ṣarrām] cites Ibrāhīm ibn Isḥāq al-Ghasīlī as saying: 1.1

[الغسیلی:] شنیدم که صالح، پسر احمد، می‌گفت که پدرش، یعنی احمد، در ربیع الاول سال ۱۶۴ [نوامبر تا دسامبر ۷۸۰] به دنیا آمد، در حالی که در شکم مادرش از مرو حرکت کرده بود.

[Al-Ghasīlī:] I heard Aḥmad’s son Ṣāliḥ say that he—meaning his father—was born in Rabīʿ I 164 [November–December 780], having left Marv5 carried in his mother’s womb.

[احمد:] من در ربیع الاول ۱۶۴ متولد شدم. ۱.2

[Aḥmad:] I was born in Rabīʿ I 164. 1.2

[أحمد:] وُلِدتُ في سنة ۱٦٤. ۱.3

[Aḥmad:] I was born in the year 164. 1.3

[العجلی:] أحمد بن محمد بن حنبل، المكنّى بأبي عبد الله (أبو عبد الله)، كان من صميم قبيلة سَدوس. وكانت الأسرة قد استقرّت أولاً في البصرة، ثم في خراسان، أما أحمد فوُلد ونشأ في بغداد. كان ثقةً أميناً في رواية أحاديث النبي ﷺ، ومتقناً في الاستدلال بها أصلاً من أصول الفقه. كان يتتبّع أخبار السلف الصالح ويسير على نهجهم. وكان رجلاً صالحاً كريماً. ١.4

[Al-ʿIjlī:] Aḥmad son of Muḥammad son of Ḥanbal, called Abū ʿAbd Allāh (the father of ʿAbd Allāh), was a full-blooded member of the clan of Sadūs.6 The family had settled first in Basra and later in Khurasan,7 but Aḥmad was born and raised in Baghdad. He was trustworthy and reliable as a transmitter of Hadith reports, and was skilled in using them as a source of law. He sought out reports about the early Muslims and lived according to their example. He was a good and honorable man. 1.4

[احمد:] مادرم در حالی که به من باردار بود از خراسان آمد۸ من در سال ۱۶۴ متولد شدم۔ ۱۔5

[Aḥmad:] My mother was pregnant with me when she came from Khurasan.8 I was born in 164. 1.5

ابوزرعه: خانوادهٔ احمد بن حنبل اهل بصره بودند، اما محل سکونت‌شان مرو بود۔ [۱]6

[Abū Zurʿah:] Aḥmad ibn Ḥanbal’s family came from Basra but their district of settlement was Marv. 1.6

[صالح:] از پدرم شنیدم که می‌گفت در سال ۱۶۴، در آغاز سال، در ربیع الاول به دنیا آمده است. او را در شکم مادرش از مرو آوردند. پدرش در سی سالگی او درگذشت و مراقبت از او بر عهده مادرش افتاد.

[Ṣāliḥ:] I heard my father say that he was born in 164, toward the beginning of the year, in Rabīʿ I. He was brought from Marv in his mother’s womb. His father died when he was thirty and the task of caring for him fell upon his mother.

[مؤلف:] از این «صالح» مراد این است که پدر احمد در سن سی سالگی درگذشت، در حالی که احمد کودک بود. این مطلب از گزارش زیر به روشنی برمی‌آید:

[The author:] By this Ṣāliḥ means that Aḥmad’s father died at the age of thirty, when Aḥmad was a child. So much is clear from the following report:

[احمد:] من از خراسان به‌عنوان جنینی متولد‌نشده آورده شدم، و در بغداد به دنیا آمدم. هرگز پدر یا پدربزرگم را نشناختم.

[Aḥmad:] I was brought from Khurasan as an unborn child, and I was born here in Baghdad. I never knew my father or my grandfather.

[ابن حاتم:] احمد بن محمد بن حنبل اهل مرو بود. او در شکم مادرش، در کودکی، مرو را ترک کرد. پدربزرگش، حنبل بن هلال، فرماندار سرخس بود و از نسل کسانی بود که در انقلاب برای عباسیان جنگیدند. 1.7

[Ibn Ḥātim:] Aḥmad ibn Muḥammad ibn Ḥanbal was from Marv. He left Marv as a child in his mother’s womb. His grandfather, Ḥanbal ibn Hilāl, was governor of Sarakhs9 and a descendant of the men who fought for the Abbasids during the revolution.10 1.7

[احمد:] الحسن بن یحییٰ، که اهل مرو بود، برای من روایت کرد که شنید اوس بن عبد الله بن بُریده روایت می‌کند که برادرش سهل بن عبد الله بن بُریده روایت کرد، از پدرش، که آن را از جدش بُریده روایت می‌کند:

[Aḥmad:] Al-Ḥasan ibn Yaḥyā, who was from Marv, reported to me that he heard Aws ibn ʿAbd Allāh ibn Buraydah report that his brother Sahl ibn ʿAbd Allāh ibn Buraydah reported, citing his father, who reported it citing the grandfather, Buraydah:

«از پیامبر خدا ﷺ شنیدم که فرمود: "پس از مرگ من، لشکرهای بسیاری اعزام خواهند شد. به آن لشکری که به خراسان فرستاده می‌شود بپیوندید و در شهر مرو ساکن شوید. این شهر را ذوالقرنین ساخته است و او از خدا خواست که آن را برکت دهد، و به ساکنان آن هیچ آسیبی نمی‌رسد."»۱۱ ۱.8

“I heard the Emissary, God bless and keep him, say, ‘After I die many expeditions will be sent forth. Join the one sent to Khurasan and settle in the city of Marv. It was built by Dhū l-Qarnayn, who asked God to bless it, and no harm befalls its inhabitants.’”11 1.8