[محمد بن إسماعيل:] احمد بن الحسن الترمذی و من یک‌بار نزد احمد بن حنبل بودیم و الترمذی گفت: «کسی در مکه نزد ابن ابی قتیبه از محدثان یاد کرد و او آنان را گروهی بد خواند.» 22.1

[Muḥammad ibn Ismāʿīl:] Aḥmad ibn al-Ḥasan al-Tirmidhī and I were once at Aḥmad ibn Ḥanbal’s and al-Tirmidhī said, “Someone mentioned Hadith scholars to Ibn Abī Qutaybah in Mecca and he called them a bad lot.” 22.1

«زندیق!» احمد در حالی که برمی‌خاست و لباسش را تکان می‌داد فریاد زد. «زندیق! زندیق!» سپس وارد خانه‌اش شد و ناپدید گشت.

“Heretic!” exclaimed Aḥmad, rising and shaking out his garment. “Heretic! Heretic!” Then he disappeared into his house.

[صالح:] از پدرم شنیدم که می‌گفت: «هر که محدثان را گرامی دارد، در نزد پیامبر ﷺ منزلت پیدا می‌کند، و هر که به آنان بی‌اعتنایی کند، از لطف او محروم می‌ماند، زیرا محدثان، ربانیانِ پیامبر ﷺ‌اند.» 22.2

[Ṣāliḥ:] I heard my father say: “Anyone who reveres Hadith scholars will acquire standing in the eyes of the Prophet, God bless and keep him, and anyone who treats them with contempt will lose his favor, since Hadith scholars are the Prophet’s own rabbis.” 22.2

[المروذی:] به احمد گفتم: «هرکس مسلمان و پیرو سنت بمیرد، نیکو مرده است.» ۲۲.3

[Al-Marrūdhī:] I said to Aḥmad: “Whoever dies a Muslim and a follower of the sunnah dies well.” 22.3

«معلوم است!» او جواب داد. «هر کس مسلمان و پیرو سنت بمیرد، همان‌گونه مرده است که بهتر از آن ممکن نیست.» [البزاز:] کسی از أحمد بن حنبل پرسید که ابدال را کجا می‌توان یافت. او آن‌قدر سکوت کرد که گمان بردیم پاسخی نخواهد داد. سپس گفت: «اگر در میان محدثان نباشند، نمی‌دانم کجا باشند.» 22.4

“I should say so!” he retorted. “Whoever dies a Muslim and a follower of the sunnah dies as well as anyone could.” [Al-Bazzāz:] Someone asked Aḥmad ibn Ḥanbal where to find the Substitutes. He remained silent so long we thought he wasn’t going to respond. Then he said, “If not among the Hadith scholars, I don’t know where.” 22.4

[الزَّبِيدِی:] روزی احمد بن حنبل، هنگامی که محدثان را دید که به سوی او می‌آیند، به دواتی که در دست‌های آنان بود اشاره کرد و گفت: «آن‌ها چراغ‌های اسلام‌اند.» ۲۲.5

[Al-Zabīdī:] Once, seeing the Hadith scholars approaching, Aḥmad ibn Ḥanbal pointed at the inkpots in their hands and said, “Those are the lamps of Islam.” 22.5

[المکّی:] یک بار، احمد بن حنبل که حدیث‌شناسان را دید که با دوات‌هایی در دست از نزد استادشان بیرون می‌آیند، گفت: «اگر این‌ها بهترین‌های ما نیستند، نمی‌دانم چه کسانی هستند.» 22.6

[Al-Makkī:] Once, seeing the Hadith scholars emerging from a session with their teacher, inkpots in their hands, Aḥmad ibn Ḥanbal said, “If these people aren’t the best we have, I don’t know who would be.” 22.6

[القافلانی:] شنیدم که احمد بن حنبل می‌گفت: «اگر محدثان ابدال نباشند، نمی‌دانم چه کسانی ابدال خواهند بود.» 22.7

[Al-Qāflānī:] I heard Aḥmad ibn Ḥanbal say, “If the Hadith scholars are not the Substitutes, I don’t know who would be.” 22.7

[ابو الثلج:] من از احمد بن حنبل پرسیدم که آیا نوشتن حدیث بهتر است یا نماز خواندن و روزه گرفتن. ۲۲.8

[Abū l-Thalj:] I asked Aḥmad ibn Ḥanbal whether it was better to write down Hadith or to pray and fast. 22.8

«بهتر است حدیث را بنویسیم»، گفت.

“It’s better to write down Hadith,” he said.

«چرا؟» «چون با نماز و روزه، کسی همیشه می‌تواند بگوید: "دیدم دیگران این کار را می‌کنند، پس من هم کردم."» [الفضل بن زیاد:] شنیدم احمد بن حنبل می‌گفت: «هر کس حدیثی از پیامبر ﷺ را رد کند، بر لبهٔ هلاکت ایستاده است.» 22.9

“Why?” “Because with praying and fasting, someone can always say, ‘I saw others doing it so I did it too.’” [Al-Faḍl ibn Ziyād:] I heard Aḥmad ibn Ḥanbal say: “Anyone who rejects a Hadith of the Prophet, God bless and keep him, stands on the brink of ruin.” 22.9