پذیرایی بزرگان از او پس از آزادیاش و دعاهای ایشان برای او
His Reception By The Elders After His Release, And Their Prayers For Him
[مهنأ بن یحییٰ:] دیدم که یعقوب بن ابراهیم بن سعد الزهری پس از آزادی احمد از زندان، پیشانی و صورت او را میبوسید. همچنین دیدم که سلیمان بن داود الهاشمی سر و پیشانی او را میبوسید۔ ۷۰1
[Muhannaʾ ibn Yaḥyā:] I saw Yaʿqūb ibn Ibrāhīm ibn Saʿd al-Zuhrī kissing Aḥmad on the forehead and the face after he was released from jail. I also saw Sulaymān ibn Dāwūd al-Hāshimī kissing his head and forehead. 70.1
الجَرَوی: قلتُ للحارث بن مسکین: «ذلک الرجل» — یعنی أحمد بن حنبل — «یُجلد. هیّا بنا نذهب إلیه». ۷۰2
[Al-Jarawī:] I said to al-Ḥārith ibn Miskīn: “That man”—meaning Aḥmad ibn Ḥanbal—“is being flogged. Come on: let’s go to him.” 70.2
ما به محض اینکه او را داشتند شلاق میزدند رسیدیم. بعداً او به ما گفت: «بعد از اینکه مرا زدند، افتادم و شنیدم که آن یکی» — یعنی ابن أبی دؤاد — «میگفت: "ای امیرالمؤمنین، او گمراه شده و دیگران را هم گمراه خواهد کرد."» الحارث گفت: یوسف بن عمر بن یزید از مالک بن أنس برایم نقل کرد که الزهری را به دروغ و از روی بدخواهی نزد حاکمان سعایت کردند و سپس شلاق زدند. وقتی به مالک خبر دادند که الزهری را در ملاء عام بازخواست کردهاند، در حالی که کتابهایش به گردنش آویخته بود، مالک گفت: «سعید بن المسیّب شلاق خورد و موی سر و ریشش را تراشیدند. ابوالزناد و محمد بن المنکدر نیز شلاق خوردند.»
We arrived just as he was being flogged. Later he told us, “After they beat me I fell down and I heard that one”—meaning Ibn Abī Duʾād—“saying, ‘Commander of the Faithful, he’s gone astray, and will lead others astray.’” Al-Ḥārith remarked: “Yūsuf ibn ʿUmar ibn Yazīd told me, citing Mālik ibn Anas, that al-Zuhrī was maliciously denounced to the authorities and then flogged. When he was told that al-Zuhrī had been subjected to a public inquisition with his books hanging around his neck, Mālik said, ‘Saʿīd ibn al-Musayyab was flogged, and had his hair and beard shaved off. Abū l-Zinād and Muḥammad ibn al-Munkadir were also flogged.
عمر بن عبدالعزیز یک بار گفت: «به کسی که برای اسلام رنجی نکشیده، حسادت نورز.» و مالک حتی خودش را ذکر نکرد. احمد از آنچه حارث به او گفت تحت تأثیر قرار گرفت.
ʿUmar ibn ʿAbd al-ʿAzīz once said, “Do not envy anyone who hasn’t suffered for Islam.”’ And Mālik didn’t even mention himself.” Aḥmad was impressed with what al-Ḥārith told him.
[نویسنده:] مردم همواره برای خاطر خدا آزمایشهای سختی را تحمل کردهاند.
[The author:] People have always suffered through ordeals for the sake of God.
بسیاری از پیامبران کشته شدند؛ و در میان امتهای باستانی، بسیاری از افراد نیک کشته یا سوزانده شدند، و برخی از آنان دو نیم شدند بیآنکه از ایمان خود دست بکشند. اگر نبود کراهت من از درازگویی و گرایشم به ایجاز، گزارشهایی را که در ذهن دارم همراه با زنجیرههای راویان آنها فهرست میکردم. ۷۰3
Many prophets were killed; and among the ancient nations, many good people were killed or immolated, with some of them being sawed in half without renouncing their faith. If not for my aversion to prolixity and my preference for brevity, I would list the reports I have in mind, along with their chains of transmission. 70.3
پیامبر، خدا او را ببخشد و نگه دارد، مسموم شد، و ابوبکر نیز. عمر، عثمان و علی ترور شدند. حسن مسموم شد، و حسین، ابن زبیر، الضحاک بن قیس و النعمان بن بشیر ترور شدند. خبیب بن عدی به صلیب کشیده شد. حجاج، عبدالرحمن بن ابی لیلی، عبدالله بن غالب الحدانی، سعید بن جبیر، ابوالبختری الطائی، کمیل بن زیاد و حطیط الزیات را اعدام کرد. او همچنین ماهان الحنفی را به صلیب کشید، و پیش از او ابن زبیر را.
The Prophet, God bless and keep him, was poisoned, as was Abū Bakr. ʿUmar, ʿUthmān, and ʿAlī were assassinated. Al-Ḥasan was poisoned, and al-Ḥusayn, Ibn al- Zubayr, al-Ḍaḥḥāk ibn Qays, and al-Nuʿmān ibn Bashīr were assassinated. Khubayb ibn ʿAdī was crucified. Al-Ḥajjāj executed ʿAbd al-Raḥmān ibn Abī Laylā, ʿAbd Allāh ibn Ghālib al-Ḥuddānī, Saʿīd ibn Jubayr, Abū l-Bakhtarī l-Ṭāʾī, Kumayl ibn Ziyād, and Ḥuṭayṭ al-Zayyāt. He also crucified Māhān al-Ḥanafī, and before him Ibn al-Zubayr.
و الواثق احمد بن نصر الخزاعی را کشت و به دار آویخت. 704
And al-Wāthiq killed and crucified Aḥmad ibn Naṣr al-Khuzāʿī. 70.4
در میان عالمان بزرگی که تازیانه خوردند، عبدالرحمن بن ابی لیلی است که چهارصد ضربه شلاق به او زده شد و سپس به دست ابن الحجاج اعدام شد. ۷۰5
Among the great scholars who were flogged is ʿAbd al-Raḥmān ibn Abī Laylā, who was struck four hundred lashes and then executed by Ibn al-Ḥajjāj. 70.5
و دیگری سعید بن مسیّب است که عبدالملک بن مروان به خاطر امتناع از بیعت با الولید در مدینه، صد تازیانه به او زد. به دستور عبدالملک، او را شلاق زدند، در روزی سرد با آب خیس کردند و عبای پشمی به تنش پوشاندند.407
Another is Saʿīd ibn al-Musayyab, who was struck one hundred lashes by ʿAbd al- Malik ibn Marwān for refusing to swear allegiance to al-Walīd in Medina. At ʿAbd al- Malik’s orders, he was flogged, drenched with water on a cold day, and dressed in a woolen cloak.407
و خبیب بن عبد الله بن الزبیر دیگری است که عمر بن عبد العزیز به فرمان الولید صد ضربه تازیانه بر او زد، تنها به این دلیل که حدیثی را روایت کرده بود که در آن پیامبر ﷺ میفرماید: «هنگامی که فرزندان ابو العاص به سی نفر برسند، بندگان خدا را به ملک خود درآورده و نوبتبهنوبت از خزانهٔ او غارت میکنند.» هرگاه به عمر میگفتند: «شاد باش!» پاسخ میداد: «چگونه شاد باشم، در حالی که خبیب راه مرا میبندد؟»408
Another is Khubayb ibn ʿAbd Allāh ibn al-Zubayr, who was struck a hundred lashes by ʿUmar ibn ʿAbd al-ʿAzīz at the command of al-Walīd, all for reciting a Hadith where the Prophet—God bless and keep him—says, “When the descendants of Abū l-ʿĀṣ reach thirty in number, they will make God’s servants their own, and take turns plundering His treasury.” Whenever ʿUmar was told, “Rejoice!” he would reply, “How can I rejoice with Khubayb blocking my way?”408
از جمله آنان ابوالزناد است که امویان او را تازیانه زدند؛ ابو عمرو بن العلاء که امویان او را پانصد تازیانه زدند؛ ربیعۃ الرأی که امویان او را تازیانه زدند؛ عطیۃ العوفی که حجاج او را چهارصد تازیانه زد؛ یزید الضبّی که حجاج او را چهارصد تازیانه زد؛ ثابت البنانی که ابن الجارود، نایب ابن زیاد، او را تازیانه زد؛ عبدالله بن عون که بلال بن ابی بُردہ او را هفتاد تازیانه زد؛ مالک بن انس که منصور او را به سبب آنکه گفته بود کسی که تحت اجبار سوگند یاد کند به آن پایبند نیست، هفتاد تازیانه زد؛ و ابوالسوار العدوی و عقبۃ بن عبدالغافر که هر دو تازیانه خوردند. ۷۰.6
Others include Abū l-Zinād, who was flogged by the Umayyads; Abū ʿAmr ibn al- ʿAlāʾ, struck five hundred lashes by the Umayyads; Rabiʿat al-Raʾy, flogged by the Umayyads; ʿAṭiyyah al-ʿAwfī, struck four hundred lashes by al-Ḥajjāj; Yazīd al- Ḍabbī, struck four hundred lashes by al-Ḥajjāj; Thābit al-Bunānī, flogged by Ibn al- Jārūd, the deputy of Ibn Ziyād; ʿAbd Allāh ibn ʿAwn, struck seventy lashes by Bilāl ibn Abī Burdah; Mālik ibn Anas, struck seventy lashes by al-Manṣūr for saying that a person who swears an oath under compulsion is not bound by it; and Abū l-Sawwār al- ʿAdawī and ʿUqbah ibn ʿAbd al-Ghāfir, who were both flogged. 70.6
احمد بن حنبل بدین ترتیب فهرست بلندبالایی از الگوهای برجسته داشت.409
Aḥmad ibn Ḥanbal thus had a formidable list of exemplars.409
بیشتر دربارهٔ معاف کردن المعتصم و دیگران حاضر از مسئولیت شلاق زدن او
More On His Exempting Al-muʿtaṣim And The Others Present From Liability For Flogging Him
[صالح:] از پدرم شنیدم که میگفت: «آن مرد مرده را از مسئولیت شلاق زدنم معاف میکنم.» سپس گفت: «تازه به این آیه برخوردم: {هر کس ببخشد و اصلاح کند، پاداشش با خداست} و در معنای آن اندیشیدم. از هاشم بن قاسم نقل میکنم که از مبارک بن فضاله نقل میکند، که از کسی نقل میکند که از حسن شنیده بود: "در روز قیامت، همه امتها در برابر خدای عزیز و بزرگوار به زانو درمیآیند. آنگاه تنها کسانی را فرامیخوانند تا برخیزند که خدا پاداشی بر عهدهاش دارد."» ۷۰.7
[Ṣāliḥ:] I heard my father say, “I exempt that dead man410 from liability for flogging me.” Then he said, “I just came across the verse «Whoever pardons and amends will find his reward with God»411 and looked into what it means. I cite Hāshim ibn Qāsim, who cites al-Mubārak ibn Faḍālah, who cites someone who heard al-Ḥasan say, ‘On the Day of Resurrection, all the nations will come crawling before God, mighty and glorious. Then only those to whom God owes a reward will be called upon to rise.’ 70.7
«او گفت: "تنها کسانی برمیخیزند که دیگران را بخشیدهاند." پس من تصمیم گرفتم که متوفی را از مسئولیت شلاق خوردنم معاف کنم.» سپس افزود: «ترجیح میدهم خداوند کسی را به خاطر من عذاب ندهد.» [احمد بن سنان:] شنیدم که احمد بن حنبل، روزی که معتصم بر بابک پیروز شد، یا روزی که عموریه را فتح کرد، او را بخشید. گفت: «او را از هرگونه مسئولیت به خاطر شلاق زدن من معاف میکنم.» ۷۰.8
“He said: ‘The only ones to rise will be those who forgave others.’ “So I decided to exempt the deceased from liability for flogging me.” Then he added, “I’d rather not have God torment anyone for my sake.” [Aḥmad ibn Sinān:] I heard that Aḥmad ibn Ḥanbal forgave al-Muʿtaṣim the day he defeated Bābak, or the day he captured Amorium. He said, “I exempt him from any liability for flogging me.” 70.8
[أحمد:] الواثق برایم پیام فرستاد و از من خواست که معتصم را برای شلاق زدنم ببخشم. من پاسخ دادم: «هنگامی که از کاخ بیرون آمدم، بهخاطر آنچه پیامبر ﷺ فرمود، او را بخشیدم: "در روز قیامت جز کسانی که عفو میکنند، کسی برنمیخیزد."» 70.9
[Aḥmad:] Al-Wāthiq sent me a message asking me to forgive al-Muʿtaṣim for flogging me. I responded, “I forgave him the moment I left the palace because of what the Prophet said: ‘None will rise on Resurrection Day except those who forgive.’” 70.9
[احمد:] اسحاق بن ابراهیم پرسید که آیا من ابواسحاق [المعتصم] را از مسئولیت معاف میکنم. به او گفتم که قبلاً این کار را کردهام. به حدیثی میاندیشیدم که میگوید: «در روز قیامت ندایی برخاست: "هیچکس برنخیزد جز کسانی که بخشیدهاند!"» همچنین سخن شعبی را به یاد آوردم که گفت: «یک بار ببخشی و دو بار پاداش بگیری.» 70.10
[Aḥmad:] Isḥāq ibn Ibrāhīm asked if I would exempt Abū Isḥāq [al-Muʿtaṣim] from liability. I told him that I already had. I had been thinking about the Hadith that says: “On the Day of Resurrection a cry will sound: ‘Let none rise but those who have forgiven!’” I also remembered what al-Shaʿbī said, “Forgive once and be rewarded twice.” 70.10
بیشتر دربارهٔ آثار شلاق زدن
More On The Effects Of The Flogging
[صالح:] مردی که به قربانیان شلاقزدن رسیدگی میکرد، برای مراقبت از پدرم آمد۔ «من کسانی را دیدهام که هزار ضربه شلاق خورده بودند،» به ما گفت، «اما هیچکدام به بدی این یکی نبود۔
[Ṣāliḥ:] A man who treated flogging victims came to look after my father.413 “I’ve seen people who’d been struck a thousand lashes,” he told us, “but nothing as bad as this.
«او را از جلو و پشت سر هم زدند.» ۷۰.15
They struck him from the front as well as behind.” 70.15
سپس او وسیلهای برداشت و برخی از زخمها را وارسی کرد. «هیچکدام به داخل بدن نفوذ نکردهاند»، گفت.
Then he took an instrument and probed some of the wounds. “They didn’t puncture anything,” he said.
او شروع کرد به اینکه منظم بیاید و پدرم را معالجه کند. برخی از ضربات به صورتش خورده بود و مدتی به روی شکم افتاده بود. یک بار آن مرد گفت: «چیزی هست که میخواهم بیرونش بیاورم.» او تکهای فلز بیرون آورد و با آن گوشت را کنار زد، و همزمان با چاقو مقداری از آن را برید. پدرم همهی اینها را تحمل کرد و در تمام این مدت خدا را ستایش میکرد، و سرانجام بهبود یافت. او همچنان در برخی نقاط درد داشت و جای زخمها تا روزی که درگذشت بر پشتش دیده میشد.
He began to come regularly to treat my father. Some of the blows had struck him in the face, and he had been left lying face down for some time. At one point the man said, “There’s something I want to remove.” He took out a piece of metal and used it to fold back the flesh while cutting some of it away with a knife. My father bore it all, praising God the whole time, and eventually recovered. He continued to feel pain in certain places, and the scars were visible on his back until the day he died.
میں نے اسے یہ کہتے سنا: «خدا کی قسم، میں نے جو کچھ کر سکتا تھا وہ سب دے دیا۔ مجھے ڈر تھا، اور میری تمنا بس یہ تھی کہ اس سے برابر برابر نکل آؤں، نہ جیتوں نہ ہاروں۔» [ابو حاتم:] میں احمد بن حنبل کے پاس اُن کے کوڑے کھانے کے تین برس کے لگ بھگ بعد گیا۔ 7016
I heard him say, “By God, I have given all I could. I was afraid, and all I wished for was to come out of it even, not winning or losing.” [Abū Ḥātim:] I went to see Aḥmad ibn Ḥanbal three or so years after he was flogged. 70.16
«آیا هنوز درد احساس میکنی؟» از او پرسیدم.
“Do you still feel any pain?” I asked him.
او دست راستش را روی آرنج چپش گذاشت و گفت: «اینجا»، گویی میخواست بگوید که آنجا بند از جایش درآمده و هنوز درد میکند.
He put his right hand on his left elbow and said, “Here,” as if to say that it had been dislocated and still hurt.