بردباری او و آمادگیاش برای بخشیدن
His Forbearance And His Readiness To Forgive
[الخِرَقی:] شنیدم که أحمد بن حنبل میگفت: «من المعتصم را به خاطر تازیانه زدن به من بخشیدم.» 39.1
[Al-Khiraqī:] I heard Aḥmad ibn Ḥanbal say, “I forgive al-Muʿtaṣim for flogging me.” 39.1
[الصرّام:] شنیدم ابراهیم بن اسحاق نقل میکرد که المتوکل آن شیعهی علی را که احمد را نزد حکومت متهم کرده بود گرفت و او را نزد احمد فرستاد تا برای او مجازاتی پیشنهاد کند. اما احمد او را بخشید و گفت: «ممکن است فرزندانی داشته باشد که اگر کشته شود، غمگین شوند.» 39.2
[Al-Ṣarrām:] I heard Ibrāhīm ibn Isḥāq report that al-Mutawakkil took the partisan of ʿAlī who had denounced Aḥmad to the government and sent him to Aḥmad so he could recommend a punishment for him. But Aḥmad forgave him, saying, “He may have children who would be grieved if he were killed.” 39.2
این خلاصهٔ داستان بود.205
That was the gist of the story.205
[ابن هانئ:] یک بار در خانهٔ احمد بن حنبل بودم که مردی گفت: «احمد! من پشت سرت از تو بد گفتم. آیا مرا میبخشی؟» 39.3
[Ibn Hāniʾ:] I was once at Aḥmad ibn Ḥanbal’s when a man said, “Aḥmad! I spoke against you behind your back. Will you forgive me?” 39.3
«بله، اگر دیگر این کار را نکنی.» «چطور میتوانی او را ببخشی،» اعتراض کردم، «وقتی که به تو تهمت زده است؟» «اما از او خواستهام که دیگر این کار را نکند،» پاسخ داد. «ندیدی؟» [حنبل:] یک بار، وقتی که نماز عصر را با احمد میخواندم، مردی به نام محمد بن سعید الخُتّلی به ما پیوست. پس از آن از احمد پرسید که چرا به مردم گفته است با زید بن خلف سخن نگویند. ۳۹.4
“Yes, if you don’t do it again.” “How can you forgive him,” I protested, “when he’s slandered you?” “But I’ve asked him not to do it again,” he answered. “Didn’t you see?” [Ḥanbal:] Once, when I was performing the afternoon prayer with Aḥmad, a man named Muḥammad ibn Saʿīd al-Khuttalī joined us. Afterward he asked Aḥmad why he had told people not to talk to Zayd ibn Khalaf. 39.4
«مردم مرز نامه نوشته بودند و دربارهی او پرسیده بودند»، احمد پاسخ داد. «من دربارهی عقاید او و سخنان بیسابقهای که گفته بود برایشان گفتم و از آنها خواستم که با او ننشینند.» الخطالی به خشم آمد. «به خدا سوگند»، فریاد زد، «تو را دوباره به زندان میاندازم!» او همچنان فریاد میزد و چیزهایی میگفت مانند: «دندههایت را یکی یکی خرد میکنم!» احمد به من گفت: «چیزی نگو، و زحمت پاسخ دادن به او را به خودت نده.» پس هیچکس چیزی نگفت. احمد کفشهایش را برداشت، برخاست و به درون خانه رفت.
“The people at the frontier wrote asking about him,” replied Aḥmad. “I told them about his opinions and about the unprecedented things he had said, and I asked them not to sit with him.” Al-Khuttalī flew into a rage. “As God is my witness,” he shouted, “I’ll have you thrown back in prison!” He kept on shouting, saying things like, “I’ll break your ribs one by one!” “Don’t say anything,” Aḥmad told me, “and don’t bother answering him.” So no one said anything. Aḥmad picked up his sandals, rose, and went inside.
به مستأجران بگو با او بحث و جدل نکنند، گفت.
“Tell the tenants not to argue with him,” he said.
الخُتّلی مدتی همچنان فریاد میزد و سرانجام رفت. او در سامرا بهعنوان محتسب بازار گماشته شد و در همانجا درگذشت.
Al-Khuttalī went on shouting for a while and finally left. He was made market inspector in Samarra and died there.
[الآجُرِّي:] روزی احمد و من از مسجد جامع به خانه بازمیگشتیم که از ابوحنیفه یاد کردم. او با بیاعتنایی دستش را تکان داد. 39.5
[Al-Ājurrī:] Aḥmad and I were once walking back from the Friday mosque when I mentioned Abū Ḥanīfah. He waved his hand dismissively. 39.5
«ابوحنیفه»ی پیشاب»، گفتم، «از دنیایی پر از آدمهایی مثل تو ارزش بیشتری دارد!» او به من نگاه کرد، سپس گفت: «خداحافظ.»206
“Abū Ḥanifah’s piss,” I said, “was worth more than a world full of people like you!” He looked at me, then said, “Good-bye.”206
فردای آن روز صبح زود نزد او رفتم و گفتم: «احمد، من نمیخواستم آن حرفی را که زدم بزنم. آیا مرا میبخشی؟» او پاسخ داد: «همان وقت که ایستاده بودی، تو را بخشیدم.»
Early the next morning, I went to him and said, “Aḥmad, I didn’t mean to say what I said. Will you forgive me?” “I forgave you while I was standing there,” he replied.
[الحربی:] احمد بن حنبل همیشه کار درست را میدانست. او ذخیرهای عظیم از صبر و فهم داشت. روزی مردی نزد او آمد و گفت: «آیا کتابهایی داری که در آنها بدعت باشد؟»۲۰۷ ۳۹.6
[Al-Ḥarbī:] Aḥmad ibn Ḥanbal always seemed to know the right thing to do. He had an enormous reserve of patience and understanding. One day a man came to him and said, “Do you have any books with heresy in them?”207 39.6
احمد مدتی ساکت نشست، سپس گفت: «تنها جایی که مؤمن در آن در امان است، قبر است.» بار دیگر کسی به او گفت: «مردم میگویند تو هرگز از ابراهیم بن سعد حدیث نشنیدهای»، و او اصلاً پاسخی نداد.
Aḥmad sat silent for a time then said, “The only place a believer is safe is in the grave.” Another time someone said to him, “People say you never heard Hadith from Ibrāhīm ibn Saʿd,” and he made no reply at all.
ابراهیم نیز روایت کرد: 39.7
Ibrāhīm also reported: 39.7
«روزی ما در خانهی داود بن عمرو بودیم و داود از او پرسید: "احمد، این روزها چطور میخوری؟ و میخوابی؟ و در مورد جماع چطوری؟" احمد پاسخ داد: "من از زنان کراهتی ندارم، و جسمی دارم همچنین روحی." او از گفتن بیشتر خودداری کرد.»
“One day we were at Dāwūd ibn ʿAmr’s and Dāwūd asked him, ‘Aḥmad, how are you eating these days? And sleeping? And what about sex?’ “Aḥmad replied, ‘I have no aversion to women, and I have a body as well as a spirit.’ “He refused to say any more.”