احمد ـ خدا از او خشنود باد ـ از پدرش چند خانه‌ی اجاره‌ای و خانه‌ای را که در آن زندگی می‌کرد به ارث برد. او خانه‌های اجاره‌ای را به اجاره داد و از درآمد اجاره‌ها زندگی می‌کرد، بی‌آنکه نیازی به درخواست چیزی از کسی داشته باشد.208 40.1

Aḥmad—God be pleased with him—inherited from his father some tenements and the house where he lived. He rented out the tenements and lived off the rents, without having to ask anyone for anything.208 40.1

[محمد بن عبید الله:] احمد بن حنبل به من گفت: «هر سال خانه‌ای را که در آن زندگی می‌کنم بررسی می‌کنم و زکات آن را می‌پردازم، به پیروی از سخنی که عمر بن الخطاب درباره زمین سیاه (السواد) در عراق گفته است.»209

[Muḥammad ibn ʿUbayd Allāh:] Aḥmad ibn Ḥanbal told me, “Every year I survey the house I live in and pay the alms-tax on it, following what ʿUmar ibn al-Khaṭṭāb said about the Black Land in Iraq.”209

احمد در بخشی از ملک زندگی می‌کرد و بخشی دیگر از آن را به دیگران اجاره می‌داد. احمد بن جعفر نقل کرد که کسی از او پرسید که از کجا می‌داند که او صاحب حقیقی آن است.

Aḥmad lived in one part of the property and rented part of it out to others. Aḥmad ibn Jaʿfar reported that someone asked him how he knew that he was the rightful owner.

«این چیزی است که از پدرم به ارث بردهام»، پاسخ داد. «اگر کسی بیاید و ثابت کند که مال اوست، از آن بیرون میروم و به او میدهمش.» [المروذی:] شنیدم که احمد میگفت: «این ملک ما را کفاف نمیدهد، اما تا وقتی که چیزی از آن حاصل شود، در آن میمانم.»210 40.2

“It’s something I inherited from my father,” he replied. “If anyone comes and proves it’s his, I’d move out and give it to him.” [Al-Marrūdhī:] I heard Aḥmad say, “This property doesn’t support us, but I’m staying with it until it yields something.”210 40.2

می‌گفتم: «شنیده‌ام کسی پیشنهاد می‌کرد که اگر آن را رها کنی و دوستی اداره‌اش کند، او خوشحال‌تر می‌شود.» احمد گفت: «این دعوت به فاجعه است» — یا شاید گفت: «این خوب نیست.» و ادامه داد: «وقتی به این‌گونه ترتیبات عادت کنی، دیگر بی‌آن‌ها نمی‌توانی زندگی کنی.» و افزود: «این‌طور داشتنش را به هر چیز دیگری ترجیح می‌دهم»، و مقصودش دارایی‌ای بود که آن درآمد را پدید می‌آورد. سرانجام به من گفت: «می‌دانی که درآمد ما را کفاف نمی‌دهد. من آن را فقط از آن رو برمی‌دارم که ناچارم.» [البغدادی:] روزی که با احمد نشسته بودم، یکی از مستأجرانش یک درهم و نیم برایش آورد. همین که پول به دستش رسید، برخاست و مرا همان‌جا رها کرد، و با چهره‌ای خوشحال به خانه‌اش رفت. احساس کردم که آن را برای کاری مهم لازم داشت. ۴۰.3

I said, “I heard someone suggest that he’d like it better if you gave it up and let a friend manage it for you.” “That’s an invitation to disaster,” said Aḥmad, or perhaps what he said was, “That’s no good.” He continued: “Once you get used to that sort of arrangement you can’t live without it.” He added, “I’d rather have it this way than any other,” referring to the property that generated the income. Finally he said to me, “You know the income doesn’t support us. I only take it because I have to.” [Al-Baladī:] Once, when I was sitting with Aḥmad, one of his tenants brought him a dirham and a half. As soon as it fell into his hands, he got up, leaving me where I was, and went into his house looking pleased. I had the feeling he needed it for something important. 40.3

احمد گاهی آنقدر نیازمند بود که ناچار می‌شد از مزارع خوشه‌چینی کند۔ ۴۰4

Aḥmad was sometimes so needy that he had to glean from the fields.211 40.4

[الطرسوسی:] مردی که احمد را در خانهٔ خود جا داد برایم گفت: «وقتی برای اقامت به اینجا آمد، برای خوشه‌چینی بیرون رفت. با مقدار کمی برگشت. به او گفتم: "بیشتر از آنچه خوشه‌چینی کردی خوردی!"» او گفت: «دیدم کارهایی می‌کنند که من نتوانستم آن‌ها را انجام دهم: هنگام خوشه‌چینی، روی چهار دست و پا می‌خزیدند. اما من خودم را نشسته روی زمین می‌کشیدم.» [المروذی:] احمد برایم گفت: «پیاده تا مرز بیرون رفتیم و به خوشه‌چینی پرداختیم. دیدم مردم مزرعه‌ها را زیر پا می‌گذارند. اما هیچ‌کس نباید بدون اجازه به زمین دیگری پا بگذارد.» ۴۰.5

[Al-Ṭarasūsī:] The man who gave lodging to Aḥmad told me: “When he came to stay here he went out to glean. He came back having collected only a little. I said to him, ‘You’ve eaten more than you gleaned!’ “He said, ‘I saw them doing something I couldn’t bring myself to do: when they gleaned, they would crawl on all fours. But I dragged myself along sitting down.’” [Al-Marrūdhī:] Aḥmad told me, “I walked out to the frontier on foot and we went gleaning. I saw people tearing up the fields. But no one should cross onto another’s land without permission.” 40.5

او همچنین به من گفت: «من تا تارسوس پیاده رفتم. ما عادت داشتیم بیرون برویم و خوشه‌چینی کنیم.»

He also told me, “I walked all the way to Tarsus. We used to go out and glean.”

احمد گاهی آنقدر فقیر بود که ناچار می‌شد نسخه‌های خطی را در ازای دستمزد استنساخ کند. برای تأمین هزینه‌های سفرش، یک بار خود را به چند ساربان اجیر کرد. این ماجرا، إن شاء الله، در فصل بعد شرح داده خواهد شد. 40.6

Aḥmad was sometimes so poor that he had to copy manuscripts for a fee. To meet his expenses while traveling, he once hired himself out to some camel drivers. This episode will be described in the next chapter, God willing. 40.6