آیا جهان مسلمان «عقب‌مانده» است؟ این پرسشِ همیشگی چرا جهان مسلمان «عقب می‌ماند»؟

The perennial question: Why does the Muslim world “lag behind”?

همیشه همان پاسخ آشنا: به‌خاطر اسلام! چنین تحلیلی را از کسانی چون شرق‌شناسان، نومحافظه‌کاران و باراک اوباما انتظار داریم. اما متأسفانه برخی مسلمانان نیز چنین احساساتی را دارند. از آغاز دوران استعمار، مسلمانانی که از خود بیزارند با ارباب استعمارگرشان هم‌عقیده شده‌اند که اسلام مشکل اصلی است و تنها راه پیشرفت، کنار گذاشتن اسلام است.

The perennial answer: Because of Islam! We expect this kind of analysis from the likes of Orientalists, neoconservatives, and Barack Obama. But unfortunately, some Muslims also share such sentiments. From the beginning of the colonial period, self-hating Muslims have agreed with their colonial masters that Islam is the problem and the only way forward is to shed Islam.

البته، مسلمانان خودکارِ نفرت‌ورز مستقیماً و به صراحت نمی‌گویند که «اسلام مشکل است». در عوض می‌گویند چیزهایی مانند: «اسلام نیاز به اصلاح دارد»، یا «باید به فقه کلاسیک بازگردیم و در صورت نیاز اجتهاد جدید به کار ببریم»، یا «دانش کلاسیک عناصری زن‌ستیزانه داشت». این شیوه‌ی آشکارِ نه‌چندان پنهان نواندیشان مسلمان است که اغلب خودشان در علوم سنتی آموزش دیده‌اند و همه‌ی ظواهر عالمان سنتی را دارند. همه‌ی نواندیشان کت و شلوار و کراوات به تن نمی‌کنند.

Of course, the self-hating Muslims don’t come out and say, “Islam is the problem,” literally. They will, instead, say things like, “Islam needs to reform,” or, “We need to revisit classical fiqh and apply new ijtihad as needed,” or, “Classical scholarship had misogynistic elements.” This is the not-so-subtle approach of Muslim modernists, who oftentimes will be classically trained themselves and will wear all the trappings of traditional scholars. Not all modernists wear suits and ties.

برخی لباس سنتی‌تری می‌پوشند.

Some wear more traditional garb.

سه مصلح بزرگ: جمال‌الدین افغانی، محمد عبده، و سید احمد خان۔

Three arch-reformers: Jamal al-Din al-Afgani, Muhammad Abduh, Syed Ahmad Khan.

Yes.

Yes.

به‌کارگیری اقتدار دینی و استفاده از زبان دینی، این نواندیشان را در موقعیت بهتری برای اثرگذاری بر مسلمان عادی قرار می‌دهد، کسی که عموماً احترام عمیقی برای علما و علم مقدس دارد. قدرت‌های استعماری البته این را دریافتند و با گماشتن برخی از این عالمان به عنوان مدافعان منافع اروپاییان، از آن بهره بردند. این پویایی هنوز هم امروز با تمام قدرت به کار گرفته می‌شود.

By wielding religious authority and using religious language, these modernists are better able to influence the average Muslim, who generally has a deep respect for ulama and sacred knowledge. The colonial powers, of course, recognized this and took advantage by deputizing some of these scholars to advocate for European interests. This dynamic is still used in full force to this day.

این پرسش را عمیق‌تر بررسی کنیم: چه کسانی از این می‌فایده‌مند می‌شوند وقتی مسلمانان وضعیت اقتصادی نامطلوب خود در جهان را تابعی از سنت دینی خودشان می‌بینند؟

Now let’s think more deeply about this question of “lagging behind.” Who stands to benefit when Muslims view their bad economic position in the world as a function of their own religious tradition?

حسنًا… إن كان ذلك السؤال صعبًا جدًا، فلننظر إلى مناطق أخرى من العالم تتخلف عن الركب.

Hmm… Well, if that question is too difficult, let’s look at other regions of the world that are lagging behind.

در اخبار اخیر، ونزوئلا مطرح است.

In the news recently is Venezuela.

چرا کشورهایی مانند ونزوئلا عقب می‌مانند؟ به گفته‌ی مفسران لیبرال غربی، مانند نیویورک تایمز و، اخیراً، دونالد ترامپ، پاسخ ساده است:

Why do countries like Venezuela lag behind? According to Western liberal commentators, like the New York Times and, recently, Donald Trump, the answer is simple:

«اینکه آقای مادورو [رئیس‌جمهور ونزوئلا] باید برود، مدتی است که آشکار شده است. از زمانی که در سال ۲۰۱۳ جانشین هوگو چاوز، مستبد چپ‌گرا، شد، بدمدیریتی، رابطه‌بازی و فساد او، که با کاهش قیمت نفت، منبع اصلی درآمد ونزوئلا، تشدید شد، کشور را به ورشکستگی کشانده است. تورم مفرط دستمزدها را عملاً بی‌ارزش کرده، مردم بر اثر گرسنگی و نبود مراقبت پزشکی جان می‌دهند و میلیون‌ها نفر به کشورهای همسایه گریخته‌اند.»40

“That Mr. Maduro [President of Venezuela] must go has been obvious for some time. Since he succeeded the leftist strongman Hugo Chávez in 2013, his mismanagement, cronyism and corruption, exacerbated by the drop in the price of oil, Venezuela’s dominant source of revenue, have brought the country to ruin. Hyperinflation has rendered wages virtually worthless, people are dying of starvation and lack of medical care, and millions have fled to neighboring countries.”40

ببینید! قدرت‌های غربی فقط به فکر منافع مردم ونezuela هستند. این ونezuelaیی‌های بیچاره دارند از گرسنگی می‌میرند! دارو ندارند! تورم افسارگسیخته‌ای را تجربه می‌کنند! ما باید کاری بکنیم! باید از «تغییر رژیم» حمایت کنیم! شاید لازم باشد حمله کنیم! در این مرحله، این تنها راه بشردوستانه است! البته، هیچ اشاره‌ای نمی‌شود به این واقعیت که گرسنگی، کمبود دارو، تورم افسارگسیخته و سایر مشکلات، نتیجه مستقیم سال‌ها تحریم ونezuela است. عجیب است که وقتی تحریم‌های اقتصادی شدیدی بر کشوری اعمال می‌کنید، آن کشور از نظر اقتصادی رنج می‌برد! آنگاه، به‌طور مناسبی، می‌توانید هر جناح سیاسی را که می‌خواهید کنار بگذارید مقصر سختی‌های اقتصادی بدانید تا حمایت از کودتای نظامی یا حتی حمله زمینی را توجیه کنید. این همان استدلال دوری است که نیویورک تایمز و دیگر رسانه‌های غربی بدون ذره‌ای خودآگاهی تکرار می‌کنند.

See? Western powers only have the best interests of Venezuela’s people at heart. These poor Venezuelans are starving to death! They have no medicine! They’re experiencing hyperinflation! WE HAVE TO DO SOMETHING! We have to support “regime change”! Perhaps, we need to invade! That is the only humanitarian option at this point! Of course, no mention of the fact that the starvation, the lack of medicine, the hyperinflation, etc., are the direct result of years of sanctions on Venezuela. Gee, isn’t it amazing how when you put severe economic sanctions on a country, that country will suffer economically? Then, conveniently, you can blame whatever political faction you want to get rid of for the economic hardship in order to justify supporting a military coup or even a ground invasion. This is the circular reasoning the New York Times and other Western media outlets trot out without a shred of self-awareness.

ونزوئلا بیچاره تنها قربانی این تاکتیک نیست. بسیاری از کشورهای دیگر آمریکای لاتین نیز از راه «بشردوستی» آمریکایی به زانو درآمده‌اند. آمریکا، نجات‌دهنده جهان، باید این کشورهای عقب‌مانده را از نالایقی خودشان نجات دهد. این تنها راه است.

Poor Venezuela is not the only victim of this tactic. Many other Latin American countries have been brought to their knees by way of American “humanitarianism.” America, the savior of the world, has to save these backwards countries from their own incompetence. It’s the only way.

تروث‌دیگ گزارش می‌دهد:

TruthDig reports:

«بررسی بایگانی نیویورک تایمز نشان می‌دهد که هیئت تحریریه‌ی این روزنامه از ۱۲ کودتای حمایت‌شده‌ی آمریکا در آمریکای لاتین، ۱۰ مورد را تأیید کرده است؛ و دو سرمقاله، یعنی آنهایی که به تهاجم ۱۹۸۳ به گرنادا و کودتای ۲۰۰۹ هندوراس مربوط می‌شوند، از موضع مبهم تا مخالفت همراه با تردید را در بر می‌گیرند.»

“A survey of The New York Times archives shows the Times editorial board has supported 10 out of 12 American-backed coups in Latin America, with two editorials—those involving the 1983 Grenada invasion and the 2009 Honduras coup—ranging from ambiguous to reluctant opposition.

«دلیلی که سیا و ارتش ایالات متحده و شرکای شرکتی‌اش تاریخاً دولت‌های آمریکای لاتین را هدف قرار داده‌اند این است که این دولت‌ها با سرمایهٔ آمریکایی و منافع راهبردی آمریکا دشمنی دارند، نه این‌که غیردموکراتیک باشند. بنابراین، اگرچه نکاتی که تایمز دربارهٔ غیرلیبرال بودن مطرح می‌کند گاهی ممکن است درست باشد، در تحلیل آنچه اکنون در حال وقوع است، بیشتر بی‌ربط است.»41

“The reason the CIA and U.S. military and its corporate partisans historically target governments in Latin America is because those governments are hostile to U.S. capital and strategic interests, not because they are undemocratic. So while the points the Times makes about illiberalism may sometimes be true, they’re mostly a non sequitur when analyzing the reality of what’s unfolding.”41

در کوتاه سخن، این شیوهٔ کار آمریکاست. اولویت نخست، منافع اقتصادی آمریکاست. چه کسی همکاری می‌کند؟ چه کسی به آمریکا و شرکت‌های آمریکایی اجازه می‌دهد هر کاری بخواهند بکنند و از منابع اقتصادی جهان به قیمتی ناچیز بهره ببرند؟ بیشتر کشورها به سرعت درها را باز می‌کنند، زیرا چه کسی آمریکا را دوست ندارد؟

So, in short, this is how America does things. First priority is American economic interests. Who is going to play ball? Who is going to let America and American corporations have their way and enjoy the world’s economic resources for pennies on the dollar? Most countries will quickly open their doors because who doesn’t love America?

«غرب در همه چیز برتر است. آزادی، دموکراسی، حقوق بشر. لطفاً راه و رسم خود را به ما یاد بدهید. فقط شلیک نکنید!» البته همیشه کسانی هستند که دردسرساز می‌شوند و نمی‌خواهند خود را با این برنامه هماهنگ کنند. پس آمریکا چه می‌کند؟ تحریم‌های فلج‌کننده و بی‌رحمانه اعمال می‌کند که در نهایت مردم را از گرسنگی به کام مرگ می‌کشاند. چه کسی می‌تواند فراموش کند که مادلین آلبرایت، وزیر امور خارجه آمریکا، گفت مرگ ۵۰۰٬۰۰۰ کودک عراقی بر اثر گرسنگی «ارزشش را داشت»؟

“The West is so superior in every way. Freedom, democracy, human rights. Please teach us your ways. Just don’t shoot!” But of course, there will always be the troublemakers who just can’t get with the program. So what does America do? Impose crippling sanctions, brutal sanctions that end up starving the population to death. Who can forget US Secretary of State Madeleine Albright saying 500,000 Iraqi children starving to death was “worth it”?

سپس رسانه‌های آمریکایی با وفاداری گزارش می‌دهند که از رنج‌های انسانی خبر می‌دهند و می‌گویند: «ببینید! این مردم بیچاره دارند می‌میرند! باید برای آن کودکان گرسنهٔ بیچاره کاری بکنیم!» البته، رنج انسانی‌ای که بر اثر ستم دیکتاتورهای مورد حمایت آمریکا متحمل می‌شود، نه مورد اشاره قرار می‌گیرد و نه به‌عنوان دلیلی برای اقدام دیده می‌شود.

Then, the American media dutifully reports on the human misery and says, “See! These poor people are dying! We have to do something for those poor starving children!” Of course, the human misery that is suffered due to the tyranny of American-friendly dictators is not commented upon or seen as a reason for action.

بنابراین جهان مسلمان در «عقب‌ماندگی» منحصربه‌فرد نیست. اصلاً چنین نیست. بسیاری از مناطق خارج از آمریکای شمالی و اروپای غربی به همان شکل از نظر اقتصادی رشدنیافته‌اند. پس چرا اسلام همه‌ی سرزنش‌ها را می‌گیرد؟ چرا سنت اسلامی و علمای سنتی اسلام سرزنش می‌شوند؟ چرا اقتدار مردان مسلمان مورد سرزنش قرار می‌گیرد؟ این هیچ معنایی ندارد.

So, the Muslim world is not unique in its “backwardness.” Not at all. Many regions outside of North America and Western Europe are economically stunted in the same way. So why does Islam get all the blame? Why does the Islamic tradition and traditional Islamic scholarship get the blame? Why does Muslim male authority get the blame? This makes no sense.

ما باید واقعیت آنچه را که در حال رخ دادن است درک کنیم: یک وضعیت گروگانگیری. همه این کشورها اسلحه را بر سرشان گذاشته‌اند. پس از مدتی، سندروم استکهلم ظاهر می‌شود (یعنی یک پدیده روانشناختی که در آن گروگان شروع به احساس محبت و همدلی نسبت به گروگانگیر می‌کند).

We have to recognize what is really happening: A hostage situation. All these countries have the gun to their heads. After a while, Stockholm Syndrome sets in (i.e., a psychological phenomenon where the hostage starts to feel affection and affinity for the kidnapper).

هرگاه کسی شروع کرد به یاوه‌گویی درباره‌ی عقب‌ماندگی جهان مسلمان و اینکه این عقب‌ماندگی نتیجه‌ی اسلام است، فقط او را به همه‌ی این کشورهای غیرمسلمان دیگر ارجاع دهید. چه چیزی وضعیت آن‌ها را توضیح می‌دهد؟ آیا فقط این است که چند کشور در غرب فرمول جادویی را کشف کرده‌اند که از گرسنگی مردن و غرق شدن در فلاکت را نجات می‌دهد و ۹۰ درصد دیگر جمعیت جهان کاملاً بی‌خبرند؟ چه چیزی باعث شد که اروپای غربی این فرمول را کشف کند و نه بقیه‌ی جهان؟ آیا اروپاییان نوعی برتری نژادی دارند که این کار را ممکن کرده است؟ آیا نژاد آریایی سفیدپوست ویژه است؟ آیا این همان چیزی است که نیویورک تایمز و دونالد ترامپ می‌خواهند ما باور کنیم؟

Whenever someone starts running his mouth about the Muslim world lagging behind and how that is a function of Islam, just point him to all these other non-Muslim countries. What explains their plight? Is it just that a handful of countries in the West figured out the magic formula for not starving to death and wallowing in squalor and the other 90% of the world’s population is utterly clueless? What allowed Western Europe to discover the magic formula and not the rest of the world? Is there some kind of racial superiority that Europeans have that allowed them to do this? Is the white aryan race special? Is that what the New York Times and Donald Trump want us to believe?