بسیاری از مسلمانان امروز بر این باورند که «علم و اسلام هرگز نمی‌توانند با یکدیگر در تضاد باشند.» به بیان دیگر، هیچ چیز در وحی (یعنی قرآن و تعالیم پیامبر محمد ﷺ) نمی‌تواند با آنچه از راه علم دربارهٔ جهان می‌دانیم در تعارض باشد. در نگاه نخست، این سخن منطقی به نظر می‌رسد. می‌توان انتظار داشت که متون ساختهٔ انسان، به‌ویژه متون کهن، با حقایق طبیعی ناسازگار باشند، زیرا مردمان گذشته از روش علمی بی‌خبر بودند. اما منبع وحی، در مقابل، خود آفریدگار دانای مطلق است که جهان را نیز آفریده است. بنابراین هیچ تناقضی ممکن نیست.

Many modern Muslims believe that “science and Islam can never contradict.” In other words, nothing in revelation (i.e., the Quran and the teachings of the Prophet Muhammad (s)) could ever contravene what we know of the world through science. At first blush, this seems logical. We can expect that man-made texts, especially those from antiquity, will contradict natural facts, since people of the past were ignorant of the scientific method. But the source of revelation, in contrast, is the All-Knowing Creator Himself who also created the universe. Therefore, no contradiction is possible.

این استدلال نقص منطق را در این می‌بیند که منطق مذکور نه متون دینی، بلکه خودِ علم را، که ماهیتی خطاپذیر دارد، نادیده می‌گیرد. اجماع علمی گفتمانی است که همواره در حال تحول است؛ آنچه امروز دانشمندان حقیقتی مسلّم می‌دانند ممکن است فردا نقض شود. برای نمونه، فیزیکدانان اوایل قرن بیستم بر این باور بودند که جهان از نظر اندازه و عمر نامحدود است. تنها در دهه ۱۹۳۰ بود که دانشمندان جدی‌تر به نظریه انفجار بزرگ به‌عنوان توضیحی برای پیدایش کیهان توجه کردند. البته ایده جهان ازلی و ابدی با الهیات یهودیت، مسیحیت و اسلام در تضاد است، زیرا همه این ادیان برای آفرینش نقطه آغازی متناهی قائل‌اند. اگر مسلمانان در اوایل دهه ۱۹۰۰ تصمیم می‌گرفتند الهیات خود را بازتفسیر کنند تا با مدل ایستای ازلی جهان که در آن زمان مُد بود سازگار شود، تنها سه یا چهار دهه بعد ناچار به عقب‌نشینی می‌شدند.

The flaw in this logic is that it ignores the fallible nature, not of religious texts, but of… science. Scientific consensus is an ever-evolving discourse. What scientists hold as fact one day may be overturned the next. As an example, physicists in the early twentieth century believed that the universe was infinite in size and age. Only in the 1930s did scientists begin to seriously consider a Big Bang theory of the development of the cosmos. Of course, the idea of an eternal universe contradicts the theologies of Judaism, Christianity, and Islam, which all posit a finite point of Creation. Had Muslims in the early 1900s, for example, decided to reinterpret their theology in order to accommodate the eternal steady-state model of the universe that was in vogue at the time, they would have had to backtrack a mere three or four decades later.

به‌تکرار می‌گویم: علم همیشه درباره‌ی جهان درست نیست. در واقع، از نظر تاریخی، غالباً اشتباه بوده است. افزون بر این، خود دانشمندان به ماهیت موقتی علم اذعان دارند، به این معنا که پژوهش‌های آن‌ها همواره «کاری در حال پیشرفت» است و در معرض تغییر قرار دارد. بنابراین، ناسازگاری اسلام با برخی ادعاهای علمی معاصر، مانند نظریه‌ی تکامل، به هیچ وجه مسئله‌ساز نیست. در واقع، از نظر ما، این ناسازگاری باید کاملاً مورد انتظار باشد. قرآن حقایق جاودانه‌ای را در اختیار ما می‌گذارد که در آیات متعددی شکوه آفرینش را توصیف می‌کند؛ حقایقی که خود آفریدگار با علم کامل خویش بازگو کرده است. طبیعی است که دانش ناقص بشری، آن‌چنان که در گفتمان علمی نمایان می‌شود، با کلام الهی همخوانی نداشته باشد.

To reiterate, science is not always correct in its representation of the universe. In fact, historically, it is often wrong. Furthermore, scientists themselves acknowledge the provisional nature of science in that their research is perpetually a “work in progress” and subject to change. Therefore, Islam’s incompatibility with some contemporary scientific contentions, such as evolution, is not problematic in the least. In fact, as far as we are concerned, it should be entirely expected. The Quran provides us with timeless truths describing, in many verses, the magnificence of creation, truths relayed by the Creator Himself with His perfect knowledge. It is expected that imperfect human knowledge, as represented by scientific discourse, will fail to match the Divine Address.