همان‌گونه که انسان می‌تواند به بیماری‌های قلب مبتلا شود، می‌تواند به بیماری‌های عقل نیز دچار گردد. اما در اندیشه اسلامی، قلب و عقل پیوندی تنگاتنگ و جدایی‌ناپذیر دارند، به‌گونه‌ای که هر یک تأثیری مستقیم بر دیگری می‌گذارد.

Just as one can suffer from diseases of the heart, so too can one suffer from diseases of the intellect. But in Islamic thought the heart and the intellect are intimately linked and inseparable such that they have a direct impact on each other.

تکبر، برای مثال، معمولاً به عنوان بیماری قلب شناخته می‌شود، اما تکبر بر عقل انسان نیز اثر می‌گذارد، یعنی بر توانایی او در فهم و درک حقیقت. تکبر حتی می‌تواند بر چشم‌ها اثر بگذارد، به گونه‌ای که انسان از حقایقی که درست پیش چشمانش قرار دارد کور می‌شود. و این چیزی است که هر روز در افرادی که پیرامون ما هستند مشاهده می‌کنیم، جایی که تعجب می‌کنیم چرا برخی نمی‌توانند چیزی به این روشنی را ببینند. همین حکم درباره بیماری‌هایی مانند حسد، کینه‌توزی بدخواهانه و طمع نیز صادق است. چنین بیماری‌هایی چنان شدید هستند که نه تنها جان را ویران می‌کنند، بلکه کل بدن را نیز آلوده می‌سازند، تا جایی که توانایی اندیشیدن روشن را از انسان سلب می‌کنند. وقتی آثار برخی از اصلاح‌گران مسلمان را تحلیل می‌کنیم، می‌توانیم نشانه‌های آشکار این بیماری‌ها را در استدلال‌هایی که مطرح می‌کنند و نتیجه‌هایی که می‌گیرند ببینیم. خداوند ما را از چنین حالتی حفظ فرماید.

Arrogance, for example, is typically understood as a disease of the heart, but arrogance also affects one’s intellect, i.e., one’s ability to understand and grasp truth. Arrogance can even affect the eyes such that one is blinded from truths that are right before one’s eyes. And this is an everyday thing that we can observe with people around us, where we wonder why some cannot see something so obvious. Same goes for maladies such as jealousy, malicious hate, and greed. Such diseases are so severe that they not only lay waste to the soul but also infect the entire body, up to the point of clouding one’s ability to think clearly. When you analyze the work of some Muslim reformers, you can see the telltale signs of these diseases in the arguments they make and the conclusions they draw. May Allah spare us from such a condition.

تزکیه ی قلب از بیماری هایش، قلب را برای پذیرش هدایت و نور آماده تر می سازد. اما ذهن و توانایی اندیشیدن انسان نیز می تواند بیمار باشد. با پرداختن به این بیماری های فکری و پاک کردن ذهن از آن ها، عقل برای پذیرش هدایت و نور آماده تر می شود.

Purifying the heart of its diseases allows the heart to be more receptive to guidance and light. But the mind and one’s ability to think can also be diseased. By addressing these intellectual diseases and purifying the mind of them, the intellect is more receptive to guidance and light.