۹.۳ ما آخرین و بزرگترین هستیم (سخنان مشهور آخرِ کار)
9.3 We Are The Latest And Greatest (famous Last Words)
مدرنیته و قرآن
Modernity and the Quran
یکی از محرّک‌های اصلیِ پیشرفت‌گراییِ اخلاقی، باورِ به پیشرفتِ علمی است. اگر دانشِ ما از علم و فناوری در دورانِ مدرن این‌قدر پیشرفت کرده، پس منطقی است که به‌عنوان یک تمدن، از نظر اخلاقی نیز پیشرفت کرده‌ایم و دانشِ اخلاقی‌مان نیز برتر از دانشِ مردمانِ گذشته است. این استدلال تازه نیست. همهٔ تمدن‌های بزرگ درباره‌ی خودشان چنین باوری داشته‌اند، و این طرزِ فکری در قرآن صریحاً مردود شمرده شده است، آنجا که خداوند به ما فرمان می‌دهد به آثار و ویرانه‌های تمدن‌های پیشین بنگریم؛ تمدن‌هایی که با وجودِ دستاوردهای فنیِ بزرگشان، به‌سبب تکبّر و سرکشی‌شان در برابرِ خدا و پیامبرانش نابود شدند. قرآن حتی فراتر می‌رود و نه‌تنها می‌گوید شما در این پندار که قدرت و دستاوردهای فنی‌تان به درستکاری و برتریِ اخلاقی می‌انجامد، در اشتباهید، بلکه در این گمان که شما نیرومندترین و پیشرفته‌ترین تمدنِ تاریخ هستید نیز در خطایید. کسانی بوده‌اند که از نظر قدرت، شمار و تأثیر بر زمین، بزرگ‌تر از شما بوده‌اند.
One of the main drivers of moral progressivism is the belief in scientific progress. If our knowledge of science and technology has advanced so much in the modern era, then it stands to reason that we as a civilization have also advanced morally, that our moral knowledge also is superior to that of peoples in the past. This line of reasoning is not new. It is something all major civilizations have believed of themselves, and it is a mindset that is directly opposed in the Quran when Allah tells us to look at the remnants and ruins of past civilizations who, despite their great technical achievements, were destroyed for their arrogance and rebellion against God and His messengers. In fact, the Quran goes further than this by saying, not only are you wrong for being arrogant in thinking that your strength and technical achievement translates to rectitude and moral superiority, but you are also wrong for thinking that you are the strongest and most technically advanced civilization of history. There were others greater in strength, numbers, and impact on the land.
«آیا آنان در زمین سیر نکردهاند تا ببینند که سرانجام کسانی که پیش از ایشان بودند چگونه بود؟ و آنان از ایشان در نیرو بیشتر بودند.»
“Have they not traveled through the land and observed how was the end of those before them? And they were greater than them in power.”
فاطر (۳۵:۴۴)
Fatir (Q35:44)
آیا آنان در زمین سیر نکردهاند تا ببینند سرانجام کسانی که پیش از ایشان بودند چگونه بود؟ آنان از ایشان در نیرو و در اثرگذاری بر زمین بیشتر بودند، اما خداوند به سبب گناهانشان ایشان را فرو گرفت، و برای آنان در برابر خدا هیچ نگهدارنده‌ای نبود.
“Have they not traveled through the land and observed how was the end of those who were before them? They were greater than them in strength and in impression on the land, but Allah seized them for their sins. And they had not from Allah any protector.”
غافر (۴۰:۲۱)
Ghafir (Q40:21)
آیا آنان در زمین سیر نکردهاند تا ببینند فرجام کسانی که پیش از ایشان بودند چگونه بود؟ آنان از ایشان بیشتر و در نیرو و در آثارشان بر زمین قوی‌تر بودند، ولی آنچه را که به دست می‌آوردند برایشان سودی نبخشید.
“Have they not traveled through the land and observed how was the end of those before them? They were more numerous than themselves and greater in strength and in impression on the land, but they were not availed by what they used to earn.”
غافر (۴۰:۸۲)
Ghafir (Q40:82)
آیا آنان در زمین سیر نکردهاند تا ببینند عاقبت کسانی که پیش از ایشان بودند چگونه بود؟ آنان از ایشان نیرومندتر بودند و زمین را شخم زدند و آن را بیشتر از آنچه اینان آباد کردهاند آباد نمودند، و فرستادگانشان با دلایل روشن به سوی آنان آمدند. و الله هرگز به ایشان ستم نکرد، بلکه خودشان به خویشتن ستم میکردند.
“Have they not traveled through the earth and observed how was the end of those before them? They were greater than them in power, and they plowed the earth and built it up more than they have built it up, and their messengers came to them with clear evidences. And Allah would not ever have wronged them, but they were wronging themselves.”
سورهٔ الروم (ق ۳۰:۹)
Ar-Rum (Q30:9)
«نَرْفَعُ دَرَجَاتٍ مَّن نَّشَاءُ ۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِي عِلْمٍ عَلِيمٌ».
“We raise in degrees whom We will, but over every possessor of knowledge is one [more] knowing.”
یوسف (قرآن ۱۲:۷۶)
Yusuf (Q12:76)
ممکن است این پرسش برای ما پیش آید که آیا تمدن‌های گذشته‌ای وجود داشته‌اند که از نظر فنی پیشرفته‌تر از امروز ما بوده‌اند. تنها الله می‌داند. نباید به‌طور خودکار فرض کنیم که چنین نبوده‌اند. مهم‌تر از این، ارزش‌های یک قوم را نباید با میزان «مدرن» بودن آن‌ها سنجید، بلکه باید سنجید که تا چه اندازه با آنچه آخرین فرستاده ﷺ آورده است، کاملاً هم‌خوان هستند.
We might wonder whether there were past civilizations that were more technically advanced than ours today. Only Allah knows. We shouldn’t automatically assume that there weren’t. More importantly, we should not judge a people’s values by how “modern” they are but by how completely they accord with what the last Messenger صلى الله عليه وسلم has brought.