ماهیت اسلام حفظ عدالت و هماهنگی اجتماعی است، و ریشه‌کن کردن و از میان بردن ستم نهادینه‌شده هرگاه و هر جا که خود را نشان دهد. حاکمیت از آنِ منابع تشریعی اسلام است، و هدف منابع تشریعی اسلام تأمین و پاسداری از آرمان‌های اجتماعی است، و در عین حال نیازهای فردی هر انسان در جامعه را برآورده می‌سازد. اسلام به مردم اختیار اجرای احکام شریعت را داده است تا از این مقاصد و اهداف پاسداری شود. مردم نیز یک نفر را (خلیفه) برمی‌گزینند تا بر پایه اسلام بر ایشان حکم براند، و اگر او آشکارا از شریعت تخطی کند، مجاز هستند برای برکنار کردن خلیفه از زور استفاده کنند.
The nature of Islam is to preserve justice and societal harmony, and to uproot and eliminate institutional oppression if and when it presents itself. Sovereignty belongs to Islam’s legislative sources, and the aim of Islam’s legislative sources is to secure and uphold the societal ideals, while satisfying the individual needs of each human being in the society. Islam granted the people the authority to implement the Shari‘ah rules whereby these aims and objectives would be maintained. The people in turn appoint one person (The Khaleefah) to rule them by Islam, and they are permitted to use force to remove the Khaleefah, in case he clearly went against the Shari‘ah.
یکی از شاخه‌های نظام قضایی «محکمة المظالم» (دادگاه ستم‌ها) نام دارد. نقش یا وظیفه اصلی این شاخهٔ قضایی حل اختلافات میان مردم و خلیفه است. حکم یا رأی قاضی در شاخهٔ قضایی متوقف نمی‌شود، بلکه باید اجرا شود، حتی اگر حکم برکناری خود خلیفه یا هر کسی باشد که او نمایندگی‌اش را به عهده داده است. عدم اجرای حکم یا رأی قاضی در محکمة المظالم، به مردم مجوز می‌دهد تا در صورت لزوم، حتی با زور، خلیفه را برکنار کنند.
One of the branches of the judicial system is called Mahkamat al Madhaalim (Court of Unjust Acts). The primary role or function of this judicial branch is to settle disputes between the people and the Khaleefah. The order or finding of a judge in the judicial branch cannot be stayed, but rather it must be implemented, even if the order was to remove the Khaleefah himself, or anyone that he has deputised. Failure to implement the order or finding of a judge in Mahkamat al Madhaalim, provides a license to the people to remove the Khaleefah, even by force if necessary.
یکی از وظایف مجلس الامۃ این است که بستری فراهم کند تا مردم رضایت یا نارضایتی و شکایات خود را از دولت ابراز کنند. شکایات از سوی مجلس الامۃ یا خود فرد در دولت، می‌تواند مستقیماً به محکمۃ المظالم ارائه شود. همه افراد تابع منابع تشریعی اسلام هستند و بنابراین در جامعۀ اسلامی طبقۀ ممتازی وجود ندارد، و هر کسی که تحت صلاحیت دولت اسلامی قرار دارد، چه مسلمان و چه غیرمسلمان، باید حقوقش محفوظ باشد. از این رو، روش اسلام برای حفظ عدالت و هماهنگی اجتماعی، و ریشه‌کن کردن و از میان بردن ستم، واقع‌بینانه و عملی است.
One of the functions of the Majlis al-Ummah is to create a platform whereby the people can voice either their satisfaction or their dissatisfaction and complaints to the government. The Mahkamat al Madhaalim would be presented with the complaints from the Majlis al- Ummah or the individual in the State could take his complaint to Mahkamat al Madhaalim directly. Everyone is subject to Islam’s legislative sources and as such there is no elite class in the Islamic society, and anyone who is under the jurisdiction of the Islamic State, be they Muslim or non-Muslim, must have their rights protected. Therefore, Islam’s method of preserving justice and social harmony, and uprooting and eliminating oppression is realistic and practical.
روش دیگر برای برقراری «کنترل و توازن» بر حکومت، فرایند نامزد کردن خلیفه است. خلیفه، به‌عنوان یک گزینه، می‌تواند از میان کسانی انتخاب شود که مجلس الامۃ آنها را پیشنهاد کرده است. بدین ترتیب، مجلس الامۃ اطمینان می‌یابد که فردی که به مقام خلافت برگزیده می‌شود، مسلمانی عامل به احکام دین است و شرایط لازم را دارد. در نتیجه، فردی که در پی منافع شخصی خویش است نمی‌تواند خلیفه شود.
Another method of establishing ‘checks and balances’ on the government is the process of nominating the Khaleefah. The Khaleefah, as one option, may be elected from the choices presented by the Majlis al-Ummah. Thus, the Majlis al-Ummah makes sure that the individual elected to the post of the Khaleefah is a practising Muslim who fulfils the requirements. Consequently, an individual looking to serve his own interests cannot become the Khaleefah.
علاوه بر این، عنصر دیگری که بخش جدایی‌ناپذیر از ایجاد سازوکاری برای کنترل و توازن در نظام است، تقوا (ترس از الله) می‌باشد. حاکم هر عملی را بر پایه این تصور انجام می‌دهد که در روز قیامت از سوی الله (سبحانه و تعالی) مورد بازخواست قرار خواهد گرفت. از این رو، حاکم مطمئن می‌شود که بخش خود از قرارداد به عنوان زمامدار امت مسلمان را ادا می‌کند تا بتواند بدون ترس از مجازات الله (سبحانه و تعالی) در برابر او حاضر شود، چه به دلیل غفلت و چه به دلیل پیگیری منافع شخصی خویش.
Furthermore, another element that is an integral part of establishing a mechanism of checks and balances within the system is taqwa (fear of Allah). The ruler carries out every action based on the concept of being questioned by Allah (swt) on the Day of Judgement. Thus, the ruler would make sure that he fulfils his part of the contract as ruler of the Muslim Ummah so that he may face Allah (swt) without fearing His (swt) punishment, due to negligence or serving his own interests.
بدین ترتیب، می‌توانیم ببینیم که اسلام نظام حکومتی‌ای فراهم می‌کند که عادلانه است، زیرا تنها قوانین الله (سبحانه و تعالی) را اجرا می‌کند، نه قوانین ساختهٔ انسان. تنها زمانی که مسلمانان مکانیزم‌های حکومتی را که اسلام فراهم می‌کند درک کنند، به آن اعتماد خواهند کرد و به کاستی‌ها و ضعف‌های سایر نظام‌ها پی خواهند برد. خداوند (سبحانه و تعالی) ما را در ادای وظیفهٔ برپایی آن یاری کند!
Thus, we can see that Islam provides a system of government which is just, because it implements only Allahs (swt) laws rather than manmade laws. It is only when Muslims understand the mechanisms of ruling which Islam provides that they will have confidence in it, and realise the flaws and weaknesses of other systems. May Allah (swt) help us in our duty to establish it!