سه هدف اصلی نظام اجتماعی در اسلام وجود دارد. آنها عبارتند از:

There are three main objectives of the Social System in Islam. These are :

برای تعیین نقش‌های مردان و زنان

To define the roles of men and women.

برای سازماندهی رابطه میان مردان و زنان و حل مشکلاتی که از این رابطه پدید می‌آید.

To organise the relationship between men and women and to solve the problems that arise from this relationship.

برای تنظیم ساختار خانواده

To regulate the family structure.

تمام احکام و قوانینی که انسان‌ها برای تحقق این اهداف به آن‌ها پایبند هستند، توسط شریعت تعیین شده است۔ برخی نقش‌ها مختص مردان و زنان است و برخی دیگر برای هر دو یکسان است۔

All the rules and laws which human beings are subject to in order to fulfil these objectives are defined by the Shari‘ah. Some roles are unique to men and women and some apply to both.

انسان در ارتباط با کسانی که پیرامون او هستند می‌تواند نقش‌های گوناگونی داشته باشد. اسلام برای انسان، بسته به اینکه در کدام جایگاه عمل می‌کند، حقوق و وظایف گوناگونی تعیین کرده است. از جمله نقش‌هایی که ممکن است داشته باشد عبارت‌اند از:

A man can take different roles with regard to his relationship with those around him. Islam defines different rights and duties for the man depending on which capacity he is acting in. Some of the roles he could have are as :

پدربزرگ

Grandfather.

عموی / دایی

Maternal/ Paternal Uncle.

پدر

Father.

برادر.

Brother.

پسر

Son.

شوهر

Husband.

برادرزاده‌ی مادری / پدری

Maternal / Paternal Nephew.

مرد نامرتبط.

Unrelated man.

برخی نمونه‌ها از حقوق و وظایف گوناگونی که بسته به توانایی هر فرد بر عهدهٔ مرد است، از این قرارند:

Some examples of the different rights and duties incumbent upon the man depending on his capacity are :

بر پدر واجب است که خوراک، مسکن و پوشاک فرزندانش را فراهم کند، تا زمانی که آنان به بلوغ برسند و توانایی تأمین معاش خود را داشته باشند؛ پس از آن، کمک او به فرزندان جنبه صدقه پیدا می‌کند.

The father must provide food, shelter and clothing for his children, until such a time that they are mature, and able to support themselves, after which his support becomes a charity.

از عائشه (رضی الله عنها) روایت است که هند دختر عتبه نزد رسول الله ﷺ آمد و گفت: «ای رسول خدا، ابوسفیان مردی بخیل است و از او چیزی ندارم جز آنچه خودم برای خودم برمی‌دارم.» پیامبر ﷺ فرمود: «آنچه برای تو و فرزندت کافی است، به شایستگی بردار.» [کتاب الام، امام الشافعی]

‘A’isha (ra) narrated that Hind bint Utbah came to the Messenger of Allah (saw) and she said, “Oh Rasul Allah, Abu Sufyan is a miserly man and I have nothing from him except what I take for myself.” The Prophet (saw) said, “Take what is sufficient for you and your child with justice.” Kitab al Umm, Imam Shafi‘i.

زن نیز می‌تواند نقش‌های گوناگونی بر عهده بگیرد. وظایف او بسته به اینکه در کدام مقام عمل می‌کند، متفاوت است.

The woman too can take different roles. Her duties vary depending on which capacity she acts in.

از میان نقش‌هایی که یک زن می‌تواند بر عهده بگیرد، این‌ها برخی از نقش‌های مهم‌اند:

Among the roles that a woman can take, these are some of the important ones :

مادر

Mother.

عمهٔ مادری / عمهٔ پدری

Maternal/ Paternal Aunt.

مادربزرگ

Grandmother.

خواهر.

Sister.

دختر

Daughter.

همسر

Wife.

دختر برادرزاده یا خواهرزاده (از طرف مادری / از طرف پدری)

Maternal / Paternal Niece.

زن نامرتبط.

Unrelated woman.

دایهٔ شیرده (یعنی مادر رضاعی).

Wet-nurse (i.e. mother by breast-feeding).

این چند نمونه از آنچه برخی از این نقش‌ها ممکن است در بر داشته باشند:

Here are a few examples of what some of these roles may entail:

مادر نسبت به فرزندانش در اطاعت و احترام، حق بیشتری دارد نسبت به پدر.

The mother has more right of obedience and respect from her children than the father.

ابوہریرہ رضی اللہ عنہ روایت کرتے ہیں کہ ایک شخص نبی ﷺ کے پاس آیا اور پوچھا: "اے اللہ کے رسول! لوگوں میں سے کون میرے حسنِ سلوک اور اچھی صحبت کا سب سے زیادہ حقدار ہے؟" آپ ﷺ نے فرمایا: "تمہاری ماں۔" اس نے پوچھا: "پھر کون؟" آپ ﷺ نے فرمایا: "تمہاری ماں۔" اس نے پوچھا: "پھر کون؟" آپ ﷺ نے فرمایا: "تمہاری ماں۔" اس نے پوچھا: "پھر کون؟" آپ ﷺ نے فرمایا: "تمہارا باپ۔" [بخاری و مسلم]

Abu Hurayrah related that a man came to the Prophet (saw) and asked, “O Rasul Allah, which of all the people is best entitled to kind treatment and good companionship from me? He answered, ‘your mother.’ The man asked, ‘Then who?’ He said, ‘Your mother.’ ‘And after her?’ He replied, ‘Your mother.’ ‘And after her?’ He replied, ‘Your father.’ .” Bukhari and Muslim.