Een "traditionalistische" moslim zijn is een reactionaire term. De term moest worden bedacht om het noodzakelijke onderscheid te maken met de "modernistische" en "reformistische moslim". Het kenmerkende van een traditionalist is respect voor het intellect van voorgaande moslims en een scepsis over de geldigheid van het modern exceptionalisme. De modernist daarentegen is sceptisch tegenover het intellect van voorgaande moslims en een vurig gelovige in het modern exceptionalisme.

Being a “traditionalist” Muslim is a reactionary term. The term had to be coined in order to make the necessary distinction against “modernist” and “reformist Muslim.” The defining feature of a traditionalist is respect for the intellect of past Muslims and a skepticism in the validity of modern exceptionalism. The modernist, in contrast, is skeptical of the intellect of past Muslims and a firm believer in modern exceptionalism.

Met andere woorden: modernisten geloven dat we in een unieke tijd leven en dat dit noodzakelijk maakt om de Islam op een manier te beoefenen zoals deze nog nooit eerder is beoefend. Modernisten hebben ook de neiging te geloven dat we in de moderne tijd over unieke kennis beschikken waar moslims uit het verleden geen toegang toe hadden, en dat die kennis ons de vrijheid geeft om de Islam op een manier te beoefenen zoals deze nog nooit eerder is beoefend.

In other words, modernists believe we live in a unique time and that that necessitates practicing Islam in a way that it has never been practiced before. Modernists also tend to believe that, in modern times, we have unique knowledge that past Muslims were not privy to, and that knowledge licenses us to practice Islam in a way that it has never been practiced before.

De traditionalist vindt deze redenering daarentegen niet alleen niet overtuigend, maar zelfs irrationeel. Wat is er zo uniek aan de moderne tijd dat het de adoptie van ongekende overtuigingen en praktijken rechtvaardigt? In de afgelopen 1400 jaar zijn we nog steeds dezelfde soort met dezelfde behoeften en dezelfde basispsychologie, dezelfde neigingen, dezelfde zwakheden. Dit is niet om te zeggen dat de sharia geen ruimte biedt voor bepaalde soorten veranderingen en variaties in tijd en plaats. Maar onze tijd is niet uitzonderlijk en uniek genoeg om zelfs maar te beginnen met het rechtvaardigen van sommige zaken waar modernisten om roepen.

The traditionalist, on the other hand, finds this reasoning not only unconvincing but even irrational. What is so unique about modern times that merits the adoption of unprecedented beliefs and practices? Over the past 1400 years, we are still the same species with the same needs and basic mental makeup, the same tendencies, the same weaknesses. Which is not to say that the Sharia does not accommodate certain kinds of changes and variation across time and place. But our times are not exceptional and unique enough to even begin to justify some of the things modernists call for.

Traditionalisten respecteren ook het intellect en het spirituele inzicht van de collectieve groep van de islamitische geleerdheid gedurende de afgelopen 1400 jaar. Als er overtuigingen en praktijken zijn die de grote meerderheid van, zo niet alle geleerden, handhaafden, dan is dat op zichzelf een bewijs van de geldigheid en de juistheid van die overtuigingen/praktijken. De gemeenschap stemt niet eens over een dwaling. Wat maakt ons zo speciaal, welke unieke intellectuele capaciteit hebben wij om tegen de stroom van historische unanimiteit in te gaan?

Traditionalists also respect the intellect and spiritual insight of the collective body of Muslim scholarship over the past 1400 years. If there are beliefs and practices that the vast majority of, if not all, scholars upheld, that in itself is evidence of the validity and soundness of those beliefs/ practices. The community does not agree on error. What makes us so special, what unique intellectual capacity do we have to go against the tide of historical unanimity?