“Vrijheid is belangrijker dan la ilaha illaAllah, omdat we zonder vrijheid niet vrij zijn om te geloven wat we maar willen.” Dit is wat een Syrische activist enkele jaren geleden tegen me zei met betrekking tot de Arabische Lente. Het leek alsof hij een valse dichotomie opstelde, maar hij probeerde slechts de plaats van vrijheid als waarde te benadrukken, in vergelijking met alles wat er is.

“Freedom is more important than la ilaha illaAllah because without freedom we are not free to believe whatever we choose.” This is what one Syrian activist told me several years ago regarding the Arab Spring. It seemed like he was setting up a false dichotomy, but he was just trying to emphasize the place of freedom as a value, as compared to everything else.

Maar vrijheid is een misbegrepen concept. De werkelijk vrije persoon is, volgens de liberale filosofie die begint bij de Europese empiristen van de achttiende en negentiende eeuw, de persoon die begint met een onbeschreven blad, oftewel de tabula rasa. Deze persoon heeft geen voorafgaande overtuigingen of verbintenissen. Zijn geest is niet besmet met onterecht opgelegde ideeën over de wereld, over God, over de natuurtoestand. Deze persoon is met zijn vrije geest vervolgens in staat om zijn eigen authentieke overtuigingen vanaf nul op te bouwen. Ideaal gezien zullen die overtuigingen worden gevormd op basis van deugdelijk wetenschappelijk onderzoek — dat is wat de empiristen in ieder geval hoopten in hun filosofie van de geest en epistemologie. Maar zelfs als een persoon geen overtuigingen wetenschappelijk ontwikkelt, doet hij dat tenminste authentiek en, en dus, vrij. Op deze manier is het voor een persoon acceptabel om religieus te zijn, zolang die persoon maar is begonnen met een onbeschreven blad, wat voor alle praktische doeleinden een vertrekpunt van niet-religie is.

But freedom is a misunderstood concept. The truly free person, according to liberal philosophy beginning with the European empiricists of the eighteenth and nineteenth centuries, is the person who starts off with a blank slate, i.e., the tabula rasa. This person has no prior beliefs or commitments. His mind is not contaminated with falsely imposed ideas about the world, about God, about the state of nature. This person, with his free mind, is then able to form his own authentic beliefs from scratch. Ideally, those beliefs will be formed on the basis of sound scientific investigation — that’s what the empiricists hoped for at least in their philosophy of mind and epistemology. But, even if a person does not develop beliefs scientifically, at least he does so authentically and, hence, freely. In this way, it is OK for a person to be religious so long as that person started from a blank slate, which for all intents and purposes is a starting point of non-religion.

Het is interessant als je het zo verwoordt. Als ik ben geboren in een gezin met een bepaald geloof en dat gezin heeft mij dat geloof vanaf dag één heeft geleerd, en ik groei op met het belijden van dat geloof, betekent dat dan dat ik dat geloof niet vrijwillig voor mezelf heb gekozen? Ik zou kunnen aanvoeren dat ik, als volwassene, een bewuste keuze maak en mijn vrije wil gebruik om mij aan mijn specifieke geloof te verbinden. Maar hoe kan ik dan weten dat het echt "ik" ben die die keuze maakt, en niet de "ik" die is opgegroeid in een bepaald huishouden en een product is van een bepaalde vorm van "religieuze indoctrinatie"? Misschien ben ik gehersenspoeld, in welk geval mijn "keuze" eigenlijk helemaal geen keuze is.

It is interesting when you put it like that. If I was born into a family with a certain religion and that family taught me that religion from Day 1, and I grow up professing that faith, does that mean I did not freely choose that faith for myself? I might argue that, as an adult, I am making a conscious choice and exercising my free will to commit to my particular faith. But, then, how can I know that it is really “me” making that choice and not the “me” that grew up in a certain household and is a product of a certain kind of “religious indoctrination”? Maybe I’ve been brainwashed, in which case my “choice” is not really a choice at all.

Maar als dat het geval is voor kinderen die opgroeien in religieuze huishoudens, dan vindt hetzelfde soort indoctrinatie ook plaats in niet-religieuze huishoudens. Het is simpelweg hersenspoeling van niet-religieuze aard. Als een kind wordt opgevoed om niet in een Hogere Macht te geloven en niet veel waarde te hechten aan gelovige toewijding, en hij besluit vervolgens wanneer hij volwassen is een atheïst te worden en religie te bespotten, enzovoort, was dat dan werkelijk een vrije keuze? Of is hij ook een product van zijn omgeving?

But if that’s the case for children growing up in religious households, then the same kind of indoctrination happens in non-religious households too. It is just brainwashing of the non-religious variety. If a child is raised to not believe in a Higher Power and to not think much of faithful devotion, then if he grows up and decides to be an atheist and mock religion, etc., then was that truly a free choice? Or is he also the product of his environment?

Het punt is dat de tabula rasa niet bestaat, noch de neutrale onbeschreven blad die liberale denkers zich voorstelden als iets waaruit we onze overtuigingen vrijelijk zouden kunnen ontwikkelen. Er is geen onbeschreven blad. We worden allemaal geboren in een bepaalde conditie en opgevoed om bepaalde ideeën en waarden te geloven die ons als kinderen worden opgelegd, en vervolgens gedurende ons volwassen leven. De enige vraag is: zijn die ideeën en waarden waar en rechtvaardig? Zo ja, wie geeft het dan uit of men tot deze komt vanuit een positie van vrijheid, oftewel een onbeschreven blad dat in werkelijkheid niet bestaat? En als die ideeën en waarden onwaar en onrechtvaardig zijn, dan is de enige manier om dat tegen te gaan met waarheid en rechtvaardigheid, niet met een abstract begrip van vrijheid, wat opnieuw een verzinsel is van de verbeelding van de Verlichting. Hoe dan ook, la ilaha illaAllah, als de ultieme uitdrukking van waarheid en rechtvaardigheid, komt als winnaar uit de bus.

Point being that the tabula rasa does not exist and neither does the neutral blank slate liberal thinkers imagined we could freely develop our beliefs from. There is no blank slate. We all are born into a certain condition and raised to believe certain ideas and values that are imposed on us as children and then throughout our adult lives. The only question is, are those ideas and values true and just? If yes, who cares if one arrives at them from a position of freedom, i.e., a blank slate that, in reality, does not exist? And if those ideas and values are false and unjust, then the only way to counter that is with truth and justice, not with an abstract notion of freedom, which again, is a figment of the Enlightenment’s imagination. Either way, la ilaha illaAllah, as the ultimate expression of truth and justice, comes out on top.

Op een andere manier gezegd: godsdienstvrijheid in seculiere naties gaat uit van een vertrekpunt van niet-religie. Maar waarom is niet-religie het vertrekpunt, de neutrale grond? Waarom zijn niet-religieuze waarden de standaard? Men zou kunnen zeggen: nou, er zijn verschillende religieuze overtuigingen, dus in plaats van er één te verkiezen of te onderschrijven, kiest de seculiere staat voor geen enkele. Maar dit is een grove miskenning van de werkelijkheid. Niet-religie is ook een specifieke set van overtuigingen. Als de seculiere staat voor niet-religie kiest, heeft zij nog steeds een specifiek geloofssysteem boven andere verkozen en onderschreven. Dit is in essentie niet anders dan een theocratische staat die ook één specifieke set overtuigingen boven alle andere kiest. Het verschil is dat de theocratische staat zichzelf niet voor de gek houdt door te denken dat zij neutraal is. En natuurlijk is het belangrijkste verschil dat de theocratische staat gebaseerd op Islam de waarheid en rechtvaardigheid handhaaft, die alleen in Islam te vinden zijn.

Put another way, freedom of religion in secular nations assumes a starting point of non-religion. But why is non-religion the starting point, the neutral ground? Why are non-religious values the default? One might say, well, there are a variety of religious beliefs so rather than prefer or endorse one, the secular state chooses none. But this is a gross mischaracterization of the reality. Non-religion is also a particular set of beliefs. If the secular state chooses non-religion, it has still preferred and endorsed a particular belief system over others. This is essentially no different from a theocratic state that also chooses one particular set of beliefs over all others. The difference is, the theocratic state does not delude itself into thinking it is neutral. And of course, the primary difference is that the theocratic state based on Islam is upholding truth and justice, which can only be found in Islam.