ع--- الحافظ په الفتح کې هغه څه لنډ کړي چې ابن حبان ذکر کړي دي، ويلي یې دي: دا څانګې درې ډولونو ته ویشل کیږي:

A--- Al-Hafiz summarized in Al-Fath what was mentioned by Ibn Hibban, saying: These branches are divided into three categories:

(a) د زړه عملونه (ب) د ژبې عملونه (ج) د بدن د غړو عملونه دي. دا په لاندې ډول تشریح کیږي:

(a) Deeds of the heart (b) Deeds of the tongue (c) Deeds of the organs They are explained as follows:

د زړه اعمال: عقیدې او نیتونه شامل دي. دا د لاندې څوویشت څانګې رامنځ ته کوي:

Deeds of the heart: cover beliefs and intentions. These encompass the following twenty-four branches:

الله تعالیٰ پر ایمان لانے میں یہ بات شامل ہے کہ آدمی اُس کی ذات، اُس کی صفات پر ایمان رکھے، اس بات پر ایمان رکھے کہ اُس کے مانند کوئی نہیں، وہ سب کچھ سننے والا اور سب کچھ دیکھنے والا ہے، اور یہ کہ اُس کے سوا ہر چیز مخلوق ہے۔ دل کے اعمال میں یہ بھی شامل ہے کہ اُس کے فرشتوں، اُس کی کتابوں، اُس کے رسول ﷺ، خیر و شر کی تقدیر، اور آخرت کے دن پر ایمان رکھا جائے، جس میں قبر کا سوال، قیامت، دوبارہ زندہ کیا جانا، حساب، میزان، صراطِ مستقیم، جنت اور جہنم کی آگ شامل ہیں۔ اس میں الله کی محبت پر ایمان بھی شامل ہے؛ الله کے لیے محبت اور الله کے لیے بغض رکھنا، رسول اللہ ﷺ کی محبت، اور آپ ﷺ کی تعظیم پر ایمان رکھنا، جس میں آپ ﷺ پر درود بھیجنا، آپ ﷺ کے اہلِ بیت پر درود بھیجنا، اور آپ ﷺ کی نبوی سنت (طرزِ زندگی) کی پیروی کرنا شامل ہے۔

Affirming faith in Allah which includes affirming faith in His Entity, Attributes, that nothing resembles Him Who is the All Hearer, the All Seer, and that all other than Him is created. Deeds of the heart also include an affirming faith in His Angels, His Books, His Messenger, the Divine Decree about good and evil, the Last Day: including the questioning in the grave, resurrection, revival, reckoning, the Balance, the Straight Path, Paradise and Hell-fire. They also cover affirming faith in Allah's Love; loving and hating for His Sake; love of Prophet Muhammad (Peace be upon him); affirming faith in honoring .him: sending prayers upon him, his household and following his Prophetic Sunnah (way of life).

دا باب هم د اخلاص په تایید کې راځي، پکې د ریاکارۍ او نفاق څخه ځان ساتل شامل دي. دغه شان توبه، خوف، رجا، شکر، شکرګزارۍ، صبر، د تقدیر پر رضا، د الله پر توکل، رحمت؛ او حیا هم شامل دي، پکې د مشرانو درناوی او ځوانانو باندې رحم کول، او له تکبر، غرور، حسد، کینې او غصې څخه ځان ساتل شامل دي.

They also cover affirming faith in sincerity: including avoiding showing off and hypocrisy. They also cover repentance, fear, hope, thank-giving, gratefulness, patience, satisfaction with the Pre-ordainment, reliance on Allah, mercy; modesty: including respecting the old and showing mercy to the young, and avoiding arrogance, conceitedness, envy, spite and anger.

د ژبې اعمال: اوه څانګې لري. دا څانګې په لاندې ډول دي:

Deeds of the tongue: cover seven branches. These are as follows:

د توحید بیان کول، د قرآن تلاوت کول، زده کول، ور رسول (تبلیغ کول)

Pronouncing Tawhid, reciting the Qur'an, learning, teaching (conveying)

علم، دعا، ذکر (د الله تعالیٰ یادول)، مغفرت او د لغو (بې ګټې، باطلې، بد او بې معنا خبرو) څخه ځان ساتل.

knowledge, supplication, Dhikr (remembrance of Allah), and forgiveness and avoiding Laghw (dirty, false, evil vain talk).

د اعضاؤ عملونه: دوه دېرش څانګې ډکوي، چې پنځلس یې د بدن پورې اړه لري. دا په لاندې ډول دي:

Deeds of the organs: cover thirty-eight branches, fifteen of which pertain to bodies. These are as follows:

د ټولو اړخونو پاکوالی، یعنی له ناپاکیو ځانساتنه، د شرمګاه پټول او نور، فرضي او نفلي لمونځ ادا کول، زکات ورکول، غلامانو آزادول، سخاوت (یعنې خلکو ته خواړه ورکول، میلمه پالنه)، فرضي او نفلي روژه، حج (لوی زیارت)، عمره (کوچنی زیارت)، طواف (د کعبې چاپیره ګرځیدل)، اعتکاف (د عبادت په موخه په مسجد کې ناست کیدل)، د لیلة القدر (د قدر شپې) درناوی کول، د خپل دین په ساتلو سره تښتیدل (یعنې د شرک له ځمکې هجرت کول)، نذرونه پوره کول، قسمونه ساتل، او کفارې ورکول.

Purification in all aspects, i.e. avoiding impurities, covering the private parts.. .etc., performing obligatory and supererogatory prayers, paying Zakah, freeing of slaves, generosity (i.e. feeding people, hospitality), obligatory and supererogatory fasting, Hajj (Major Pilgrimage), 'Umrah (Minor Pilgrimage), Tawaf (Circumambulating around the Ka' bah), I'tikaf (Seclusion in the mosque for the purpose of worship), observing Lailat AIQadr (the Night of Might), escaping with one's religion (i.e. migrating from the land of polytheism), fulfilling vows, protecting their oaths, and paying expiations.

علاوه پردې، شپږ څانګې د انسان له نږدې کسانو سره تړلې دي، دا دي چې: نکاح کولو سره عفت ساتل، اولاد ساتل، له مور او پلار سره نیکي کول او له هغوی څخه ځان ساتل چې عاق نه شي، اولاد ته تربیت ورکول، د خپلوۍ اړیکې ټینګول، بادارانو ته اطاعت کول، او غلامانو باندې رحم کول.

In addition, six branches are pertaining to one's close people: these are as follows: Preserving chastity through marriage, maintaining the children, being good to parents: avoiding impiety to them, bringing up the children, strengthening the ties of kinship, obeying masters, and showing mercy to slaves.

دا سره بیا هم د عامو خلکو په برخه کې اوه لس څانګې لازمې دي: عدل سره قیادت کول، جماعت سره پابند پاتې کیدل، واکمنانو ته غاړه ایښودل، د دښمنانو تر منځ اصلاح کول (د باغیانو او ظالمانو سره جګړه کول)، د نیکۍ په کار کې مرسته کول: د نیکۍ امر کول او د بدۍ څخه منع کول، او د شرعي حدودو تطبیق کول؛ جهاد:

Still, seventeen branches are due on the part of the public: assuming leadership with justice, sticking to the Jama'ah (Community), obeying the authorities, compromising between adversaries: (fighting against rebels and oppressors), cooperating in righteousness: enjoining what is good, and forbidding what is evil, and executing the Legal Penalties; Jihad:

سرحدونو ساتل؛ امانت ساتل: د خمس ورکول (د غنیمت هغه پنځمه برخه چې څوک ته برابره شي)؛ پور ورکول او بیرته ورکول؛ ګاونډیانو سره سخاوت کول؛ ښه چلند: د حلال لارې څخه پیسې ترلاسه کول او د حق په ځای مصرفول، د اسراف او بې ځایه لګښت څخه ځان ساتل؛ سلام ته ځواب ویل او عطسه کوونکي ته ځواب ورکول، داسې ووایي: «يرحمك الله»، په دې شرط چې عطسه کوونکی ووایي: «الحمد لله»؛ د خلکو ته زیان رسولو څخه ځان ساتل، بې ځایه خبرې کولو څخه ځان ساتل، او د خلکو له لارې زیان اړوونکي شیان لیرې کول.

guarding the frontiers; keeping of trust: paying the Khumus (one-fifth of the booty fallen to one's lot); lending and paying the loan back; being generous to neighbors; good treatment: earning money by lawful means and spending it by its right, avoiding wasting and excessiveness; returning the greeting and replying to the sneezer: saying, "May Allah be Merciful on you," provided the sneezer says: "All the Praises are for Allah", avoiding harming the people, avoiding idle talk, and removal of harm from the people's path.

دا شپږ نهه څانګې دي؛ کیدای شي چې د فرعي څانګو په شمار سره اوه نهه ته ورسیږي. او الله تعالی غوره پوهیږي!

These are sixty-nine branches; they can be counted as seventy-nine by way of counting the sub-branches as well. And, Allah is the Best Knower!