Perkataan tafsīr ialah bentuk taf'eel daripada kata akar al-fasr, yang bermaksud menjelaskan (bayan). Anda berkata: "Aku menjelaskan sesuatu itu" (tanpa menyebut tasydid), 'afsuruhu fasran; dan "Aku menjelaskannya" (dengan tasydid), 'ufassiruhu tafsīran, apabila anda menjelaskannya. Perbezaan antara tafsīr dan ta'weel ialah tafsīr ialah penjelasan tentang apa yang dimaksudkan oleh lafaz, manakala ta'weel ialah penjelasan tentang apa yang dimaksudkan oleh makna. Perkataan tafsīr dipilih apabila ia digunakan untuk penjelasan ayat-ayat al-Qur'ān. Al-Qur'ān telah diturunkan dalam bahasa Arab, maka ungkapan-ungkapannya adalah ungkapan Arab, termasuk ungkapan-ungkapan yang berasal daripada bahasa asing seperti istabraq (sutera tebal). Ia telah diarabkan mengikut kaedah bahasa Arab dan menjadi sebahagian daripada ungkapan Arab. Gaya bahasa al-Qur'ān ialah cara yang masyhur bagi orang Arab dalam pertuturan mereka. Beliau berkata:

The word tafsīr is the form taf'eel from the word al-fasr which means to explain (bayan). You say I explained the thing (without pronouncing the tashdeed), 'afsuruhu fasran', and I explained it (with the tashdeed); 'ufassiruhu tafsīran' when you explained it. The difference between tafsīr and ta'weel is that tafsīr is the explanation of what is intended by the wording and ta'weel is the explanation of what is intended by the meaning. The word tafsīr is chosen when applying to the explanation of the verses of the Qur’ān. The Qur’ān has been revealed in the Arabic language so its expressions are Arabic, including the expressions which are of a foreign origin like istabraq (brocade). It is has been Arabized according to the principles of Arabic and it became part of the Arabic expressions. The style of the Qur’ān is the well-known way of Arabs in their speech. He  said:

Orang Arab dahulu biasa membaca al-Qur'an, memahami kekuatan kefasihannya dan mengerti maknanya. Namun tidak semua orang Arab dapat mendekati al-Qur'an dan memahaminya secara umum dan khusus hanya dengan mendengarnya, kerana al-Qur'an diturunkan dalam bahasa orang Arab tidak bermakna bahawa setiap orang Arab akan memahami lafaz dan ungkapannya. Ini kerana tidak setiap kitab yang ditulis dalam sesuatu bahasa dapat difahami oleh penutur bahasa tersebut. Memahami sesebuah kitab bukan sekadar memerlukan bahasa, tetapi juga tahap intelek dalam memahami dan menghayati yang sesuai dengan tahap serta ketinggian kitab itu. Realitinya, ketika al-Qur'an diturunkan, tidak semua orang Arab mampu memahami al-Qur'an secara umum dan khusus. Malah, mereka berbeza dalam pemahaman mengikut ketinggian intelek masing-masing. Oleh sebab itu, kemampuan para Sahabat dalam menjelaskan dan memahami al-Qur'an juga berbeza-beza, disebabkan perbezaan pemahaman mereka terhadap bahasa Arab serta perbezaan kecerdasan dan daya kefahaman mereka. Ungkapan-ungkapan al-Qur'an dan maknanya sendiri tidak semuanya difahami oleh setiap orang Arab. Anas ibn Malik meriwayatkan bahawa seorang lelaki bertanya kepada 'Umar ibn al-Khattab tentang firman-Nya:

The Arabs used to recite it, comprehend the strength of its eloquence and understand its meanings. But not all of the Qur’ān can be approached by all Arabs who would understand it generally and specifically just by merely listening to it because by revealing the Qur’ān in the language of the Arabs does not mean that all Arabs will understand its words and phrases. Since not every book written in a certain language can be understood by the people of that language. The understanding of a book does not require language only but also a level of intellect in understanding and comprehension which agrees with the level and elevation of the book. The reality of the Arabs when the Qur’ān was being revealed was that not all of them were able to understand the Qur’ān generally and specifically. Rather, they used to differ in their understanding according to their intellectual elevation. Because of that reason the Sahabah's ability to explain and understand the Qur’ān was at variance due to the disparity of their understanding of the Arabic language and also due to the disparity in their intelligence and comprehension. The Qur’ānic expressions themselves and their meanings were not all understood by all Arabs. Anas ibn Malik narrated that a man asked 'Umar ibn al-Khattab about His  saying:

Apakah abba? 'Umar menjawab:

What is the abba? 'Umar replied:

Telah diriwayatkan juga daripada 'Umar bahawa beliau berada di atas mimbar lalu beliau membaca:

It has also been narrated about 'Umar that he was on the minbar and he read:

Kemudian dia bertanya tentang maksud takhawwuf? Seorang lelaki dari Huzayl berkata: takhawwuf bagi kami ialah pengurangan secara beransur-ansur (tanaqqus).

Then he inquired about the meaning of takhawwuf? A man from Huzayl said: takhawwuf for us is the gradual decrease (tanaqqus).

Selain itu, terdapat banyak ayat dalam al-Qur’an yang untuk memahaminya, pengetahuan tentang ungkapan dan gaya bahasa sahaja tidak mencukupi. Bahkan, ayat-ayat tersebut memerlukan maklumat tentang ungkapan-ungkapan tertentu, kerana ungkapan-ungkapan ini menunjukkan makna-makna yang khusus, seperti dalam firman-Nya:

Furthermore, there are many verses in the Qur’ān for whose understanding knowledge of linguistic expressions and styles is not sufficient. Rather, they require information about certain expressions because these expressions point to specific meanings such as in His  saying:

Dan ayat-ayat lain yang menunjukkan makna yang telah diketahui secara umum, ada pula ayat-ayat yang pemahamannya memerlukan pengetahuan tentang sebab-sebab turunnya ayat (asbabun nuzul).

And other such verses which point to well known meanings, there are other verses whose understanding requires knowledge of the causes of revelation.

Terdapat ayat-ayat dalam al-Qur’an yang muhkam (jelas) dan terang maknanya. Ia ialah ayat-ayat, terutamanya ayat-ayat Makkah, yang berkaitan dengan asas-asas agama dari segi 'aqidah, dan ayat-ayat yang berkaitan dengan asas-asas hukum, iaitu ayat-ayat Madinah, terutamanya yang berkaitan dengan urusan muamalat, hukuman ('uqubat) dan keterangan (bayyinat). Terdapat juga ayat-ayat mutasyabihat (samar) dalam al-Qur’an yang maknanya samar bagi ramai orang, terutamanya ayat-ayat yang terbuka kepada beberapa makna, atau yang menuntut agar makna zahirnya ditinggalkan kepada makna lain kerana bercanggah dengan 'aqidah yang sepatutnya bersih daripada unsur antropomorfisme.

There are verses in the Qur’ān which are muhkam (explicit) and clear in meaning. They are the verses especially the Makkan verses which pertain to the fundamentals of the deen in terms of the ‘aqīdah and the verses which pertain to the fundamentals of the rules which are the Madinan verses, especially those related to transactions (mu'amalat), punishments ('uqubat) and testimonies (bayyinat). There are mutashabihat (ambiguous) verses as well in the Qur’ān which are ambiguous in meaning for many people, especially the verses that are open to a number of meanings or necessitates leaving the apparent meaning for another meaning because of the contradiction with the creed which should be free of anthropomorphic elements.

Walaupun para Sahabah adalah yang paling mahir dalam memahami al-Qur’ān kerana mereka paling berilmu dalam bahasa Arab dan kerana mereka menyaksikan keadaan serta peristiwa yang melatarbelakangi turunnya al-Qur’ān. Namun, mereka berbeza dalam pemahaman dan berbeza dalam kemampuan menerangkan (tafsīr) al-Qur’ān, disebabkan perbezaan tahap kebiasaan mereka dengan bahasa Arab dan perbezaan kedekatan mereka dengan Rasulullah ﷺ. Mufassirun yang paling terkenal daripada kalangan Sahabah ialah 'Ali ibn Abi Talib, 'Abd Allah ibn 'Abbas, 'Abd Allah ibn Mas'ud dan Ubay ibn Ka'b; mereka berempat merupakan orang yang paling banyak memelihara bahan tafsir dan menyebarkannya ke pelbagai bandar Muslim. Apa yang membolehkan mereka memiliki ilmu tafsir yang mendalam ialah penguasaan mereka yang kukuh terhadap bahasa Arab, kefahaman mereka terhadap bentuk dan gaya retorik bahasa tersebut, pergaulan mereka dengan Nabi ﷺ serta kedekatan mereka dengan baginda yang membolehkan mereka mengetahui sebab-sebab turunnya ayat-ayat al-Qur’ān, serta kemampuan akal dan kecerdasan mereka, iaitu kemampuan yang membolehkan mereka menghubungkan makna-makna dengan cara yang terbaik dan sampai kepada kesimpulan yang tepat. Oleh sebab itu, mereka tidak menahan diri daripada berijtihad dalam memahami al-Qur’ān menurut tuntutan akal. Malah, mereka berijtihad dalam tafsir dan menyatakannya dalam bentuk pendapat (ijtihad) mereka sendiri, serta membuat keputusan berdasarkan apa yang mereka capai melalui pemahaman dan ijtihad mereka. Maka, tafsir mereka dianggap sebagai salah satu bentuk tafsir yang tertinggi. Namun, ramai yang telah berdusta atas nama mereka, dan kata-kata yang tidak mereka ucapkan telah diselitkan ke dalam tafsir mereka, sebab itulah anda akan dapati banyak rekaan dalam tafsir mereka. Apa yang telah disahihkan oleh perawi yang dipercayai ialah tafsir yang paling kuat. Adapun selain daripada itu, iaitu riwayat-riwayat rekaan, tidak dibenarkan untuk mengambilnya kerana belum terbukti bahawa mereka benar-benar mengatakannya. Namun, sikap berhati-hati terhadap tafsir-tafsir palsu daripada empat orang tersebut tidak bermakna berhati-hati dalam membacanya. Sebaliknya, yang dimaksudkan adalah berhati-hati agar tidak mengambil dan mengamalkannya, memandangkan ia merupakan rekaan. Adapun membacanya dan menentukan pemahaman yang benar berdasarkan bahasa, syariat dan akal dengan apa yang disebutkan di dalamnya, maka itu bermanfaat, kerana terdapat penjelasan tafsir yang bernilai dalam riwayat-riwayat palsu ini dari sudut pemahaman, walaupun rantaian periwayatannya lemah dari segi penisbahannya kepada para Sahabat.