Ramai orang berpendapat bahawa kematian, walaupun ia berlaku hanya sekali, mempunyai lebih daripada satu sebab. Mereka berkata bahawa sebab-sebabnya berbeza-beza, tetapi kematian hanya berlaku sekali. Mereka berpandangan bahawa kematian boleh berlaku akibat penyakit berbahaya seperti wabak taun, misalnya, atau ia boleh berlaku dengan ditikam pisau, terkena peluru, terbakar dengan api, atau kepala dipenggal dan sebagainya. Bagi mereka, semua ini adalah sebab langsung yang membawa kepada kematian, iaitu kematian berlaku akibat daripadanya. Sebab itulah mereka mengisytiharkan bahawa perkara-perkara ini ialah punca kematian. Oleh itu, kematian berlaku apabila perkara-perkara ini berlaku, dan ia tidak berlaku apabila perkara-perkara ini tidak berlaku. Maka, pada pandangan mereka, kematian berlaku kerana adanya sebab-sebab ini dan bukan kerana ajal telah tamat, walaupun dengan lidah mereka, mereka mengatakan bahawa manusia mati kerana ajalnya. Sebab-sebab kematian ialah perkara-perkara ini dan bukan Allah, sekalipun mereka mengatakan dengan lidah mereka bahawa Allah ialah Yang memberi hidup dan Yang mematikan.

Many people think that death, even though it takes place (only) once, has more than one cause. They say the causes vary but death occurs only once. They take the view that death can occur from a terminal illness such as pestilence for example, or it may occur by the stabbing of a knife, being hit by a bullet, burned by fire or the head being chopped off etc. For them these are all direct causes which lead to death, that is, death occurs in consequence of them. That is why they proclaim these things are the causes of death. Accordingly, death occurs when these things take place, and it does not occur when they do not take place. So, in their view, death occurs due to the presence of these causes and not because the life-span [ajāl] has terminated, even though with their tongues they say man dies due to his ajāl. The causes of death are these things and not Allah  even if they say with their tounges that Allah  is the one who gives life and the one who cause death.

Kebenarannya ialah bahawa kematian itu satu, dan sebabnya juga satu, iaitu berakhirnya ajal; dan hanya Allah yang mematikan, serta penyebab langsung yang membawa kepada kematian ialah Allah. Ini kerana sesuatu hanya boleh dianggap sebagai sebab yang betul jika ia sentiasa menghasilkan kesannya, dan kesan itu tidak berlaku melainkan hanya daripada sebabnya. Ini berbeza dengan syarat, iaitu keadaan tertentu bersama keadaan-keadaan yang berkaitan, di bawahnya sesuatu biasanya berlaku, tetapi ia juga mungkin gagal berlaku dan tidak terjadi. Sebagai contoh, hayat ialah sebab bagi pergerakan pada haiwan; apabila hayat wujud dalam diri mereka, pergerakan dapat dilihat dalam diri mereka. Apabila hayat tiada, pergerakan juga tiada. Begitu juga, tenaga ialah sebab bagi enjin yang bergerak; apabila tenaga ada, enjin mula berfungsi, tanpa tenaga tiada pergerakan. Ini berbeza dengan hujan dalam hubungannya dengan penanaman tanaman. Hujan ialah salah satu syarat bagi tumbuhnya tanaman, tetapi bukan sebab. Ini kerana hujan membolehkan tanaman tumbuh, namun mungkin hujan turun dan tiada tanaman tumbuh. Tanaman juga mungkin tumbuh hanya kerana kelembapan yang disimpan oleh tanah, seperti penanaman pada musim panas yang tumbuh tanpa sebarang hujan. Begitu juga, walaupun wabak penyakit wujud atau seseorang ditembak, kematian mungkin tidak berlaku. Kematian juga boleh berlaku tanpa kehadiran mana-mana perkara ini, yang biasanya menjadi keadaan kematian berlaku.

The truth is that death is one and its cause is also one, namely, the termination of the ajāl, and that it is Allah  alone who causes death and the direct cause bringing about death is Allah . That is because for something to be correctly considered as a cause, it must always produce the effect, and the effect should not result except only by its cause. This is contrary to the condition which is a particular condition with related circumstances under which something usually takes place but which may also fail to transpire and not take place. For instance, life is the cause of movement in animals, when life exists within them movement can be perceived with in them. When life is absent the movement is absent as well. Also for example, energy is the cause of the motor being set in motion. When the energy is present the motor starts, without energy there is no motion. This is contrary to the rain in relation to the cultivation of crops. It is one of the conditions in which plants grow but it is not the cause. That is because rain allows crops to grow, but it may rain and there are no crops. Crops may grow due to only the moisture being retained by the land like the cultivation in the summer which grows without any rain. Similarly, even after the existence of plague or someone having being shot but death might not occur. Death may occur without the presence of any of these things under which death usually takes place.

Orang yang mengikuti perkara-perkara yang menjadi sebab kematian, dan orang yang mengikuti kematian itu sendiri, dapat memastikan hal ini dari kenyataan. Maka ia akan mendapati bahawa perkara-perkara ini, yang lazimnya membawa kepada kematian, memang hadir tetapi kematian tidak berlaku. Atau kematian mungkin berlaku tanpa kehadiran mana-mana perkara tersebut. Contohnya, seseorang mungkin ditikam dengan pisau sehingga boleh membawa maut, dan semua doktor bersetuju bahawa tikaman itu membawa maut. Namun orang yang ditikam itu tidak mati; sebaliknya lukanya sembuh dan dia pulih. Kematian juga mungkin berlaku tanpa sebab yang nyata, misalnya apabila jantung seseorang tiba-tiba berhenti berdegup, tanpa keadaan yang menyebabkan jantung berhenti itu menjadi jelas kepada doktor walaupun selepas penyiasatan yang terperinci. Kejadian seperti ini banyak, dan diketahui oleh para doktor. Banyak hospital di dunia menjadi saksi kepada ribuan kejadian sebegini. Sesuatu mungkin berlaku yang biasanya dan pasti membawa kepada kematian, tetapi orang itu tidak mati, dan kematian mungkin berlaku secara tiba-tiba tanpa sebab yang nyata. Oleh itu doktor berkata: bagi pesakit fulan, tiada apa yang boleh dilakukan menurut ajaran perubatan, namun dia mungkin sembuh, tetapi ini di luar pengetahuan kami. Dan mereka berkata: fulan tidak berada dalam sebarang risiko dan dia akan sembuh, tetapi apabila dia melepasi tempoh bahaya, keadaannya tiba-tiba merosot dan dia meninggal dunia. Semua ini adalah realiti yang disaksikan dan dirasai oleh orang ramai dan doktor. Ia jelas menunjukkan bahawa perkara-perkara yang kematian berlaku padanya bukanlah sebab kematian. Sekiranya ia sebab kematian, nescaya ia tidak akan gagal (menyebabkan kematian secara konsisten), dan kematian tidak akan berlaku disebabkan sebab lain, iaitu kematian tidak akan berlaku tanpa sebab yang dapat dikesan. Dengan sekadar kegagalannya menyebabkan kematian walaupun sekali, dan dengan sekadar berlakunya kematian tanpa sebab-sebab ini walaupun sekali, ia menunjukkan dengan pasti bahawa perkara-perkara tersebut bukanlah sebab kematian, sebaliknya keadaan-keadaan di mana kematian berlaku. Sebab sebenar kematian yang menghasilkan kesannya ialah sesuatu yang lain, bukan itu. Mungkin ada yang berkata: benar, perkara-perkara yang berlaku dan di dalamnya berlaku kematian itu biasanya ialah keadaan (sebab sampingan) dan bukan sebab, kerana ia mungkin gagal menyebabkan kematian. Namun, terdapat sebab-sebab yang dilihat dan dirasai yang daripadanya kematian pasti berlaku dan ia tidak gagal berlaku, maka itulah sebab kematian. Contohnya, memotong leher dan memisahkan kepala daripadanya pasti membawa kepada kematian, tanpa gagal. Apabila degupan jantung berhenti, kematian pasti berlaku, tanpa gagal. Ini dan contoh-contoh lain seumpamanya daripada bahagian tubuh manusia, yang daripadanya kematian pasti berlaku, adalah sebab kematian. Ya, memukul leher ialah salah satu keadaan kematian tetapi bukan sebab kematian, dan menikam jantung dengan pisau ialah salah satu keadaan kematian tetapi bukan sebab kematian, begitulah seterusnya. Tetapi pemancungan dan terhentinya degupan jantung ialah sebab kematian. Maka mengapa kita tidak mengatakan bahawa inilah sebab kematian?

Jawapan kepada perkara ini ialah bahawa pemotongan leher dan pemisahan kepala daripada badan tidak berlaku daripada orang itu; ia tidak berlaku daripada leher itu sendiri atau daripada kepala. Ia tidak berlaku melainkan dengan sebab luaran. Maka tidaklah betul untuk mengatakan bahawa memotong leher itu ialah sebab. Sebaliknya, sebab yang disyaki ialah perkara yang melakukan pemotongan itu, bukan pemotongan itu sendiri, kerana pemotongan tidak berlaku dengan sendirinya tetapi daripada sebab luaran. Begitu juga, terhentinya degupan jantung tidak berlaku dengan sendirinya; mesti ada sebab luaran. Oleh itu tidaklah betul untuk mengatakan bahawa terhentinya degupan jantung ialah sebab; sebaliknya, apa yang menyebabkan jantung berhenti itulah yang disyaki sebagai punca kematian, bukan terhentinya jantung itu sendiri, kerana kematian tidak berlaku dengan sendirinya tetapi daripada sebab luaran. Maka tidak mungkin pancung dan terhentinya degupan jantung itu sendiri boleh disyaki sebagai punca kematian. Tiada punca kematian yang disyaki melainkan sebab luaran itu.

The answer to this is that cutting the neck and removing the head from the body does not occur from the person; it does not occur from the neck itself or the head. It does not happen except by an external factor. It is then not correct to say that severing the neck is a cause. Rather the suspected cause is the thing that did the cutting and not the cutting itself because the cutting did not occur on its own but from an external factor. Similarly, the stopping of the heart beat did not occur by itself rather there must have been an external factor. It is not correct therfore to say that the stopping of the heartbeat is a cause; rather what caused the heart to stop is suspected of being the cause of death and not the stopping of the heart itself because death did not occur by itself but from an external factor. So it is not possible that decapitation and the stopping of the heartbeat can themselves be suspected of being the cause of death. There is no suspected cause of death except the external factor.

Lebih-lebih lagi, Allah telah menciptakan sifat-sifat pada benda-benda. Apabila sesuatu sifat tidak ada, maka kesannya juga tidak lagi wujud. Tidak akan ada sesuatu sifat tanpa kehadiran benda yang menjadi sebahagian daripada sifat-sifatnya. Contohnya, Allah menciptakan pada mata sifat penglihatan, pada telinga sifat pendengaran, pada saraf sifat deria, pada api sifat membakar, dan pada limau sifat masam, dan seterusnya. Sifat sesuatu benda ialah hasil semula jadi daripada kewujudannya. Ia serupa dengan ciri-ciri tabii. Contohnya air, antara ciri tabiinya ialah kecairan, dan sebahagian sifatnya ialah ia menghilangkan dahaga. Enjin, contohnya, antara ciri tabiinya ialah pergerakan, dan sebahagian sifatnya ialah haba. Jantung, antara ciri tabiinya ialah degupan, dan sebahagian sifatnya ialah kehidupan. Maka, menghilangkan dahaga, haba dan kehidupan ialah ciri-ciri tabii bagi benda tersebut, walaupun ia merupakan sebahagian daripada sifatnya. Kehadiran sesuatu sifat pada sesuatu benda bukanlah sebab bagi tindakan yang menjadi kesannya. Oleh itu, ketiadaan sesuatu sifat juga bukanlah sebab bagi ketiadaan tindakan yang menjadi kesannya. Ini kerana kehadiran sifat membakar pada api tidak mencukupi untuk menghasilkan pembakaran, maka ia tidak layak menjadi sebab bagi pembakaran, memandangkan kehadiran sifat membakar pada api bukanlah sebab yang menghasilkan pembakaran. Oleh itu, ketiadaan sifat membakar pada api bukanlah sebab bagi ketiadaan pembakaran. Begitu juga, kehadiran sifat hidup pada jantung tidak mencukupi untuk menghasilkan kehidupan. Ia tidak sesuai sebagai sebab bagi kehidupan, memandangkan kehadiran sifat hidup bukanlah sebab yang menghasilkan kehidupan. Oleh itu, ketiadaan sifat hidup daripada jantung bukanlah sebab bagi ketiadaan kehidupan. Sewajarnya, maka tidak boleh dikatakan bahawa lenyapnya sesuatu benda ialah sebab bagi lenyapnya sifat-sifatnya. Sebaliknya, punca hilangnya sifat sesuatu benda ialah sesuatu yang berada di luar benda itu sendiri, yang menyebabkan sifatnya pergi dan membiarkan benda itu tanpa sifatnya, atau yang menyebabkan benda itu sendiri hilang beserta sifatnya. Maka, perkara yang menyebabkan sifat itu hilang, atau benda itu hilang beserta sifatnya, adalah punca hilangnya sifat tersebut, dan benda itu sendiri bukanlah punca bagi hilangnya sifatnya. Oleh itu, dari sudut ini juga, iaitu dari sudut bahawa hayat ialah sifat bagi kehadiran kepala pada badan dan sifat bagi degupan jantung, tidaklah boleh dikatakan bahawa memisahkan kepala dari leher ialah punca kematian, atau bahawa terhentinya degupan jantung ialah punca kematian. Sebaliknya, punca yang disyaki ialah apa yang menghilangkan sifat itu daripada leher dengan menghapuskannya, dan daripada jantung dengan menghentikannya. Ia bukanlah pemotongan leher atau terhentinya jantung. Maka, kerosakan pada anggota, iaitu pemotongan leher atau terhentinya degupan jantung, bukanlah punca sebenar kematian. Kerana mustahil apa-apa kerosakan berlaku pada anggota kecuali oleh faktor luaran, dan kerana hayat ialah salah satu sifatnya, iaitu sifat bagi anggota itu, ia tidak akan hilang kecuali oleh faktor luaran yang akan menghapuskannya, iaitu sifat itu, atau yang akan menghapuskan anggota itu beserta sifatnya. Begitu juga, punca kematian bukanlah faktor luaran itu, kerana telah terbukti secara akal dan daripada realiti bahawa faktor luaran itu mungkin berlaku tetapi kematian tidak berlaku. Kematian mungkin berlaku tanpa faktor luaran ini berlaku, sedangkan untuk menjadi punca, kesan mesti sentiasa terhasil. Maka tiada yang tinggal (untuk dikatakan) kecuali bahawa punca sebenar kematian, yang pasti menghasilkan kesan, iaitu kematian, adalah selain daripada perkara-perkara ini.

Akal tidak mampu dibimbing kepada sebab sebenar ini kerana ia tidak dapat dinilai melalui persepsi deria. Oleh itu, Allah mesti memberitahu kita tentangnya dan menetapkan pengetahuan mengenai sebab sebenar kematian ini dengan dalil yang tepat dari segi kesahihan dan maknanya, supaya kita dapat mempercayainya, kerana ia adalah perkara yang berkaitan dengan akidah, yang tidak dibuktikan kecuali dengan dalil yang qat'i. Dalam banyak ayat, Allah telah memberitahu kita bahawa sebab kematian ialah berakhirnya tempoh hayat [ajal], dan bahawa Allah lah yang menyebabkan kematian. Maka kematian berlaku dengan pasti disebabkan (berakhirnya) ajal tanpa gagal. Jadi ajal ialah sebab kematian, dan yang menyebabkan kematian ialah Allah; Dialah yang menzahirkan perbuatan mati itu. Perkara ini telah disebut dalam banyak ayat. Firman-Nya,

The mind is not able to be guided to this true cause because it cannot be assessed through sense perception, therefore Allah  must inform us of it and establish this knowledge about the real cause of death with an evidence which is definite in authenticity and meaning so that we can believe it, because that is (a matter) related to the beliefs which are not proven except by the definitive evidence. In numerous ayāt Allah  has informed us that the cause of death is the termination of the life-span [ajāl] and that it is Allah  who causes death. So death occurs inevitably due to the (termination of the) ajāl without fail. So the ajāl is the cause of death and the one who causes death is Allah ; He is the one who actuates the act of death. This has been mentioned in numerous ayāt. He  says,

Yakni, Dia telah menetapkan kematian untuk suatu jangka waktu yang ditentukan dan masa yang telah diketahui, yang tidak dapat ditunda atau dimajukan. Dia berfirman,

That is, he has decreed death for an appointed period and set time which is known and which cannot be delayed or advanced. He  says,

Maksudnya, Dialah yang mematikan jiwa-jiwa apabila mereka mati, dan Dialah yang mengambil daripada mereka apa yang menjadi sebab kehidupan mereka. Dia berfirman,

That is, He  is the one who causes the souls’ death when they die, and so He  is the one who takes away the thing by which they have life. He  says,

Maksudnya, Dialah yang memulakan penciptaan dan kewujudan kehidupan, dan Dialah yang memulakan perbuatan dan berlakunya kematian. Dia berfirman,

That is, He  is the one who initiates the creation and bringing about of life and He  is the one who initiates the act and occurrence of death. He  says,

Allah telah berfirman sebagai jawapan kepada ucapan orang-orang yang kafir. Ayat itu berbunyi,

Allah  has said this in response to the saying of those who disbelieved. The ayah reads,

Maksudnya, perkara itu berada di tangan Allah. Dia mungkin membenarkan orang yang bermusafir atau berjuang untuk terus hidup, tetapi menyebabkan orang yang menetap dan duduk di rumahnya mati sebagaimana yang Dia kehendaki. Dia berfirman,

That is, the matter is in the hands of Allah . He may allow the traveller or fighter to live but cause the one residing and sitting in his house to die as He  wills. He  says,

Di mana pun kamu berada, kematian akan menemukanmu walaupun kamu berada di dalam benteng-benteng yang kokoh. Dia berfirman,

That is, wherever you may be, death will catch you even if you are in strong fortresses. He  says,

Ini sebagai jawapan kepada orang-orang kafir. Allah (SWT) berfirman bahawa mereka akan kembali kepada Tuhan mereka, maka Dia akan mematikan mereka apabila Dia mengutuskan malaikat maut untuk mengambil roh mereka. Ayat itu berbunyi,

This is in answer to the kuffar. Allah  is saying that they will return to their Lord, so He  will make them to die when He  sends the angel of death to take their rūh. The ayah reads,

Iaitu, mereka mengambil rūh kamu, maka kematian berlaku apabila rūh itu diambil. Dia berfirman,

That is, they take your rūh, so death takes place when the rūh is taken. He  says,

Itu, kematian yang kamu lari darinya dan melarikan diri daripadanya, serta kamu tidak berani mengharapkannya kerana takut akan menanggung akibat buruk kekafiranmu, kamu tidak akan dapat mengelaknya, tetapi ia pasti akan menemuimu. Dia berfirman,

That is, the death from which you flee and run away from and which you do not have the courage to wish for, fearing that you will have to face the evil consequences of your kufr, you will not elude it but it will definitely meet you. He  says,

Maksudnya, apabila tempoh hidup yang telah ditetapkan oleh Allah sampai ke penghujungnya, ia tidak dapat ditangguhkan atau dipercepatkan walau sekejap pun. Dia menyebut "saat" sebagai mewakili jumlah masa yang paling kecil. Dia berfirman,

That is, when the life-span which Allah  has decreed comes to a stop, it cannot be delayed or advanced for an instant. He  said ‘hour’ as being representative of the smallest amount of time. He  says,

Yaitu, Kami telah menetapkan kematian bagi kamu dan membagi rezeki di antara kamu dengan kadar yang berbeda-beda dan tidak sama menurut kehendak Kami, sehingga usia kamu berbeda, ada yang panjang, ada yang pendek, dan ada yang sederhana. Ayat-ayat ini serta ayat-ayat lain yang bersifat pasti keasliannya dan maknanya, dan hanya menunjukkan satu makna, yaitu bahawa Allah adalah Yang sebenarnya memberi hidup dan menyebabkan mati, tanpa adanya sebab-sebab atau kesan-kesan tertentu, dan bahawa manusia tidak mati kecuali dengan berakhirnya ajalnya, dan bukan kerana keadaan-keadaan yang berlaku ketika kematian itu terjadi, yang dia sangka sebagai sebabnya. Maka sebab kematian hanyalah berakhirnya tempoh hidup, bukan keadaan-keadaan ketika kematian itu berlaku. Tidak boleh dikatakan bahawa kematian itu dinisbahkan kepada Allah dari segi penciptaan. Adapun permulaannya, iaitu oleh manusia atau sebab-sebab yang membawa kepada kematian, seperti firman-Nya,

That is, we have decreed death for you and divided the allocation of provision between you in different and disparate measures as dictated by our Will so your ages differ in being long, short or medium. These and other verses which are of definite authenticity and meaning and indicate only one meaning, namely, that Allah  is the one who actually gives life and causes death, without the presence of any causes or effects, and that man does not die except by the termination of his ajal, and not due to the circumstances in which it occurred, which he thinks is the cause of the death. So the cause of death is the termination of the life-span only and not the circumstances in which the death occurred. It should not be said that death is attributed to Allah  in terms of creation. As for its initiation, that is by human beings or the causes from which the death resulted, such as His  saying,

Dan,

And,

Dan

And

Ini tidak boleh dikatakan kerana di sini terdapat qara'in yang mengalihkan permulaan perbuatan daripada Allah kepada manusia, sehingga maksudnya menjadi bahawa Allah mencipta lontaran, pembukaan hati kepada Islam, penyempitan hati, hidayah dan kesesatan. Tetapi yang sebenarnya memulakan semua ini bukanlah Allah, melainkan manusia. Qara'in ini adalah bersifat akliyyah dan syar'iyyah. Firman-Nya "engkau melontar" [ramayta] bermaksud bahawa lontaran itu berpunca daripada Rasulullah ﷺ, dan kerana balasan seksa bagi kesesatan dan ganjaran bagi hidayah kepada Islam menunjukkan adanya pilihan pada manusia, yang boleh memilih Islam atau kufur. Ini menunjukkan bahawa yang memulakan perbuatan ialah manusia. Sekiranya Allah yang memulakannya, nescaya Dia tidak akan memberi ganjaran atau menyeksa manusia. Selain itu, yang dapat dilihat dan difahami dengan pancaindera ialah bahawa Rasulullah ﷺ yang melontar, dan manusialah yang memperoleh hidayah dengan menggunakan akalnya dengan betul, serta manusialah yang sesat kerana tidak menggunakan akalnya atau menggunakannya dengan cara yang salah. Hal ini berbeza dengan kematian. Tiada qarinah yang menunjukkan bahawa permulaan kematian datang daripada selain Allah, dan bahawa ia berlaku tanpa tamatnya ajal. Maka telah sabit bahawa tiada sebab yang dapat dirasai bagi kematian, dan tiada nas syar'i yang memalingkan makna ayat daripada maksudnya yang jelas, atau dalil yang menunjukkan bahawa pemula kematian selain Allah. Oleh itu, ayat-ayat tersebut kekal pada makna zahir yang dibawanya, menurut petunjuk bahasa Arab dan syarak, iaitu bahawa yang memulakan kematian ialah Allah.

This cannot be said because here there are indications [qara'in] which divert the initiation of action from Allah  to the human being, which makes the meaning to be that Allah  created the throwing, opening of the heart to Islam, the constriction of the heart, guidance and misguidance. But the one who actually initiates these is not Allah  but the human being. These indications are rational and shar’i. His saying ‘you threw [ramayta]’ means that the throwing originated from the Messenger  , and because the punishment for going astray and reward for being guided by Islam indicates the presence of choice on the part of the human being, who can choose Islam or kufr. This indicates that the one who intiates action is the human being. If Allah  was the initiator then He  would not have rewarded or punished the human being. Also, it is sensorially perceivable and comprehendable that the Messenger  is the one who threw, and that it is the human being who finds guidance by using his mind in the correct manner and it is the human being who goes astray by not using his mind or using it in an incorrect manner. This is contrary to death. There is no indication that the intiation of death comes from anyone other than Allah  and that it occurs without the termination of the ajal. It is established then that there is no sensed cause for death, nor is there a shar’i text which diverts the meanings of verses from their clear meaning, or an indication which shows that the initiator of death is other than Allah . Thus the verses remain on the explicit meaning they came with according to the indication of the Arabic language and the shar’, namely, that the one who intiates death is Allah .