۱۷.۱۰ عمومي مسؤوليتونه/واجبات - اسلامي شخصیت | Quran Course

۱۷.۱۰ عمومي مسؤوليتونه/واجبات - اسلامي شخصیت | Quran Course

0% read · 6 min left

اسلامي شخصیت Bookmark

This chapter was translated automatically from English and may contain mistakes. Read the original

Show original

۱۷.۱۰ عمومي مسؤوليتونه/واجبات

17.10 General Responsibilities/duties

by Sheikh Taqīuddīn An-Nabahānī6 min readViewed 135 times

شارع (یعنی الله) د واکمنه لپاره لازم عمومي مسؤولیتونه په صریح ډول ټاکلي دي، پرته له دې چې د ابهام یا اشتباه لپاره کومه ساحه پاتې شي. هغه د واکمن مسؤولیتونه هم روښانه کړي دي، هغه چې د واکمن په توګه د ده په شخصي حیثیت کې د ده پر ذمه لازم دي، او هغه چې د ولس سره د ده د اړیکو له مخې د ده پر غاړه دي.

The Legislator (i.e. Allah) fixed the obligatory general responsibilities upon the ruler explicitly without leaving any area for obscurity or confusion. He clarified the ruler’s responsibilities in relation to what is obligatory upon him in his personal capacity as a ruler, and his responsibilities in respect of his relationship with the citizens.

جہاں تک حکمران کی ذاتی حیثیت میں اُس کی ذمہ داریوں کا تعلق ہے، وہ اُن احادیث میں واضح ہیں جن میں رسول اللہ ﷺ نے حکمران کی بعض صفات کی وضاحت فرمائی۔ ان میں سب سے نمایاں قوت، تقویٰ اور نرمی ہیں، اور یہ کہ وہ ایسا نہ ہو جو نفرت پیدا کرے۔ رسول اللہ ﷺ کی رائے یہ تھی کہ حکمران کا طاقتور ہونا ضروری ہے، اور کمزور شخص حکمران بننے کے لائق نہیں۔ مسلم نے ابوذرؓ سے روایت کیا ہے کہ رسول اللہ ﷺ نے فرمایا:

As for the ruler’s responsibilities in his personal capacity as a ruler, they are clear in the ahadith in which the Messenger (saw) clarified some of the ruler’s attributes. The most apparent of them are strength, consciousness of Allah (taqwa) and kindness, and that he should not be one who causes aversion. The Messenger (saw) opined that the ruler must be strong, and that the weak person is not suitable to become a ruler. Muslim narrated from Abu Dharr (ra) that the Messenger of Allah (saw) said:

دا د هغه محدودیت روښانه کوي چې په هغه سره هغه (واکمن) مکلف دی چې په هغه سره حکم وکړي؛ دا د هغه مسؤولیت په احکامو کې یوازې د هغه څه سره د حکم کولو پورې محدود کوي چې الله (سبحانه و تعالی) نازل کړي دي.

This hereby clarifies the restriction by which he (the ruler) is obliged to rule by; it restricted his responsibility in the rules to the rule by what Allah (swt) revealed.

ان واجبی ذمہ داریوں سے، جو حاکم پر عائد ہوتی ہیں، یہ واضح ہوتا ہے کہ شارع نے عوامی ذمہ داریوں کو واضح طور پر بیان فرمایا ہے، اور یہ ذمہ داریاں حاکم پر بطور حاکم عائد ہوتی ہیں، خواہ وہ خلیفہ ہو یا اس کا معاون، والی (گورنر) ہو یا عامل (عہدیدار)۔ یہ سب حاکم ہیں اور انہی ذمہ داریوں کے پابند ہیں۔ لہٰذا اگر یہ ذمہ داریاں والیوں اور رہنماؤں، اور حاکموں میں سے دوسروں پر ہیں، تو پھر یہ خلیفہ کی ذمہ داریاں ہیں۔ چونکہ یہ رہنما پر واجب ہیں، اس لیے بدرجہ اولیٰ اس پر واجب ہیں جو سب سے بڑا بوجھ اٹھانے والا ہے۔ مزید برآں، عمومی احادیث بھی موجود ہیں جو ہر اس شخص سے خطاب کرتی ہیں جو مسلمانوں کے امور کا نگران ہو، خواہ وہ خلیفہ ہو یا والی۔ رسول اللہ ﷺ کا یہ ارشاد ہے:

These obligatory responsibilities upon the ruler show that the Legislator delineated the public responsibilities clearly and these responsibilities are upon the ruler as a ruler irrespective of his being a Khalifah or his assistant, governor (wali) or official (‘amil). All of them are rulers and they are bound by these responsibilities. Therefore if these are the responsibilities of the governors and leaders, and others among the rulers, then they are the Khalifah’s responsibilities. Since they are obligatory upon the leader therefore they are obligatory upon the one bearing the greater burden by greater reason. Moreover, there are general ahadith addressing whoever oversees an affairs among the Muslims’ affairs, whether a Khalifah or a governor. The Messenger’s statement:

هغه خلیفه ته په خپلو اتباعو باندې د عمومي مسؤولیت په توګه یوه عمومي مسؤولیت وګرځاوه. له همدې امله عمومي مسؤولیتونه هغسې په خلیفه باندې لازم کیږي لکه څنګه چې دا د امیر په اړه لازم وي.

He made the Khalifah responsible with a general responsibility over his citizens. Therefore the general responsibilities are imposed upon the Khalifah as they are concerning the leader.

ښاغلي شارع د واکمن د دې عامو مسؤولیتونو د دندو په ترسره کولو تضمین په بشپړ ډول د توجيه (لارښوونې) او قانون له لارې کړی دی. څرنګه چې توجيه ده، هغه واکمن ته د الله د عذاب خبرداری ورکړی که چیرې هغه غفلت وکړي او خپلې دندې ونه ترسره کړي. هغه روښانه کړې چې که کمزورې سړي چې د هغه په وړاندې شوي کار نه شي کولای هغه (واکمني) په غاړه واخلي، نو په دې کې سپکاوی او پښېمانی ده. رسول الله ﷺ له الله څخه وغوښتل چې هغه څوک چې د اسلامي امت په وړاندې سخت دی، الله ورسره سخت وي، او الله جنت هغه چا ته حرام کړی چې امت ته د ښې نصیحت په بڼه احاطه نه کوي، د نورو خبرداریو په ترڅ کې چې واکمن ته یې د هغه پای ښودلی که چیرې هغه خپلې مسؤولیتونه ونه ترسره کړي، یعنې د الله عذاب. په هرصورت، شریعت دې ته قانع نه شو، بلکې امت یې هم د واکمن د دندو په ترسره کولو مسؤول کړی؛ هغه یې دې ته اړ کړی چې که هغه له دندو څخه کم شي یا په خپلو معاملو کې ګناه وکړي، نو هغه ته سپکاوی وکړي. بلکې امت ته یې حکم کړی چې که هغه له اسلام پرته نور حکم وکړي تر دې چې ښکاره کفر شي، نو په توره ورسره جنګ وکړي، او هغه څوک چې د واکمن د سپکاوي په لاره کې مري، د شهیدانو شهزاده یې ګرځولی. رسول الله ﷺ وفرمایل:

The Legislator has completely guaranteed the ruler’s performance of burdens of these public responsibilities via guidelines (tawjeeh) and legislation. As for the guidelines (tawjeeh), He warned the ruler of Allah’s punishment if he neglected and failed to fulfill his burdens. He clarified that there is disgrace and regrets if the weak person who could not fulfill what is imposed upon him undertook it (the rule), the Messenger (saw) asked Allah that He (swt) be severe to the one who is severe upon the Islamic Ummah and Allah prohibited Paradise for who does not encompass the Ummah with good advice among other warnings which demonstrated to the ruler his end if he failed to fulfill his responsibilities i.e. the punishment of Allah. However, the Shar’a was not satisfied with this but also made the Ummah responsible for the ruler’s performance of his responsibilities; it compelled them to denounce him if he fell short of fulfilling his responsibilities or sinned in his transactions. And it even commanded the Ummah to fight him by the sword if he ruled by other than Islam so that it became open disbelief, and made the one who dies in the way of denouncing the ruler the prince of martyrs. He (saw) said:

یعنی هغه څوک چې د دوی په عمل راضي وي او د هغه په تطبیق کې دوی تعقیبوي، نه بې ګناهه دی او نه خوندي. په دې حدیث کې رسول الله ﷺ د واکمن په وړاندې د انکار امر کړی او هر ممکنه لار یې په لاس سره لازمه کړې، په دې شرط چې تر جګړې ونه رسیږي، یعنی له تورې کمه، یا په هر ډول په ژبه یا په زړه سره، یعنی په خبرو یا په زړه سره، که څوک په لاس یا ژبه د انکار کولو کې کمزوری وي. هغه څوک چې انکار نه کوي یې د واکمن په ګناه کې شریک ګڼلی، کله چې وفرمایل: هغه څوک چې د دوی په کړنو راضي وي او د هغې تعقیب کوي، نه بې ګناهه دی او نه له ګناه خوندي. خو دا انکار یوازې هغه وخت دی کله چې دوی ناسمه کار کوي خو لا هم په اسلام حکومت کوي. که دوی د اسلام تطبیق پریږدي او د کفر احکام تطبیقوي، نو شریعت یوازې د لاس، ژبې او زړه په انکار اکتفا نه کوي، بلکې د دوی د کړنو د بدلولو لاره یې تورې او جګړه ګرځولې ده، یا د دوی (واکمنانو) سره جګړه. د ام سلمه د حدیث په کې چې مسلم روایت کړی،

I.e. the one who is pleased by their action and follows them in acting upon it is neither guiltless nor safe. In this hadith the Messenger (saw) commanded rejecting against the ruler and obliged it through any means possible by the hand on condition that it does not reach fighting i.e. less than the sword or the tongue in any way whatsoever i.e. by words or by the heart if he is too weak to use the hand or tongue. He considered the one who does not reject a partner to the ruler in sin when he said that the one who is pleased by what they do and follows upon that is neither guiltless nor safe from sin. However this rejection is only when they act wrong but still rule by Islam. If they leave the implementation of Islam and implement the rules of kufr, the Shar’a is not satisfied with mere rejection by hand, tongue and heart but it rather made the method of changing what they do, or them (the rulers), the sword and fighting. In the hadith of Umm Salamah which was narrated by Muslim,