۵.۵ د یو مجتهد څخه بل مجتهد ته لیږدول
5.5 Migrating From One Mujtahid To Another
الله تعالىٰ نے ہمیں کسی مجتہد، امام یا مذہب کی پیروی کا حکم نہیں دیا، بلکہ اس نے ہمیں حکمِ شرعی کو اختیار کرنے کا حکم دیا ہے۔ اس نے ہمیں حکم دیا کہ جو کچھ رسول ﷺ لے کر آئے ہیں اسے اپناؤ اور جس چیز سے انہوں نے ہمیں منع فرمایا ہے اس سے رک جاؤ۔ اس نے فرمایا:
Allah has not ordered us to follow any mujtahid, imam or mazhab, rather He ordered us to adopt the hukm Shar’i. He ordered us to adopt what the Messenger brought and to abstain from what he has forbidden us. He said:
او هغه څه چې رسول ﷺ تاسو ته درکوي، هغه واخلئ، او هغه څه چې هغه منع کوي، له هغې څخه ځان وساتئ. [سورت الحشر: ۷]
“And whatsoever the Messenger PBUH gives you, take it, and whatsoever he forbids you, abstain (from it)” [TMQ Hashr: 7].
لهذا، شریعت دا نه ګڼي چې موږ د الله تعالیٰ د احکامو پرته د خلکو پیروي وکړو. په هرصورت، د تقلید واقعیت مسلمانانو ته دا لاره ورکړې ده چې د ځینو مجتهدینو احکامو پیروي وکړي، چې دوی د ځان لپاره امامان ټاکلي دي او هغه احکام چې دغو مجتهدینو د خپل اجتهاد په ذریعه استنباط کړي دي، دوی د ځان لپاره مذهب ګرځولي دي. نو شافعیان، حنفیان، مالکیان، حنبلیان، جعفریان او زیدیان او نور په مسلمانانو کې حقیقي وجود لري. که څه هم دا خلک د هغو احکامو پیروي کوي چې دغو مجتهدینو استنباط کړي دي، د دوی عمل جائز دی، ځکه دا د شریعت د یوه حکم پیروي ده. خو که دوی مجتهد د یوې شخصیت په توګه پیروي وکړي، نه د هغه استنباط، نو دا عمل جائز نه دی او هغه څه چې دوی پیروي کوي د شریعت حکم نه شمیرل کیږي. ځکه دا د یو انسان خبره ده، نه د هغو امرونو او منعونو څخه چې الله تعالیٰ د خپل رسول محمد ﷺ په ذریعه موږ ته راوړي دي. له همدې امله، ټول هغه کسان چې مذهبونو پیروي کوي باید پوه شي چې دوی یوازې د هغو احکامو پیروي کوي چې د دغو اماموګانو لخوا د الله تعالیٰ د احکامو څخه استنباط شوي دي. که دوی د دې خلاف پوهه ولري، نو دوی به د الله تعالیٰ په وړاندې د هغه چا لپاره مسؤل وي چې د الله تعالیٰ احکام یې پریښي او د داسې خلکو پیروي یې کړې چې پخپله د الله تعالیٰ بندګان دي.