سنت د شریعت یوه دلیل ده (دلیلِ شرعي) لکه د قرآن کریم په شان، او دا د الله ﷻ له لوري یوه وحي ده. یوازې قرآن ته پاتې کیدل او سنت پریښودل کفرِ بواح (ښکاره کفر) دی، او دا نظر ساتونکي د اسلام له حلقې څخه بهر کوي. په دې څرګنده ده چې سنت د الله ﷻ له لوري وحي ده، د نجیب قرآن څخه. هغه ﷻ فرمایلي دي:

The Sunnah is a Sharī’ah Evidence (dalīl Shar’i) like the Qur’ān and it is a revelation from Allah . Confining to the Qur’ān and leaving the Sunnah is kufr buwah (manifest disbelief) and takes those who support this opinion outside the fold of Islam. As for the Sunnah being revelation from Allah , it is explicit from the Noble Qur’ān. He  said:

او هغه وفرمایل:

And He  said:

او هغه وفرمایل:

And He  said:

او هغه وفرمایل:

And He  said:

دا آیتونه په صحت کې یقینی دي او په معنا کې هم یقینی دي، په دې چې دوی د رسول اللہ ﷺ د راوړل شویو شیانو او د هغه د ویره ورکولو شیانو محدودوي، او دا چې دا الهي وحي ده چې د هېڅ تفسیر وړ نه ده. نو سنت هم د قرآن په شان وحي ده. او د سنت د پیروي واجب والی هم د قرآن کریم په شان په قرآن کې په صراحت سره بیان شوی دی. او الله تعالیٰ فرمایي:

These verses are definite in authenticity and definite in their meaning in restricting what the Messenger  has brought, warned people of, that it is divine revelation which is not open to any interpretation. Thus, the Sunnah is a revelation like the Qur’ān. As for the obligation of following the Sunnah like the Noble Qur’ān, it is also explicitly stated in the Qur’ān. And He  said:

او هغه وفرمایل:

And He  said:

او هغه وفرمایل:

And He  said:

او هغه وفرمایل:

And He  said:

او هغه وفرمایل:

And He  said:

او هغه وفرمایل:

And He  said:

هغه وفرمایل:

He  said:

دا ټول آیتونه د رسول ﷺ د لارښوونې د پیروۍ په اړه، او د هغه څه په اړه چې هغه راوړي دي، د واجب کیدو په اړه ډاډمن او روښانه دي، او د رسول ﷺ اطاعت د الله اطاعت په توګه ګڼي.

All of these ayāt are explicit and clear in the obligation of following the Messenger  with regards to what he  has brought and in considering the obedience to the Messenger  as obedience to Allah .

قرآن او حدیث دواړه د شریعت دلیلونه دي، د هغه څه د پیروۍ په واجب والي کې چې په دې دواړو کې راغلي دي. حدیث په دې برخه کې د قرآن په شان دی. له همدې امله، د یوه کس لپاره روا نه ده چې وواياست: موږ د الله کتاب لرو چې له هغه څخه به (احکام) اخلو، ځکه چې د دې خبرې څخه دا مفهوم کیږي چې حدیث پریښودل شوی دی. بلکه حتمي ده چې سنت له کتاب سره یو ځای شي. پس حدیث د قرآن په شان د شریعت دلیل ګڼل کیږي. یو مسلمان لپاره روا نه ده چې داسې څرګنده کړي چې یوازې قرآن بس دی او سنت ته اړتیا نشته. رسول ﷺ دې ته اشاره کړې ده. روایت شوي دي چې نبي ﷺ فرمایلي دي:

So the Qur’ān and hadīth are Sharī’ah evidences in terms of the obligation of following what has come therein. The hadīth is like the Qur’ān in this respect. Therefore, it is not allowed for someone to say: we have the Book of Allah  from which we will take (rulings), because what one understands from this statement is that the hadīth has been abandoned. Rather, it is imperative that the Sunnah is combined with the Book. So the hadīth is taken as a Sharī’ah evidence just as the Qur’ān. It is not allowed for a Muslim to imply that the Qur’ān alone is sufficient, and the Sunnah is not needed. The Messenger  has alluded to this, It has been reported that the Prophet  said:

او د جابر په روایت کې، چې تر پیغمبر ﷺ پورې رسیږي، هغه وویل:

And in the narration of Jabir, which goes back to the Prophet , he  said:

لهذا، فإنه من الخطأ مقارنة القرآن بالحديث، والنتيجة من ذلك أنه إذا لم يوافق الحديث القرآن (أي القرآن) فإننا نتركه، لأن هذا يؤدي إلى ترك السنة إذا جاءت لتخصيص القرآن، أو تقييده، أو بيان مجمله، إذ يُظهر ذلك أن ما يذكره الحديث لا يتفق مع القرآن أو أنه غير موجود في القرآن. ومثال ذلك الأحاديث التي تربط الفروع بالأصل. والحقيقة أن الأحكام المذكورة في الحديث لم تُذكر في القرآن، وخاصة كثيراً من الأحكام التفصيلية التي لم تُنزَّل في القرآن بل ذُكرت في الحديث فقط. لذلك لا يُقارَن الحديث بالقرآن فيما ذُكر في القرآن ويُرفض كل ما عداه. والحكم في ذلك أنه إذا ذكر الحديث شيئاً يناقض ما جاء في القرآن بمعنى قطعي، فإن الحديث يُرد من حيث معناه أي متنه، لأن معناه يناقض القرآن. ومثال ذلك ما رُوي عن فاطمة بنت قيس حين قالت:

Therefore, it is wrong to compare the Qur’ān with the hadīth, the result of which would be, if the hadīth does not agree with it (i.e the Quran) then we abandon it, because this leads to abandoning the Sunnah if it came to specify the Qur’ān, restrict it or elaborate its ambivalent (mujmal) parts, since it would show that what the hadīth states does not agree with the Qur’ān or it is not found in the Qur’ān. Like the ahadīth which relate the branches to the foundation (asl). Indeed, the rules mentioned in the hadīth have not been mentioned in the Qur’ān, especially, many of the detailed rules which have not been revelead in the Qur’ān but mentioned in the hadīth only. Therefore, Hadith is not compared to the Qur’ān regarding what is mentioned in the Qur’ān and rejecting anything else. Indeed, the order regarding this is that when a hadīth mentions something which contradicts what has come in the Qur’ān as a definite meaning, then the hadīth is rejected on the basis of its meaning i.e the text (matn) because it’s meaning contradict the Qur’ān. This is like what has been narrated about Fatimah bint Qays when she said:

دا حدیث رد شوی دی، ځکه چې دا د قرآن کریم سره ټکر لري. دا د الله تعالیٰ د دې ارشاد سره ټکر لري:

This hadīth is rejected because it contradicts the Qur’ān. It contradicts His  saying:

لہٰذا، حدیث اس وقت رد کی جائے گی جب وہ قرآن کے قطعی متن اور قطعی معنی کے مخالف ہو۔ اور جب حدیث قرآن کے مخالف نہ ہو، کیونکہ وہ ایسی باتوں پر مشتمل ہے جو قرآن نے نہیں لائیں، یا وہ قرآن میں موجود چیزوں پر اضافہ ہے، تو حدیث کو بالکل قرآن ہی کی طرح قبول کیا جائے گا۔ یہ نہیں کہنا چاہیے کہ قرآن اور جو کچھ اس میں ہے ہمارے لیے کافی ہے، کیونکہ اللہ تعالیٰ نے ہمیں ان دونوں کی اطاعت کا حکم دیا ہے، اور ان دونوں پر ایمان لانا لازم ہے۔

Therefore, the hadīth is rejected because it has contradicted definite text and definite meaning of the Qur’ān. As for when the hadīth does not contradict the Qur’ān since it includes things not brought by the Qur’ān or it is an addition to what is in the Qur’ān, then the hadīth is taken just like the Qur’ān. It should not be said; the Qur’ān and what has been mentioned in it suffices for us since Allah  has ordered us to (follow) them both together and it is obligatory to believe in both of them together.