الخلافة عقدٌ قائمٌ على الرضا والاختيار، لأنها بيعةٌ على الطاعة لمن له حقُّ الطاعة من أولي الأمر. ولذلك فإن رضا المُبايَع لتولّي الخلافة، ورضا المُبايِعين، أمرٌ أساسي. فلو رفض شخصٌ أن يكون خليفةً فامتنع عنها، فلا يُجبَر على قبولها، بل يُختار غيره. كما لا يجوز أخذ البيعة من الناس بالإكراه، لأنه في هذه الحالة لا يُعتبر عقدُ البيعة شرعيًّا، لتناقضه مع استعمال القوة، إذ إن الخلافة عقدٌ قائمٌ على الرضا والاختيار خاليٌ من أيّ إكراه، كسائر العقود. أما إذا تمّ عقد البيعة ممن تُعتبر بيعتهم، فإن البيعة تنعقد، ويصير المُنتخَب وليَّ الأمر الذي يجب طاعته. وعندئذٍ تصير البيعة التي تُعطى له بيعةَ طاعةٍ لا بيعةَ عقدِ الخلافة. وفي هذه الحال يجوز له أن يُلزِم سائرَ الناس بمبايعته، لأنها بيعةُ طاعةٍ واجبةٌ بالشرع. ولا يصحّ القول بعدم مشروعية الإكراه في هذه الحال، لأن البيعة هنا ليست بيعةَ العقد المنشئ للخلافة. وعليه، فإن البيعة في أصلها عقدٌ لا يكون شرعيًّا إلا بالرضا والاختيار، ولكن بعد أن تُعطى بيعةُ العقد للخليفة تصير البيعةُ طاعةً لأمره، ويأتي الإلزام من كون تنفيذ أمر الله تعالى جائزًا. ولأن الخلافة عقدٌ، فلا بدّ من وجود مُعاقِدٍ كي يُعتبر العقد شرعيًّا، كما في القضاء، حيث لا يكون الشخصُ قاضيًا إلا إذا عيّنه غيره في هذا المنصب، وفي الإمارة لا يكون أحدٌ أميرًا إلا إذا وُجد من يُوَلّيه هذا المنصب. همچنان په خلافت کې هیڅ شخص خلیفه نشي کیدای، تر هغې چې دې مقام لپاره د خلافت په توګه وټاکل نشي.

The Khilafah is a contract of consent and choice, because it is a pledge to obey the one with the right of obedience among those in authority. So the consent of the person who is given the bay’ah to hold the Khilafah and the consent of those who give the bay’ah are essential. Therefore, if somebody rejected to be a Khalifah and declined it, he must not be compelled to accept it, but another person is selected instead. Also, it is not allowed to take the bay’ah from the people by force because, in this case, the pledge contract cannot be considered legal due to its contradiction with using force, since the Khilafah is a contract of consent and choice devoid of any compulsion like any other contract. However, if the pledge contract is accomplished by those whose bay’ah is considered (binding) then the bay’ah would be contracted, and the elected person would become the person in authority who must be obeyed. At this point the bay’ah given to him becomes a bay’ah of obedience rather than a bay’ah of the Khilafah contract. In this case he is allowed to force the rest of the people to give him the bay’ah because it is a bay’ah of obedience which is obliged by the Shar’a. It is not correct to say that it is illegal to use compulsion, because the bay’ah in this case is not the contracting bay’ah for the Khilafah. Accordingly, the bay’ah initially is a contract which is not legal except by consent and choice. But after the contract bay’ah is given to the Khalifah the bay’ah becomes obedience to his order, and compulsion comes from the fact that it is allowed to implement the order of Allah (swt). Since the Khilafah is a contract, then there must be a contractor for the contract to be considered legal, like in the judiciary where the person cannot be a judge unless he is appointed in this office by somebody else, and in the imarah nobody can be an Amir (leader) unless there is a person who appoints him in this office. Similarly in the Khilafah, no person can be a Khalifah unless he is appointed in this post as a Khilafah.

لہٰذا یہ واضح ہو گیا کہ کوئی شخص اُس وقت تک خلیفہ نہیں بنتا جب تک مسلمان اُسے اِس منصب پر مقرر نہ کریں، اور وہ خلافت کا اختیار اُس وقت تک نہیں رکھتا جب تک اُس کے ساتھ خلافت کا عقد نہ کیا جائے۔ اور یہ عقد صرف دو فریق مکمل کر سکتے ہیں: پہلا وہ جو خلافت کا سوال کرے، اور دوسرے مسلمان جنہوں نے اُسے اپنا خلیفہ قبول کیا۔ چنانچہ خلافت کے عقد کی تکمیل کے لیے مسلمانوں کی بیعت لازمی ہے۔ اسی بنا پر اگر کسی نے طاقت کے زور سے اقتدار پر قبضہ کر لیا تو وہ خلیفہ نہیں بنے گا، اگرچہ وہ مسلمانوں کے خلیفہ ہونے کا اعلان کر دے، کیونکہ مسلمانوں نے اُس کے ساتھ خلافت کا عقد نہیں کیا۔ اور اگر اُس نے مسلمانوں سے زبردستی بیعت لے لی تو ایسی بیعت سے وہ خلیفہ شمار نہیں ہوگا، کیونکہ جبری بیعت ناجائز ہے۔ اور خلافت جبر سے منعقد نہیں ہو سکتی، کیونکہ یہ رضا و اختیار کا عقد ہے جو جبر سے پورا نہیں ہوتا بلکہ رضا و اختیار کی بیعت سے منعقد ہوتا ہے۔ البتہ اگر یہ غاصب (متسلِّط) لوگوں کو قائل کرنے میں کامیاب ہو جائے کہ اُن کے مفاد میں یہی ہے کہ وہ اُسے بیعت دیں، اور شریعت کے احکام کے نفاذ کے لیے لوگوں پر لازم ہے کہ وہ اُسے بیعت دیں، اور لوگ اِس پر مطمئن ہو کر قبول کر لیں اور رضا و اختیار سے اُسے بیعت دے دیں، تو جس لمحے اُسے رضا و اختیار سے بیعت دی گئی وہ خلیفہ بن جائے گا، اگرچہ ابتدا میں اُس نے اقتدار طاقت کے ذریعے حاصل کیا تھا۔ لہٰذا یہ شرط ہے کہ بیعت رضا و اختیار سے ہو، خواہ جس شخص نے بیعت لی وہ حکمران ہو یا نہ ہو۔

Thereupon, it is clear that nobody becomes a Khalifah unless the Muslims appoint him in this post, and he cannot have the authority of the Khilafah unless he is contracted to it. And this contract can only be implemented by two parties - the first is the one who asks for the Khilafah and the second is the Muslims who accepted him as their Khalifah. Therefore, the bay’ah of Muslims is essential to fulfill the Khilafah contract. Accordingly, if someone usurped power by force he will not become a Khalifah even if he declared himself a Khalifah for Muslims, because the contract of Khilafah has not been convened to him by the Muslims. And if he took the bay’ah from the Muslims by force, he is not considered a Khalifah by such bay’ah, because the bay’ah by force is illegal. And the Khilafah cannot be convened by it, since it is a contract of consent and choice (Rada wa ikhtiyar) which cannot be accomplished by force, but is convened by a bay’ah of consent and choice. However, if this usurper (mutasallit) managed to convince the people that it is in their interest to give him the bay’ah, and that the implementation of the Shari’ah laws requires from the people to give him the bay’ah and were convinced of that and accepted it, and they gave him the bay’ah by consent and choice, then he becomes a Khalifah the moment he was given the bay’ah by consent and choice, although he initially held the power by force. So it is a condition that the bay’ah must occur by consent and choice whether the person who obtained the bay’ah was the ruler or not.

جہاں تک ان لوگوں کا تعلق ہے جن کی بیعت سے خلافت قائم ہوتی ہے، اس کا استنباط ان امور سے کیا جا سکتا ہے جو خلفائے راشدین کی بیعت میں پیش آئے اور جس پر صحابہ (رض) کا اتفاق ہوا۔ ابوبکر (رض) کی بیعت میں مدینہ کے مسلمانوں میں سے صرف اہلِ حل و عقد (بااثر لوگوں) کی رائے کافی ہوئی؛ مکہ اور جزیرۂ عرب کے باقی مسلمانوں کی رائے نہیں لی گئی، ان سے پوچھا تک نہیں گیا۔ عمر (رض) کی بیعت میں بھی یہی صورت تھی۔ عثمان (رض) کی بیعت کے وقت عبدالرحمن بن عوف (رض) نے مدینہ کے مسلمانوں کی رائے لی اور اسے اہلِ حل و عقد تک محدود نہیں رکھا، جیسا کہ ابوبکر (رض) نے عمر (رض) کو نامزد کرتے وقت کیا تھا۔ علی (رض) کے زمانے میں مدینہ اور کوفہ کے اکثر لوگوں کی بیعت پر اکتفا کیا گیا، اور آپ (رض) کی بیعت صرف اسی پر موقوف رہی۔ آپ کی بیعت کو ان لوگوں نے بھی جائز سمجھا جو آپ سے اختلاف رکھتے تھے اور آپ کے خلاف لڑے، کیونکہ انہوں نے آپ کے سوا کسی اور سے بیعت نہیں کی تھی، اور نہ ہی انہوں نے آپ کی بیعت پر اعتراض کیا۔ بلکہ انہوں نے عثمان (رض) کے خون کا قصاص مانگا، اس لیے ان کا معاملہ ان باغیوں کا سمجھا گیا جو خلیفہ سے کسی معاملے کا بدلہ لے رہے ہوں، اور خلیفہ پر لازم تھا کہ ان کے سامنے وضاحت کرے اور ان سے جنگ کرے، مگر انہوں نے کوئی دوسری خلافت قائم نہیں کی۔

As for the people by whose bay’ah the Khilafah is established this can be derived by examining what happened in the bay’ah of the Khulafaa ar-Rashidun and what the Sahabah (ra) agreed upon. In the bay’ah of Abu Bakr (ra) it was sufficient from the ahl al-hal wal ‘aqd (the people of influence) among Muslims in Madinah alone; the opinion of Muslims in Mecca and the rest of the Arabian Peninsula were not sought, they were not even asked. It was the same case in the bay’ah of ‘Umar (ra). As for the bay’ah of ‘Uthman (ra), ‘Abdurrahman bin ‘Auf (ra) took the opinion of the Muslims in Madinah and did not confine it to the people of influence as Abu Bakr (ra) did when he nominated ‘Umar (ra). At the time of ‘Ali (ra) it was sufficed with the bay’ah of the majority of the people of Madinah and Kufa, and he was singled by the bay’ah. His bay’ah was considered legal even by those who disagreed with him and fought against him, as they did not make bay’ah with anyone other than him, and neither did they object to his bay’ah. Rather they demanded revenge for the blood of ‘Uthman (ra), so their case was considered as rebels who avenged a matter from the Khalifah and he had to explain it to them and fight them, but they did not form another Khilafah.

یہ سب کچھ یعنی خلیفہ کی بیعت صرف دارالحکومت (مدینہ) کے لوگوں سے لی گئی، باقی علاقوں کو شامل کیے بغیر، اور یہ صحابہ رضی اللہ عنہم کی موجودگی میں ہوا، اور ان میں سے کسی نے بھی بیعت کو مدینہ کی اکثریت تک محدود کرنے کے اس عمل سے اختلاف نہیں کیا یا اس کا انکار نہیں کیا، اگرچہ وہ اس شخص کے انتخاب پر اختلاف کرتے تھے جسے خلیفہ چنا گیا تھا اور اس کے بعض اقدامات کا انکار کرتے تھے، تاہم انہوں نے اس بات کا انکار نہیں کیا کہ اس کی بیعت صرف مدینہ کے لوگوں کی اکثریت نے کی تھی۔ پس یہ صحابہ کا اجماع تھا کہ خلافت انہی لوگوں کے ذریعے قائم ہوتی ہے جو حکمرانی کے معاملے میں مسلمانوں کی رائے کی نمائندگی کرتے ہیں۔ اس کی وجہ یہ ہے کہ اہلِ اثر اور مدینہ کے رہنے والوں کی اکثریت اُس وقت اسلامی ریاست کے تمام علاقوں میں حکمرانی کے معاملے میں امت کی اکثریت کی رائے کی نمائندگی کرتی تھی۔

All this happened i.e. giving the bay’ah to the Khalifah from the people of the capital only without the rest of the regions, in the presence of the Sahabah (ra), and none of them disagreed or denied that action of limiting the bay’ah to the majority of the people of Madinah, though they disagreed on the person selected as the Khalifah and denied some of his actions, yet they did not deny that the bay’ah was made to him only by the majority of the people of Madinah. So this was Ijma’a of the Sahabah that the Khilafah is established by those who represent the opinions of the Muslims in the matter of ruling. This is so because the people of influence and the majority of the residents of Madinah represented the opinion of the majority of the Ummah in the matter of ruling in all the territories of the Islamic State at that time.

بر همین اساس، خلافت هنگامی منعقد می‌شود که بیعت را اکثریت کسانی انجام دهند که نماینده‌ی امت اسلامی‌اند و تحت اختیار خلیفه‌ای قرار دارند که توسط دیگری جایگزین می‌شود، همان‌گونه که در زمان خلفای راشدین بود. در این صورت، بیعت ایشان بیعت عقد برای خلافت خواهد بود. اما بیعت دیگر مردم، پس از آنکه خلافت به خلیفه منعقد شد، بیعت اطاعت می‌گردد؛ یعنی بیعت تسلیم به خلیفه است، نه بیعت عقد برای تأسیس خلافت.

Accordingly, the Khilafah is convened if the bay’ah is made by the majority of those who represent the Islamic Ummah, who are under the authority of the Khalifah who is being replaced by another, as was the case at the time of the Khulafaa ar-Rashidun. Their bay’ah would then be a bay’ah of contract to the Khilafah. As for the bay’ah of the other people, it becomes a bay’ah of obedience after the Khilafah is convened to the Khalifah which is a bay’ah of submission to the Khalifah, not a bay’ah of contract to establish the Khilafah.

اګر یو خلیفه وفات شي یا معزول شي او د هغه په ځای د یو بل خلیفه قائمول ضروري وي، نو دا هغه صورت دی چې دلته بیان شو۔ خو که هیڅ خلیفه نه وي، نو مسلمانانو باندې فرض دی چې د شریعت د قوانینو د تطبیق او اسلامي دعوت د نړۍ ته رسولو لپاره د ځان لپاره یو خلیفه وټاکي، لکه څنګه چې د استانبول د اسلامي خلافت له منځه وړلو له ۱۳۴۳ هجري (۱۹۲۴ عیسوي) څخه تر نن ورځې پورې دا حالت دی۔ نو بیا د اسلامي نړۍ هر هیواد د خلیفه د ټاکلو او په دې ترتیب د خلافت د قائمولو حق لري۔ نو که د اسلامي نړۍ یو هیواد یو خلیفه وټاکي، او د هغه لپاره خلافت قائم شي، نو مسلمانانو باندې فرض دی چې ده ته د بیعت یعني د اطاعت بیعت وکړي، هغه وروسته چې خلافت د هغه هیواد د خلکو د بیعت په واسطه هغه ته سپارل شوی وي، که دا هیواد لوی وي لکه مصر، ترکیه او انډونیزیا، یا کوچنی وي لکه البانیا، کیمرون او لبنان، په دې شرط چې هیواد څلور شرطونه پوره کړي:

This would be the case if there was a Khalifah who died or was deposed and it is required to establish a Khalifah in his place. But if there is no Khalifah at all, then it becomes obligatory upon Muslims to appoint for themselves a Khalifah to implement the Shari’ah laws and convey the Islamic call to the world, as is the case since the removal of the Islamic Khilafah in Istanbul in 1343 after Hijrah (1924 Christian Era) until the present day, then every country in the Islamic world is eligible to elect a Khalifah and thereby establish a Khilafah. So if one country of the Islamic world appointed a Khalifah, and the Khilafah was established for him, it becomes obligatory upon Muslims to make a pledge of obedience to him i.e. a bay’ah of submission, after the Khilafah was convened to him by the bay’ah of the people in his country, whether this country was big like Egypt, Turkey and Indonesia or small like Albania, Cameroon and Lebanon, on condition that the country fulfils four criteria:

د هغه هیواد واکمني باید یوازې د مسلمانانو پر بنسټ او په خپل اختیار ټاکل شوې وي، نه د کافر دولت یا د کافرانو د نفوذ له مخې.

1. The authority in that country must be self-determined depending on Muslims only, not on any disbeliever state or disbeliever influence.

2. د هغه هیواد د مسلمانانو امنیت باید د اسلام د امنیت له لارې وي، نه د کفر د امنیت له لارې؛ یعنی د هیواد داخلي او بهرني ساتنه باید د مسلمانانو د واک له مخې، د یوې خالصې اسلامي قدرت په توګه، اسلامي وي.

2. The security of Muslims in that country must be through the security of Islam and not the security of Kufr i.e. the protection of the country internally and externally must be Islamic from the power of Muslims in its capacity as a purely Islamic power.

3. هیواد باید د اسلام پلي او بنسټیز تطبیق سمдал پیل کړي او د اسلامي دعوت د رسولو کار هم وکړي.

3. The country must commence immediate implementation of Islam comprehensively and radically and also engage in delivering the Islamic call.

۴. منتخب خلیفہ باید د خلافت د عقد شرطونه پوره کړي، که څه هم د دې ښایسته شرطونو کې کمزوری وي، ځکه چې اصل څه چې اهمیت لري، د عقد شرطونه دي۔

4. The elected Khalifah should fulfill the conditions of the Khilafah contract even if he is lacking the preferable conditions, because what matters are the contract conditions.

پس که هغه هیواد دا څلور شرطونه پوره کړي وي، نو خلافت یوازې د هغه هیواد د بیعت په واسطه قائم شوی دی او یوازې د هغه سره منعقد شوی دی، که څه هم دا هیواد د هغو مؤثرو خلکو اکثریت نه استازولی کوي چې د اسلامي امت استازولی کوي. دا ځکه چې د خلافت قائمول فرض کفایه دی، او هر څوک چې دا فرض په سم ډول ادا کړي، هغه د تجویز شوي فرض مکلفیت پوره کړی دی. او ځکه چې د مؤثرو خلکو د اکثریت شرط هغه وخت تطبیقیږي کله چې خلافت موجود وي او د مړ یا معزول خليفه پر ځای بل خليفه ټاکل ضروري وي. خو که هیڅ خلافت موجود نه وي او د هغې قائمول ضروري وي، نو د شریعت سره سم د هغې په قائمولو سره به خلافت د هر هغه خليفه په واسطه شرعاً منعقد شي چې د عقد شرطونه پوره کوي، د هغو خلکو د شمیر په پام کې نیولو پرته چې هغه یې ټاکلی دی، ځکه دا مسئله به د هغه فرض د پوره کولو مسئله وي چې مسلمانانو له درې ورځو زیات وخت د پاملرنې پرته پرې ایښی وي. د دې فرض څخه د دوی غفلت، د دې حق د پای ته رسیدو معنا لري چې دوی وغواړي چې د خليفه په توګه چا ته رای ورکړي.

Therefore, if that country has fulfilled these four conditions, then the Khilafah has been established by the bay’ah of that country alone and it was convened with it alone as well, even if this country does not represent the majority of the influential people who represent the Islamic Ummah. This is so because establishing the Khilafah is a collective duty, and whoever performs this duty in the correct manner would accomplish the prescribed duty. And because the condition concerning the majority of the influential people applies if there was a Khilafah and there was a need to appoint another Khalifah in place of the dead or deposed one. However if there was no Khilafah at all and the establishment of one is necessary, then by its establishment in accordance with Shari’ah the Khilafah will be convened legally by any Khalifah who satisfies the conditions of the contract regardless of the number of the people who elected him, as the matter would be then a question of fulfilling a duty neglected by the Muslims for more than three days. Their negligence to this duty is a termination of their right to choose whom they want for a Khalifah.

پس که داسې خلک راپورته شي چې دا فرض ادا کړي، نو دا کافي ده چې د خلافت قیام د هغوی له خوا وشي، او کله چې په هغه هیواد کې خلافت قایم شي او یو خلیفه ورته وټاکل شي، نو د ټولو مسلمانانو باندې فرض دی چې د هغه د بیرغ لاندې راټول شي او خلیفه ته بیعت وکړي، ورنه دوی د الله (سبحانه و تعالی) په وړاندې ګناهګاران به وي. ټاکل شوی خلیفه باید دوی ته بیعت کولو بلنه ورکړي، او که دوی انکار وکړي، نو دوی د یاغیانو په توګه شمېرل کېږي چې خلیفه باید له هغو سره جنګ وکړي تر هغه چې د هغه د واک تابع شي. که وروسته له لومړي خلیفه څخه، چې خلافت یې په قانوني ډول د پورته څلورو شرطونو په پوره کولو سره ده ته راټول شوی و، په ورته یا بل هیواد کې دوهم خلیفه وټاکل شي، نو مسلمانان باید له دوهم خلیفه سره جنګ وکړي تر دې چې هغه د لومړي خلیفه ته بیعت وکړي. په دې باب دلیل هغه حدیث دی چې عبدالله بن عمرو بن العاص روایت کړی، چې هغه له پیغمبر ﷺ څخه اورېدلي دي چې فرمایل یې:

So if there arise some people who perform this duty, it suffices for the Khilafah to be established by them, and once the Khilafah is established in that country and contracted to a Khalifah it becomes a duty upon all the Muslims to rally under its banner and to give bay’ah to the Khalifah, otherwise they will be sinful before Allah (swt). The elected Khalifah must invite them to give him bay’ah and if they refused they will be considered as rebels whom the Khalifah must fight until they submit to his authority. If another Khalifah in the same or a different country is elected after the first Khalifah who had the Khilafah convened to him legally by satisfying the four aforementioned conditions, then the Muslims must fight the second Khalifah until he makes bay’ah to the first one. The evidence on this matter is what ‘Abdullah bin ‘Amr bin al-‘Aas narrated, that he heard the Prophet (saw) saying:

اور همدا وجه ده چې د مسلمانانو خليفه هغه څوک دی چې مسلمانان د اسلام د بيرغ لاندې متحد کوي. نو که چيرې خليفه وټاکل شي، نو د مسلمانانو جماعت جوړيږي، او په مسلمانانو باندې واجب کيږي چې دې جماعت ته يو ځای شي، او په دوی باندې حرام دی چې له دې جماعت څخه ځانونه جلا کړي. ابن عباس (رض) روايت کوي چې پيغمبر ﷺ وفرمايل:

And also because the Khalifah of the Muslims is the one who unites the Muslims under the banner of Islam. So if the Khalifah is appointed, the Muslim community (jama’h) would be formed and it becomes obligatory upon Muslims to join this community and haram upon them to dissociate themselves from it. Ibn ‘Abbas (ra) reported that the Prophet (saw) said:

مسلم د ابن عباس رضي الله عنهما څخه روایت کوي، چې نبي ﷺ فرمایلي دي:

Muslim reported from ibn ‘Abbas from the Prophet (saw) who said:

دلالت دواړو احادیثو دا ده چې د مسلمانانو له جماعت سره ملتړ پاتې شي او د اسلام د واک (اختیار) سره تړلی پاتې شي.

The indication from these two ahadith is to adhere to the Muslim community and to the authority of Islam.

غیر مسلمانانو لپاره په بیعت کې هیڅ حق نشته، او دوی باندې دا واجب نه دی، ځکه چې دا د اسلام او د الله (ج) د کتاب او د الله د رسول ﷺ د سنت په بیعت دی، او دا د اسلام، قرآن او سنت په ایمان لرلو غواړي. غیر مسلمانانو ته اجازه نشته چې د واکمن په ټاکلو یا غوره کولو کې برخه واخلي، ځکه چې دوی په مسلمانانو باندې هیڅ واک نلري او د بیعت کې هیڅ ځای نلري.

Non-Muslims have no right in the bay’ah, and it is not obligatory upon them because it is a bay’ah on Islam and on the Book of Allah (swt) and the Sunnah of the Messenger of Allah (saw) and it requires belief in Islam, the Qura'n and the Sunnah. Non-Muslims are not allowed to be involved in ruling or electing the ruler because they have no authority over Muslims and have no place in the bay’ah.