و ضابط در آنچه روایت می‌کند. اما عادل، کسی است که مسلمان، بالغ و عاقل باشد و از اسباب فسق و از شبهه در دینداری‌اش به دور باشد. و اما ضابط، کسی است که آگاه و غیر فراموشکار باشد؛ اگر از حفظ روایت کند، حافظ روایتش باشد، و اگر از کتاب روایت کند، در نسخه‌برداری‌اش دقیق باشد، و اگر به معنا روایت کند، به معنای آنچه نقل می‌کند و به آنچه معنای مقصود را تغییر می‌دهد آگاه باشد.

and dābit (accurate) in that which he narrates. As for the ‘adil, it is the Muslim, mature, sane person who is free from the causes of fisq (transgression) and doubt in his piety. As for the dābit, he is the one who is aware and not forgetful; a memoriser of his narration if he narrates from memory, and accurate in his transcription if he narrates from a book, and knowledgeable of the meaning of what he transmits and of what will change the intended meaning if he narrates by meaning.

عدالتِ راوی با شناخته‌شدن به نیکی و با ستایشی که نسبت به او شده ثابت می‌شود؛ پس هر کس که در میان اهل نقل و امثال ایشان از اهل علم به امانتداری مشهور شود و ستایش از او به سبب استواری و امانتداریش گسترده گردد، همین برای او کافی است و نیازی به گواهی‌ای که عدالتش را ثابت کند ندارد. عدالت راوی به همین‌گونه با تعدیلِ پیشوایان، یا با تعدیل یکی از ایشان ثابت می‌شود، در صورتی که امانتداری او و تأیید علمی‌اش به‌خوبی شناخته نشده باشد.

The adālah (trustworthiness) of a narrator is established by his becoming known with good and the praise given to him; so whoever becomes well known for his trustworthiness amongst the people of transmission and their like from the people of knowledge and praise for his reliability and trustworthiness become widely known, this suffices him from needing any testimonial proof of his adālah (trustworthiness). The adālah of a transmitter is established likewise by the attestation (ta’dīl) of the imams or by one of them if his trustworthiness and scholarly approval of him is not well known.

ضبط راوی (دقت او در نقل حدیث) از راه مقایسه روایات او با روایات راویان موثق (ثقات) شناخته می‌شود؛ راویانی که به دقت و استواری‌شان مشهورند. اگر روایات او با نقل آنان موافق باشد، حتی اگر این موافقت تنها در معنا باشد، یا اگر در اکثر موارد با ایشان همخوان باشد و اختلاف‌ها اندک باشد، آنگاه ضبط او ثابت می‌شود.

A transmitter’s accuracy (dabt) is known by comparing his narrations with that of the reliable (thiqāt) narrators who are known for their accuracy and precision. If his narrations are found to be in accord with their narration even if (only) in meaning or they are in accordance in the majority of cases and divergences are rare then his accuracy is established.

تعدیل (ستایش و تأیید) راوی پذیرفته می‌شود، چه دلیل آن ذکر شده باشد یا نشده باشد؛ برخلاف جرح (نکوهش و تضعیف). به سبب اختلاف دیدگاه مردم درباره علل فِسق (گناه کبیره یا رفتاری که عدالت را از بین می‌برد)، جرح پذیرفته نمی‌شود مگر آنکه علت آن بیان و روشن شده باشد. کسی که راوی را جرح می‌کند ممکن است چیزی را فِسق بپندارد و در نتیجه راوی را ضعیف بشمارد، در حالی که در واقع چنین نیست، یا بر اساس دیدگاه دیگران چنین نباشد؛ یعنی ممکن است کسی چیزی را جرح بداند بر پایه آنچه گمان می‌کند جرح است، در حالی که در واقع جرح (معتبر) نیست. از این رو، بیان علت جرح شرط قرار داده شده است تا بتوان بررسی کرد که آیا جرحی معتبر هست یا نه. جرح را می‌توان با گفته یک نفر ثابت کرد و برای آن شمار خاصی شرط نیست. تعدیل و جرح عدالت راوی هر دو با یک نفر کافی است، زیرا این خبر دادن از یک امر است و برای خبر، یک نفر کافی است. همچنین در پذیرش خبر – بلکه یک نفر کافی است – شمار خاصی در جرح یا تعدیل عدالت راوی شرط نیست. هرگاه در یک نفر، جرحی که علتش روشن شده باشد و تعدیلی جمع شود، جرح مقدم داشته می‌شود، حتی اگر افراد بسیاری عدالت راوی را تأیید کنند؛ زیرا کسی که تعدیل می‌کند از وضعیت ظاهری راوی خبر می‌دهد، اما کسی که جرح می‌کند از امری پنهان و پوشیده بر تعدیل‌کننده خبر می‌دهد. اما بیشتر بودن شمار تعدیل‌کنندگان ارزشی ندارد، زیرا علت پذیرش خبر آن نیست. بلکه علت، آشنایی (با وضعیت راوی) یا ناآشنایی با آن است. فقها این حکم را به مواردی محدود کرده‌اند که معدِّل نگوید: «من علت ذکرشده توسط جارح را می‌دانم، اما او توبه کرده و وضعیتش بهبود یافته است». هنگامی که جارح دلیل مشخصی برای ردّ (جرح) بیان کند، معدِّل می‌تواند آن را باطل کند، اگر چیزی بداند که قطعاً نشان دهد آن دلیل از میان رفته است.

Attestation (ta’dīl) of a transmitter's reliability is accepted, whether the reasoning is mentioned or not; contrary to the invalidation (jarh). Due to the divergent views of people as to the causes of mafsaqah (transgression), it (jarh) is not accepted except when the reason has been explained and clarified. The one who invalidates (jārih) a transmitter may believe something to be a transgression so he judges the transmitter as weak but in reality it may not be so, or it might not be so according to others; that is, one may consider something as an invalidation based on what he believes to be an invalidation which in reality is not a (legitimate) invalidation. That is why explanation of the reason for invalidation has been made a condition so that one can look into whether it is a (legitimate) invalidation or not. The invalidation can be established by one person; there is no stipulation on the number. One person is sufficient in attesting (ta’dīl) and invalidating (tajrīh) a transmitter's adalāh because it constitutes the informing of a report for which one person is sufficient. Similarly, in the accepting of a report – rather one person is sufficient - the number is not stipulated in invalidating or attesting a transmitter’s adalāh. When there combines in one person an invalidation (jarh), the reason for which is clarified, and an attestation, then the invalidation (jarh) is given precedence, even if there are many people attesting to (the transmitter’s) adalāh because the one who attests (mu'addil) a transmitter’s reliability informs of what is apparent of the transmitter’s condition but the one who invalidates (jārih) informs of what is hidden and concealed from the one who validates. As for the number of those validating being greater that is of no value for that is not the reason (‘illah) for accepting the report. Rather, the reason is familiarity (itlā’) (with a transmitter’s condition) or the lack of familiarity. The fuqahā restricted this to when the attestator (mu’addil) does not say: ‘I know the reason mentioned by the jārih but he has since repented and his condition has improved’. When the jārih mentions a specific reason for invalidation, the mu'addil can nullify it if he knows anything that indicates definitely that the reason has been nullified.

جرح (تضعیفِ راوی) ده چیز سبب می‌شود. پنج مورد آن به عدالت مربوط است و پنج مورد به ضبط. پنج موردی که به عدالت مربوط است عبارت‌اند از: کذب، اتهام (به هر نوع خلاف‌کاری)، آشکار کردنِ فسق، جهالت و بدعت. و پنج موردی که به ضبط مربوط است عبارت‌اند از: خطاهای فاحش، غفلت آشکار، وَهْم، مخالفت با روایت راویان موثّق، و سوء حفظ.

Disparagement (of a transmitter) can take place due to ten things. Five of them relate to 'adālah and five relate to accuracy (dabt). As for the five that relate to the 'adālah they are: mendacity (kidhb), accusation (of any impropriety), manifestation of fisq, ignorance (jahālah) and innovation (bid'ah). As for the five which relate to accuracy (dabt) they are: serious errors, flagrant negligence, delusion (wahm), contradicting reports of reliable transmitters, and bad retentive ability.

اما راوی‌ای که حالش ناشناخته است (مجهول الحال)، دسته‌هایی دارد:

As for the transmitter whose condition is not known (majhūl al-hāl), there are categories:

۱. مجهول العدالة ظاهراً و باطناً: راویای که عدالت ظاهری و باطنی او شناخته نشده است؛ روایت او پذیرفته نمی‌شود.

1. Majhūl al-‘adālata dhāhiran wa bātinā: a transmitter whose apparent and hidden adālah is not known; his narration is not accepted.

۲. مستور: راوی‌ای که حال باطنی‌اش شناخته نیست، اما ظاهرش درست و پسندیده است؛ او راوی‌ای با سابقه‌ای بی‌عیب (مستور) است. روایت چنین راوی‌ای پذیرفته می‌شود.

2. Mastūr: a transmitter whose hidden condition is not known but he is upright on the apparent; He is a narrator with a blameless record (mastur). This transmitter's narration is used.

۳. مجهول العین: راویای که نزد علما شناخته‌شده نیست و حدیثش تنها از طریق یک راوی شناخته می‌شود۔

3. Majhūl al-‘ayn: a transmitter who is not known to the ulamā’, and whose hadīth is known only through one narrator.

رفع جهالت راوی به این است که یکی از علمای حدیث او را بشناسد، یا اینکه تعدیل‌کنندگان (معدِّلین) دربارهٔ او سخنی بگویند. یک روایت یا یک تعدیل (تزکیه) کافی است۔ البخاری از الوليد بن عبد الرحمن الجارودی روایت کرده در حالی که جز پسرش المنذر بن الوليد کسی از او روایت نکرده است۔ همچنین مسلم از جابر بن إسماعيل الحضرمی روایت کرده در حالی که تنها عبدالله بن وهب از او روایت کرده است۔ بدین ترتیب، جهالت هر دو با یک روایت برطرف شد۔

Anonymity of the transmitter is removed by his acquaintance of the ulamā’ or by the narration of the attestators (mu’addalīn) about him. One narration or one attestation (tadeel) is enough. Al Bukhāri narrated from al-Walīd ibn Abd al-Rahmān al-Jārūdī while none except his son al Mundhir ibn al-Walīd narrated from him. Similarly, Muslim narrated from Jābir ibn Ismā’īl al Hadramī while only Abdullah ibn Wahb narrated from him. Thus the anonymity of both was lifted by a lone narration.