خبری که از نظر سلسلهٔ نقل، مترادف با اصطلاحات حدیث و سنت است، به خبر متواتر (خبری که به صورت پیوسته و همگانی نقل شده) و خبر آحاد (خبر منفرد) تقسیم می‌شود. خبر متواتر دارای چهار شرط است که عبارتند از:

The khabar (report) which is synonymous with the terms hadīth and Sunnah, in terms of the line of transmission is divided into the khabar mutawatir (continuously recurrent report) and khabar ahad (isolated report). The mutawatir comprises of four issues, they are:

۱. تعداد راویان باید به گونهای باشد که یک جماعت را تشکیل دهند، و به هیچ عدد مشخصی محدود نیست. بنابراین هر عددی که جماعت بودن آن ثابت شود، به شرط آنکه سایر شرایط را نیز داشته باشد، متواتر به شمار میرود. ۲. باید تبانی بر دروغ را منتفی کند؛ و این امر بسته به تفاوت اشخاص و مکانها فرق میکند. بنابراین پنج نفر مانند علیبنابیطالب برای آنکه خبری متواتر دانسته شود کافی است. احتمالاً با دیگر اشخاص، پنج نفر کافی نباشد. پنج راوی که از پنج سرزمین مختلف دیدار نکردهاند، ممکن است برای متواتر دانستن خبر کافی باشند، زیرا در یک مکان گرد هم نیامدهاند تا با هم تبانی کنند. احتمالاً خبری (خبر) که همین تعداد از مردم در یک سرزمین نقل کنند، کافی نباشد.

1. The number of transmitters should be such that they are a group and not be restricted to any specific number. So whatever number proves to be a group is considered mutawatir provided it fulfills the other conditions. 2. It should preclude the collusion on a lie, this differs according to the difference of persons and places, so five people like 'Ali ibn Abi Talib are sufficient to consider a report as mutawatir. Probably with other people five may not be sufficient. Five transmitters who have not met from five different lands may be enough for the report to be considered as mutawatir because they did not meet in one place so as to collude. Probably a report (khabr) by the same number of people in one land may not suffice.

۳. آنکه راویان، خبر را از گروهی همانند خود، از ابتدا تا انتهای سند نقل کنند، به گونهای که تبانی بر دروغ محال باشد، حتی اگر تعدادشان یکسان نباشد. به عبارت دیگر، دو شرط نخست باید در هر طبقه از راویان محقق باشد.

3. That they transmit the report from a group like them from the beginning to the end of the transmission, in a manner that precludes collusion on a possible lie, even if they were not of the same number. In other words, the first two conditions should be met in every tier of transmitters.

بر اساسِ نتیجه‌گیری آنان باید ادراکِ حسی باشد، از راهِ شنیدن و دیگر حواسِ مانند آن، و نه آنچه عقلِ محض ثابت می‌کند، زیرا اگر بر ادراکِ حسی مبتنی نباشد ممکن است به خطا رود. از این رو به یقین نمی‌رسد. حکمِ خبرِ متواتر آن است که علمِ ضروری را پدید می‌آورد. یعنی چیزی است که انسان ناگزیر به پذیرفتنِ آن است، به گونه‌ای که نمی‌تواند آن را ابطال کند. این علم ناگزیر است، زیرا نیازی به بررسی و تأمل ندارد؛ یعنی خبرِ متواتر یقین را افاده می‌کند. خبرِ متواتر به دو گونه تقسیم می‌شود: متواترِ لفظی (لفظاً)، مانند حدیثِ:

4. The basis of their conclusion should be sense perception, by hearing and other such senses and not what the pure reason establishes because it can make mistakes if it is not based on sense perception. Therefore it does not amount to certainty. The rule (hukm) of the mutawatir report is that it yields positive knowledge ('ilm daruri). It is what one is compelled to accept such that he is unable to confute it. It is indispensable because it does not require study i.e, the the mutawatir report imparts certainty (yaqin). The mutawatir report is divided into two categories: verbal (lafzan) mutawatir like the hadīth:

«هرکس عمداً به من دروغ ببندد، جایگاهش را در آتش دوزخ آماده کند» [روایت مسلم از ابوهریره]. و حدیث مسح بر موزه‌های چرمی، حدیث حوض (کوثر در بهشت)، حدیث شفاعت و حدیث بالا بردن دست‌ها در نماز (رفع الیدین). متواتر معنوی آن است که راویان در موضوعی که در وقایع مختلف رخ داده، با یکدیگر هم‌نظر باشند؛ مانند سنت بودن دو رکعت بودن نماز صبح. این نوع متواتر وجود دارد و احادیث متواتر فراوانی نقل شده است، هرچند علما درباره اینکه متواتر بودن یک خبر چه شرایطی دارد، با یکدیگر اختلاف نظر دارند.

“Whosoever intentionally lies about me, let him reserve his place in the Hellfire” [Reported by Muslim on behalf of Abu Hurairah ] And the hadīth of wiping on the leather socks, hadīth of hawd (river in paradise), hadīth of intercession (shafa'a) and the hadīth of raising the hands (raf' al-yadayn) in prayer. The mutawatir by meaning (ma'na) is when the transmitters concur on a matter occurring in difference incidents such as the Sunnah of the morning prayer (Fajr) being two rakats. It does exist. Numerous mutawatir ahadīth have been reported even though the '‘Ulamā differ on what constitutes mutawatir according to their different views about the mutawatir report.

اما خبر الآحاد، فهو الخبر الذي لم يبلغ رواته العدد المطلوب في الخبر المتواتر، سواء رواه واحد أو أربعة، أي هو الخبر الذي لا يستوفي الشروط الأربعة المذكورة سابقاً للخبر المتواتر. وينقسم من حيث عدد رواته إلى ثلاثة أقسام.

As for the Isolated report (khabar al-ahad), it is the report whose narrators have not reached the number required for the mutawatir, whether it was reported by one or four narrators i.e, it is the report which falls short of the preceding four conditions mentioned for the mutawatir report. It is categorised in terms of the number of narrators, into three categories:

۱. غریب (بیگانه): آن روایتی است که یک راوی آن را نقل کرده است، یعنی در مرحله‌ای از اسناد، در سراسر روایت تنها یک راوی وجود دارد. این نوع به دو بخش تقسیم می‌شود: غریب در اسناد تنها، و غریب در اسناد و متن با هم. چیزی به نام غریب تنها در متن وجود ندارد. غریب در متن و اسناد، روایتی است که تنها یک راوی آن را نقل کرده است، مانند حدیثی که از فروش ولاء (حق وابستگی) و بخشش آن نهی می‌کند. غریب در اسناد و نه در متن، متنی است که گروهی از صحابه آن را روایت کرده‌اند، اما یکی از راویان آن را تنها از یک صحابی دیگر روایت کرده است، مانند این حدیث:

1. Gharib (alien): it is the report narrated by a single transmitter i.e, there is a single narrator throughout the narration at a stage in the isnād. It is divided into: gharib in isnād only, and gharib in isnād and matn together. There is nothing called gharib in matn only. The gharib in matn and isnād is the narration by a single narrator, such as the hadīth prohibiting the sale of wala (patronage) and its gifts. The gharib in isnād and not in matn is the matn which has been narrated by a group of Sahabah but a transmitter has a single narration from another Sahabi like the hadīth:

۲. عزیز (کم‌یاب): این حدیثی است که بیش از یک راوی آن را نقل کرده باشند، اما کمتر از چهار راوی؛ یعنی آنچه دو یا سه راوی نقل کرده‌اند، حتی اگر در یک مرتبه باشند، به‌سبب کمیابی‌اش «عزیز» نامیده می‌شود.

2. Aziz (scarce): It is a report transmitted by more than one narrator but less than four i.e, what two or three narrators have transmitted even if they are of the same rank, it is called aziz (scarce) due to its rarity.

3. مشهور: خبری که بیش از سه راوی آن را روایت کرده باشند، ولی به حد متواتر نرسیده باشد. آن را «مشهور» می‌نامند، زیرا روشن است و میان مردم به‌طور گسترده نقل شده است، خواه برای آن سند یافت شده باشد یا در اصل سندی برایش یافت نشده باشد. به آن «مستفیض» (فراگیر) نیز گفته می‌شود. این خبر دو گونه است: مشهور نزد محدثان و مشهور نزد عموم مردم. گونهٔ نخست، مانند حدیث انس است:

3. Mashhur (famous): A report which has been narrated by more than three narrators but did not reach the level of mutawatir. It is called mashhur due to it being clear and widely mentioned amongst the people whether a sanad (chain) was found for it or was not found originally. It is also the mustafid (comprehensive). It has two categories: mashhur according to the scholars of hadīth and mashhur for the general public. The first is like the hadīth of Anas:

و دسته دوم مانند این حدیث است:

And the second category is like the hadīth:

بسیاری از روایاتی که در میان مردم مشهور است، لزوماً صحیح نیستند. ممکن است برخی احادیث میان مردم شهرت یابند، در حالی که هیچ اصل و اساسی ندارند یا کاملاً ساختگی هستند. از این دست بسیارند، مانند این حدیث:

Not every mashhur report among people is Sahih. Certain hadīth may become famous amongst people which do not have any basis or are entirely fabricated. There are many, .like the hadīth:

این ادعا بی‌اساس است. خبر آحاد نیز، چه غریب باشد، چه عزیز و چه مشهور، سندش نقطه‌ی پایانی دارد؛ یا به پیامبر ﷺ منتهی می‌شود یا به یک صحابی یا تابعی. از نظر پایان سلسله‌ی سند، سه نوع وجود دارد:

It is baseless. The Khabar al-ahad also, whether it is gharib, aziz or mashhur, its isnād has a termination point; either it ends with the Prophet  or with a Sahābi or tabi'i. In terms of the end of the chain there are three types:

۱. مرفوع: آن حدیثی است که به‌طور مشخص به پیامبر ﷺ نسبت داده شده باشد، چه از نظر فعل، گفتار، تقریر یا وصف ایشان، و چه کسی که آن را به پیامبر ﷺ نسبت داده، صحابی بوده باشد، تابعی یا کسی پس از آن دو. از جمله آن است که صحابی بگوید:

1.Marfu': It is a report which has been specifically ascribed to the Prophet  in terms of his action, saying, consent or attribute, whether the one who attributed it to the Prophet  was a Sahābi, tabi'i or someone after them. Included in this is when the Sahābi says:

Or

Or

Or

Or

Or

Or

Or

Or

Or

Or

در این میان، زمانی که صحابی می‌گوید:

Included in this is also when the Sahābi says:

Or

Or

از جمله حدیث مرفوع است آنچه صحابی می‌گوید:

From the marfu' report is also when the Sahābi says:

حتی اگر آن را به پیامبر ﷺ نسبت ندهند، زیرا این امر نشان‌دهندهٔ تأیید (تقریر) است. همچنین، سخن انس بن مالک نیز هنگامی که گفت، مرفوع محسوب می‌شود:

Even if they did not attribute it to the Prophet  because this indicates a consent. Similarly, the saying of Anas ibn Malik is considered as a marfu' report when he said:

و هنگامی که انس گفت؛

And when Anas said ;

به همین ترتیب، تفسیرِ صحابه دربارهٔ سببِ نزول، تحتِ حکمِ حدیثِ مرفوع قرار می‌گیرد. هر آنچه غیر از این از تفسیرِ صحابه باشد، جزو حدیث به‌شمار نمی‌آید. این به آن دلیل است که صحابه در تفسیرِ قرآن اجتهادهای فراوانی داشتند و در نتیجهٔ آن با یکدیگر اختلاف کردند. همچنین می‌بینیم که بسیاری از ایشان اسرائیلیات را از اهل کتاب نقل می‌کردند. از این رو، تفسیرِ آنان جزو حدیث به‌شمار نمی‌آید، چه رسد به اینکه حدیثی مرفوع قلمداد شود.

Similarly the tafsīr of the Sahabah concerning the cause of revelation comes under the rule of the marfu' report. Anything other than that from the tafsīr of the Sahabah is not considered part of the hadīth. This is because the Sahabah performed many Ijtihāds in explaining the Qur’ān and they disagreed as a result. Also we find many of them used to narrate israiliyyat from the people of the Book. That is why their tafsīr is not considered part of the hadīth let alone be considered as a marfu' hadīth.

2. الموقوف: وہ روایت ہے جو صحابہ سے ان کے قول اور عمل کی صورت میں نقل ہو، اور اس کا اطلاق خاص طور پر اسی صحابی پر ہوتا ہے۔ اس کی اسناد متصل ہو یا منقطع۔ بہت سے فقہاء اور محدثین اسی روایت کو اثر بھی کہتے ہیں۔ موقوف کوئی حجت قائم نہیں کرتا، کیونکہ اللہ تعالیٰ نے فرمایا:

2. Mawqūf: It is the narration from the Sahabah in terms of their saying and action, its application is specific to the Sahābi. Its isnād can be continuous or broken. It is the report many of the Fuqaha and muhaddithun also call athar. The mawqūf does not establish a proof (hujjah) because Allah  said:

این فهم چنین است: آنچه از غیر پیامبر به شما آورده شود، آن را نپذیرید. بنابراین، جز آنگاه که از پیامبر خدا ﷺ باشد، برای هیچ کس حجت نیست. روا نیست که آن را به پیامبر خدا ﷺ نسبت دهند، زیرا این صرفاً یک احتمال است و نه گمان غالب (ظن)، و احتمالات معتبر شمرده نمی‌شوند.

The understanding is: whatever is brought to you from other than the Messenger  do not take it. Therefore, it is not a proof (hujjah) for anyone except when it is from the Messenger of Allah . It is not permitted to ascribe it to the Messenger of Allah  because it is a mere possibility and not a preponderant opinion (zann) and possibilities are not recognised.

۳. مقطوع: این با منقطع یکی نیست. سند به تابعی می‌رسد و در گفتار و کردار او متوقف می‌شود. با آن دلیلی ثابت نمی‌شود و از موقوف ضعیف‌تر است.

3. Maqtu': It is not the same as munqati'. The chain stops at the Tabi'i; in terms of his saying and action. A proof is not established by it and it is weaker than the mawqūf.