تعارض میان قول پیامبر ﷺ و فعل او، جز در یک حالت پدید نمی‌آید، و آن نسخ (النسخ) است؛ و جز این، میان قول و فعل او اصلاً تعارضی نیست. اما ممکن است در نگاه نخست، در برخی از سخنان و کارهای او چنین به نظر برسد که میان قول و فعل تعارضی هست، ولی با بررسی دقیق روشن می‌شود که وضعیت هر یک از آن‌ها با دیگری متفاوت است، پس تعارضی در کار نیست و بنابراین امکان جمع میان آن‌ها وجود دارد. و آنچه تعارض به نظر می‌رسد، سه حالت دارد:

The conflict between the saying of the Messenger (SAW) and his action does not happen except in one situation: that is the abrogation (al-naskh), and except this there is no conflict between the saying and the action at all. But it may appear for the first sight at some of his sayings and actions that there is conflict between the saying and the action, but the scrutinizing shows that the situation of every one of them is different from the other, so there is no conflict, therefore is possible to gather (harmonize) between them. And that which appears to be conflict has three situations:

یکی از آن‌ها این است: گفتار [پیامبر ﷺ] مقدم است؛ یعنی اگر پیامبر ﷺ کاری انجام داده باشد و دلیلی بر اینکه آن کار از ویژگی‌های او بوده وجود نداشته باشد، آنگاه آن کار، گفتار پیشین را که با آن در تعارض است نسخ می‌کند؛ چه آن گفتار عام باشد، مانند اینکه بفرماید: روزه گرفتن در روز معینی بر ما واجب است، سپس خودش در آن روز روزه‌اش را بخورد، و دلیل بر پیروی از او ﷺ آمده باشد، همان‌گونه که ثابت کردیم؛ یا آن کار به دلیلی که بر آن دلالت دارد، ویژه‌ی او ﷺ باشد، یا به دلیلی که بر آن دلالت دارد، ویژه‌ی ما باشد. یعنی کاری از او ﷺ که تکرارش ثابت است و باید از آن تبعیت شود، اگر متأخر از گفتاری باشد که با آن در تعارض است و آن کار ویژه‌ی او ﷺ، ویژه‌ی ما، یا مشترک میان او ﷺ و ما باشد، آن گفتار را که مربوط به او ﷺ، یا مربوط به ما، یا مربوط به هر دو باشد، نسخ می‌کند. اما کاری که ویژه‌ی او ﷺ است، نسخ در آن آشکار است؛ و اما کاری که ویژه‌ی ما است، برای وجوب پیروی است؛ و اما کاری که میان او ﷺ و ما مشترک است، آن نیز برای وجوب پیروی است.