عربی زبانی است که عرب‌ها بر آن توافق کرده‌اند؛ پس الفاظ خاصی را برای معانی خاصی قرار داده‌اند، همان‌گونه که عبارت «السماء»، «الأرض»، «الماء» را برای معانی مشخصی قرار دادند، و عبارت «القُرء» را برای حیض و طهر قرار دادند، و «الجَون» را برای سیاه و سفید، و «السَّلِیم» را برای گزیده‌شده و سالم، و همین‌طور دیگر. از آنجا که زبان عربی قراردادی از سوی عرب‌ها است، راه شناخت آن، گرفتن آن از خود ایشان است. پس اگر بگویند: «فلان عبارت برای فلان معنا وضع شده است» یا بگویند: «فلان معنا برای فلان عبارت وضع شده است»، سخنشان پذیرفته و تأیید می‌شود و جای بحث نیست، زیرا قرارداد امری غیرقابل تردید است؛ چیزی است که ایشان بر آن توافق کرده‌اند، نه امری عقلی و نه مربوط به ادراک؛ و از این رو هر آنچه عرب‌ها درباره زبان می‌گویند، پذیرفته است. و مراد از عرب‌ها، عرب‌های حقیقی و اصیل (العَرَبُ العَاربة) است که پیش از تباه شدن زبان عربی به آن سخن می‌گفتند، و برخی از ایشان تا قرن چهارم هجری باقی ماندند؛ در بیابان زندگی می‌کردند و زبانشان تباه نشد، بنابراین می‌توان زبان را از ایشان گرفت. و راه گرفتن از ایشان، از طریق روایت صحیح است؛ از همین‌رو راه شناخت زبان عربی، انتقال متواتر و آحاد است. انتقال متواتر با یقین و بدون شک شناخته می‌شود، یعنی اگر تردیدی باشد آن را نمی‌پذیرد، مانند دانش ما در نامیدن جوهر به این نام و اعراض به آن نام، و نام‌هایی مانند آسمان (السماء)، زمین (الأرض)، گرما (الحرّ)، سرما (البرد) و دیگران. ما این دانش را از راه تواتر قطعی دریافته‌ایم. و آحاد آن چیزی است که نزد ما شناخته‌شده نیست و به‌صورت متواتر نقل نشده است؛ پس راه به‌دست آوردن احتمال در آن، نقل افراد است، مانند عباراتی که از مؤلفان و پژوهشگران زبان، همچون الخلیل و الأصمعی و امثال ایشان روایت شده است. و بیشتر عبارات زبان عربی از قبیل متواتر است و کمترین آن‌ها از قبیل آحاد. این است راه شناخت زبان عربی؛ یعنی نقل از عرب‌ها، یا به‌صورت تواتر یا به‌صورت آحاد، و جز این دو راهی نیست. اما عقل؛ در شناخت زبان عربی سودی ندارد و ارزشی ندارد، زیرا موضوع، نقل از کسانی است که زبان را وضع کرده‌اند، و مسئله‌ی ادراک نیست؛ و نیز از آن جهت که عقل تنها می‌تواند به‌تنهایی برای اثبات ضرورت موجودات، و محال بودن معدومات، کار کند.