از حکیم بن حزام، از پدرش روایت شده که گفت: پیامبر خدا ﷺ فرمود:

It is narrated from Hakeem bin Hazam from his father who said: The Messenger of Allah (saw) said:

در بررسی تجارت و وضعیت‌های خرید و فروش، می‌بینیم که خداوند از طریق یکدیگر، روزی مردم را فراهم می‌کند، چه تجارت بزرگ باشد و چه کوچک. اغلب می‌بینیم که تاجران بزرگ، فروش کالاهای خرد را به بازرگانان کوچک بر این شرط بر عهده می‌گیرند که آنان درصد معینی از سود آنچه را که به آنان فروخته‌اند، برگیرند؛ مثلاً یک درصد. این امر در همه کالاها رخ می‌دهد: در آنچه با پیمانه و وزن سنجیده می‌شود، و در آنچه با قیاس سنجیده می‌شود، و غیر از آن. این امر میان شرکت‌های بزرگ در تولید پارچه، شیرینی، کاغذ یا ماشین‌آلات، و میان عمده‌فروشان نیز رخ می‌دهد که آنان را نمایندگان یا نمایندگان فروش می‌نامند. این افراد وعده می‌دهند آنچه را این شرکت‌ها تولید می‌کنند بفروشند و از آنان سود معینی می‌گیرند که درصد معینی از آنچه می‌فروشند است. میان تاجران بزرگ یا تولیدکنندگان، و میان تاجران کوچک، فروش از راه واسطه‌گری افرادی رخ می‌دهد که برای تاجر یا تولیدکننده کار می‌کنند و به‌طور انحصاری به یک تاجر یا تولیدکننده معین اختصاص یافته‌اند. این افراد کالاها را به مردم عرضه می‌کنند و به آنان می‌فروشند. فروش آنان انجام می‌شود و برای آنان دستمزد معینی در ازای کار عرضه کالا از جانب تاجر یا تولیدکننده بزرگی که برایش کار می‌کنند، چه فروخته باشند و چه نفروخته باشند، تعیین شده است، و برای هر قرارداد فروشی که بسته‌اند نیز دستمزد معینی دارند که درصد معینی از بهایی است که کالا را به آن فروخته‌اند. به این ترتیب واسطه‌گری میان فروشنده و خریدار در کارخانه‌ها، شرکت‌ها، و میان تاجران و مشتریان در همه چیز رخ می‌دهد. این امر در سبزی‌ها و میوه‌ها همان‌گونه رخ می‌دهد که در پارچه، شیرینی و چیزهای دیگر. در بازار سبزی، تاجر به حساب کشاورزان سبزی می‌فروشد و برای این کار کمیسیون معینی را که از کشاورز برمی‌دارد، می‌گیرد. تمام این اعمال، چه معاملات بزرگ میان شرکت‌ها و تولیدکنندگان، چه میان بازرگانان بزرگ و کوچک، و چه میان بازرگانان و مشتریان، همگی دلالی هستند و انجام‌دهندگان آن دلال نامیده می‌شوند. این به آن سبب است که دلالی یعنی برعهده گرفتن کار و نگهدارنده آن، سپس این واژه برای کسی به کار می‌رود که اختیار فروش و خرید به او سپرده شده است. فقها دلالی را نامی برای کسی دانسته‌اند که در ازای مزدی، برای دیگری در فروش و خرید کار می‌کند. و این واژه بر حراج‌کننده نیز اطلاق می‌شود، زیرا او در ازای مزدی برای دیگری در فروش و خرید کار می‌کند. دلالی و حراجی در شریعت جایز است و از شیوه‌های تجارت به شمار می‌رود و نوعی کار است که به موجب شریعت، با آن مال به دست می‌آید. احمد از قیس بن ابی غَرزه کنانی روایت کرده که گفت: ما در مدینه بارهای شتر را می‌خریدیم و ما را دلال می‌نامیدند. گفت: پس پیامبر خدا ﷺ نزد ما آمد و ما را به نامی خواند که بهتر از نامی بود که خودمان بر خود می‌نهادیم، پس فرمود: