۳. قرآنِ کریم - شخصیت اسلامی | Quran Course

۳. قرآنِ کریم - شخصیت اسلامی | Quran Course

یعنی این قرآنی است که او آن را به تدریج و در بخش‌هایی جدا از هم، با فواصل زمانی، یعنی آرام و بدون شتاب و با تأنّی نازل کرد؛ آن را به مراحل و بر اساس رویدادها نازل کرد. پس برای آنکه دل پیامبر ﷺ را استوار گرداند و تا آن را آرام و بدون عجله بر مردم بخواند، و همچنین برای آنکه بر اساس رویدادها و با پاسخ به پرسش‌ها نازل شود، قرآن در طول بیست و سه سال، به تدریج و در بخش‌های گوناگون نازل گردید.

i.e, it is a Qur’ān which he  revealed in parts, gradually, at intervals, that is, slowly, without haste and with demonstration; He  revealed it in stages, i.e according to incidents. So, in order to strengthen the heart of the Messenger PBUH and so as to recite it to the people slowly without haste, and also in order to reveal it according to the incidents and with answers to the questions, the Qur’ān was revealed gradually and in parts over twenty-three years.

قرآن بر پیامبر خدا ﷺ نازل می‌شد و ایشان سپس مردم را به حفظ کردن آن امر می‌کردند و آن را بر تکه‌های چرم یا یک ورقه یا پاپیروس می‌نوشتند. ایشان همچنین بر استخوان کتف، شاخه‌ی برگ نخل، لُخاف (سنگ سفید پهن و نازک) یعنی بر کتف‌ها، دمبرگ‌های درخت خرما و سنگ‌های نرم می‌نوشتند. هنگامی که آیات نازل می‌شد، ایشان دستور می‌دادند که آن‌ها در جایگاه درست خود در سوره‌ها قرار داده شوند. بدین‌ترتیب، می‌فرمودند: این آیه را در فلان سوره بعد از فلان آیه قرار دهید. پس آن‌ها را در جایگاه درست خود در سوره می‌گذاشتند. این روایت از عثمان نقل شده که:

The Qur’ān would be revealed to the Messenger of Allah PBUH and he  would then instruct the people to memorise it, write it down on pieces of leather or a sheet or papyrus, he would also write on the scapula bone, the palm risp or the lukhaf (a thin broad white stone) i.e on the shoulder blades, leaf stalks of date palm and soft stones. When the ayāt would be revealed he would give the order that they be placed in their proper place in the Sura’s. Thus, he used to say, put this ayah in such and such sura after such and such ayah. So they used to put them in their proper place in the Sura. It has been narrated by 'Uthman  that:

به همین شیوه انجام می‌شد تا آنکه تمام قرآن نازل شد و الله پس از کامل شدن نزول قرآن، جان پیامبر را گرفت. از این رو، ترتیب آیات هر سوره به همان شکلی که اکنون در مصحف موجود است، همان‌گونه بود که به وحی تعیین شده بود؛ وحیی که از سوی الله، توسط جبرئیل به پیامبر ﷺ رسیده بود. و بر اساس همین ترتیب، امت قرآن را از پیامبرش ﷺ نقل کرد و در این باره هیچ اختلافی وجود ندارد. ترتیب آیات سوره‌هایی که امروز مشاهده می‌کنیم، همان شکلی است که فرستاده‌ی الله ﷺ دستور داده بود. و این همان شکلی است که بر کتف‌های حیوانات، شاخه‌های نخل و لُخاف‌ها (سنگ‌های سفید و پهن و نازک) نوشته شده بود و در سینه‌های مردان محفوظ مانده بود. بنابراین، ترتیب آیات درون سوره‌ها قطعی است، زیرا به وحی بر فرستاده‌ی الله ﷺ، از جانب جبرئیل و از سوی الله تعیین شده است. اما در مورد ترتیب سوره‌ها، برخی سوره‌ها بر اساس اجتهاد صحابه ﷺ کنار هم قرار داده شدند. احمد و گردآورندگان السنن از ابن عباس حدیثی روایت کرده‌اند که ابن حبان و حاکم آن را صحیح دانسته‌اند؛ ایشان روایت کرده‌اند:

It was done in this manner until the whole Qur’ān was revealed and Allah  took his  soul after the revelation of the Qur’ān was complete. That is why the arrangement of the verses of every Sura in the form as it is now in the present script (mushaf) was as determined by the revelation, from the Prophet , transmitted to him  by Jibreel  from Allah . And according to this arrangement the Ummah transmitted the Qur’ān from her Prophet  and there is no difference (ikhtilaf) about this. The order of the ayat in the Sura’s that we observe today is the very form the Messenger of Allah  ordered. And it is the same form as that was written on the shoulder blades (of animals), palm risps & the lukhaf’s (a thin broad white stone) and preserved in the hearts of men. Consequently, the arrangement of verses within the Sura’s is definite that it is determined by the revelation to the Messenger of Allah , from Jibreel , from Allah . As for the arrangement of the Sura’s, certain chapters (Sura’s) were put together according to the Ijtihād of Sahabah . Ahmad and the Sunan compilers have reported a hadīth by Ibn 'Abbas which has been declared sound by Ibn Hibban and al-Hakim, they narrated:

ابن عباس گفت: به عثمان گفتم: «چه چیزی تو را واداشت که سورۂ الأنفال را که از المَثانی است (سوره‌هایی با کمتر از صد آیه) و سورۂ براءة را که از المِئین است (حدود صد آیه‌ای)، کنار هم قرار دهی؟ آن‌ها را به هم پیوستی و میان‌شان سطر "بسم الله الرحمن الرحیم" ننوشتی، و آن‌ها را در میان هفت سورۂ طِوال قرار دادی.» پس عثمان گفت:

'I (Ibn 'Abbas) said to 'Uthman 'What induced you to position together Sura al-Anfal which is from the mathani (suras with less than 100 ayāt), and Sura al-Baraa'ah when it is from the mi'un (consisting of about 100 ayāt). You have put them together and you did not write between them the line 'bismillah ar-rahman a-rahim' and you have placed them among the seven long (tiwal) Suras. So 'Uthman said:

این نشان می‌دهد که ترتیب آیات در هر سوره به وحی تعیین شده بود. و چون پیامبر ﷺ درباره سورهٔ برائت توضیحی نداد، عثمان (رضی‌الله عنه) بر اساس اجتهاد خودش آن را به سورهٔ انفال افزود. نویسندهٔ الإقناع نقل کرده است که بسم‌الله (مخفف بسم الله الرحمن الرحیم) برای سورهٔ برائت در مصحف ابن مسعود وجود دارد. نقل شده است که صحابه نسخه‌هایی نگه می‌داشتند که ترتیب سوره‌هایشان متفاوت بود، هرچند در ترتیب آیات تفاوتی وجود نداشت. بنابراین مصحف ابن مسعود از نظر ترتیب سوره‌ها به شیوه‌ای متفاوت با مصحف عثمان گردآوری شده بود. آن با فاتحه آغاز می‌شد، سپس بقره، نساء و آل عمران می‌آمد، برخلاف مصحف عثمانی که ترتیبش فاتحه، بقره، آل عمران و سپس نساء است. هیچ‌یک از آن‌ها بر اساس ترتیب نزول گردآوری نشده‌اند. گفته می‌شود که مصحف علی (رضی‌الله عنه) بر اساس ترتیب نزول بود؛ با اقرأ آغاز می‌شد، سپس مدثر، ن و القلم، مزمل، تبت، تکویر، سبح، و به همین شیوه تا پایان سوره‌های مکی و سپس سوره‌های مدنی ادامه می‌یافت. همهٔ این‌ها نشان می‌دهد که ترتیب برخی سوره‌ها بر اساس اجتهاد صحابه تنظیم شده بود. از همین رو، رعایت ترتیب سوره‌ها در تلاوت، چه در تلاوت قرآن، چه در نماز، چه در درس و آموزش، واجب نیست. دلیل آن این است که پیامبر ﷺ در نماز شب سورهٔ نساء را پیش از آل عمران خواند. اما آنچه دربارهٔ نهی از تلاوت قرآن به ترتیب معکوس نقل شده، منظور این است که آیه‌ای از یک سوره به صورت معکوس خوانده نشود، نه اینکه سوره‌ها به ترتیب معکوس تلاوت شوند.

This indicates that the order of the ayat in every Sura was determined by revelation. And since the Prophet  did not elucidate the issue of Sura baraa'ah 'Uthman  added it to al-Anfal according to his own Ijtihād (may Allah be pleased with him). The author of al-Iqna' reported that the Basmala (abbr. for bismillah ar-rahman ar-rahim) for Baraa'ah is present in the mushaf of Ibn Mas'ud . It has been reported that the Sahabah  used to keep copies whose arrangement of Sura’s was different though there were no differences in the verse arrangement. So the mushaf of Ibn Mas'ud  was compiled in a manner different to the mushaf of 'Uthman  in terms of the arrangement of the Sura’s. It began with al-fatiha, then al-baqarah, al-nisa and Aali 'Imran, contrary to the 'Uthmani mushaf whose arrangement is al-fatiha, al-baqarah, Aali 'Imran and then al-nisa. None of them were compiled according to the order of revelation. It is said that the mushaf of 'Ali (ra) was according to the order of revelation, it began with iqra', then al-muddaththir, nun wal qalam, al-muzzammil, tabbat, al-takweer, sabbih, it went on in this manner to the end of the Makkan suras and then to the Medinan Suras. All of this indicates that the Sura arrangement in relation to some Sura’s was arranged according to the Ijtihād of the Sahabah. That is why maintaining the arrangement of Sura’s in recitation in not obligatory whether in reciting the Qur’ān (tilaawah), in the salah, in a lesson or teaching. As evidenced by the fact that the Prophet  read Sura al-Nisa before Aali 'Imran in his night prayer. As for what has been reported about the prohibition of reciting the Qur’ān in reverse order, what was intended was that an ayah in one Sura should not be read in reverse and not the recitation of Sura’s in reverse order.

جبرئیل هر سال تمام آنچه را که از قرآن بر پیامبر نازل شده بود، برای ایشان تلاوت می‌کرد. و در سالی که رسول خدا ﷺ وفات یافت، جبرئیل قرآن را دوبار به‌طور کامل بر رسول خدا ﷺ تلاوت کرد. این روایت از عایشه، از فاطمه، نقل شده است که:

Jibreel  would recite all of what had been revealed to the Messenger  from the Qur’ān once every year. And in the year in which the Messenger of Allah  died Jibreel  recited the whole of the Qur’ān twice to the Messenger . It has been narrated by 'Aisha  on the authority of Fatimah  that:

تمام این مطالب به روشنی نشان می‌دهد که ترتیب آیات در سوره‌ها، و شکل سوره‌ها از نظر شمار آیات و جایگاه آن‌ها، همه به تعیین خداوند است. امت این را به همین شکل از پیامبرش ﷺ نقل کرده است، و این امر با تواتر ثابت است. اما ترتیب سوره‌ها نسبت به یکدیگر را می‌توان از احادیثی که درباره ترتیب قرآن سخن می‌گویند فهمید، و از احادیث دیگر نیز می‌توان آن را دریافت. از عایشه، مادر مؤمنان، روایت شده که مردی از عراق نزد او آمد و پرسید: «بهترین نوع کفن کدام است؟» عایشه گفت: «خداوند بر تو رحمت کند! چه فرقی می‌کند؟» او گفت: «ای مادر مؤمنان! نسخه قرآن خود را به من نشان بده.» عایشه گفت: «چرا؟» او گفت: «تا قرآن را بر اساس آن گردآوری و مرتب کنم، زیرا مردم آن را با سوره‌هایی که به ترتیب درست نیستند می‌خوانند.» عایشه گفت: «چه فرقی می‌کند که از کدام بخش آن را اول بخوانی؟ بدان که نخستین چیزی که از آن نازل شد، سوره‌ای از مفصل بود که در آن از بهشت و دوزخ یاد شده بود. چون مردم اسلام آوردند، آیات مربوط به حلال و حرام نازل شد. اگر نخستین چیزی که نازل می‌شد این بود: "شراب ننوشید"، مردم می‌گفتند: "هرگز شراب را رها نخواهیم کرد"، و اگر نازل می‌شد: "زنا نکنید"، می‌گفتند: "هرگز زنا را ترک نخواهیم کرد." و در حالی که من دختری کم‌سن و بازی‌گوش بودم، این آیه در مکه بر محمد ﷺ نازل شد:

All of this definitely indicates that the arrangement of ayat in their Sura’s and the form of the Suras in terms of the number of verses and their places, all of that is determined by Allah . The Ummah transmitted it in this form from her Prophet  and that is proven by tawaatur (recurrent reports). As for the arrangment of the Sura’s in relation to each other, this can be understood by the ahadith discussing the arrangment of the Qur’ān and it can be understood from other ahadith as well. Narrated by Aisha , the mother of the Believers, that a person from Iraq came to her and asked, 'What type of shroud is the best?' 'Aisha said,'May Allah be merciful to you! What does it matter?' He said, 'O mother of the believers! Show me (the copy of) your Qur’ān,' She said,'Why?” He said, “In order to compile and arrange the Qur’ān according to it, for people recite it with its sura’s not in proper order.” 'Aisha said, “What does it matter which part of it you read first? Know that the first thing that was revealed thereof was a Sura from al-Mufassal, and in it was mentioned Paradise and the Fire. When the people embraced Islam, the ayat regarding legal and illegal things were revealed. If the first thing to be revealed was: 'Do not drink alcoholic drinks.' people would have said, 'We will never leave alcoholic drinks,' and if there had been revealed, 'Do not commit illegal sexual intercourse, 'they would have said, 'We will never give up illegal sexual intercourse.' While I was a young girl of playing age, the following verse was revealed in Makkah to Muhammad: