ذمی کسی است که به دینی غیر از اسلام پایبند است و در حالی که همچنان بر دین غیر اسلام باقی است، شهروند دارالاسلام می‌شود. واژه «ذمی» از کلمه «ذمه» گرفته شده که به معنای پیمان است. آنان تحت تعهد و عهد ما قرار دارند، بدین معنا که با ایشان مطابق آنچه بر آن با ایشان صلح کرده‌ایم رفتار می‌کنیم و معاملات و امور ایشان را بر اساس احکام اسلام اداره می‌کنیم. اسلام احکام بسیاری درباره اهل ذمه آورده است. از جمله اینکه آنان از دینشان فریفته نمی‌شوند و تنها موظف به پرداخت جزیه‌اند، بنابراین جز آن، مالی از ایشان گرفته نمی‌شود، مگر آنکه از شروط صلح باشد. از عروة بن الزبیر روایت شده که گفت: رسول الله ﷺ به مردم یمن نوشت...

The dhimmi is the one who follows a deen other than Islam and becomes a citizen of the Dar al Islam while remaining in his deen other than Islam. “Dhimmi” is taken from the word “dhimmah” which means the covenant. They are upon our pledge that we treat them according to what we made truce with them upon, and that we run their transactions and affairs according to the rules of Islam. Islam came with many rules regarding the people of dhimmah. Among them is that they are not seduced from their religion, and they are only obliged to pay the jizyah so no wealth other than that is taken from them unless it is a condition of the truce conditions. It is narrated from Urwah bin As-Zubayr who said: The Messenger of Allah (saw) wrote to the people of Yemen

همانند یهودیان و مسیحیان، مشرکان و سایر کافرانِ غیر از آنان نیز هستند. از الحسن بن محمد بن علی بن ابی طالب روایت شده که گفت:

Similar to the Jews and Christians are the polytheists and the rest of the disbelievers other than them. It is narrated from Al-Hasan bin Muhammad bin Ali bin Abu Talib who said:

این حکم مختص زرتشتیان هجر نیست، بلکه عمومی است. برای این حدیث مفهوم (مفهوم مخالفت) وجود ندارد، زیرا فهم وصف (قید) به عنوان دلیل شمرده نمی‌شود و معتبر نیست. جزیه فقط از مردان بالغ گرفته می‌شود. از نافع، از أسلم آزادشدهٔ عمر روایت شده که:

This is not specific to the Zoroastrians of Hijr but rather is general. There is no understanding (mafhum) of the hadith because the understanding of the surname is not a proof nor it is considered. Jizyah is not taken except from mature males. It is narrated from Nafi’ from Aslam the freed slave (mawla) of Umar:

و هیچ‌کس این را از او رد نکرد. بلکه ابوعبید گفت: «این حدیث اصلِ کسانی است که جزیه بر آنان واجب است و کسانی که جزیه از ایشان واجب نیست.» جزیه جز از کسی گرفته نمی‌شود که توانایی پرداخت آن را دارد، به دلیل سخن خداوند: «از دست» یعنی از توانمندان. پس اگر کسی ناتوان و فقیر باشد، جایز نیست (صرفاً) جزیه از او گرفته نشود. بلکه واجب است از بیت‌المال به او خرج شود، همان‌گونه که به مسلمانان خرج می‌شود. هنگام گرفتن جزیه، واجب است که آن را با نیکی بگیرند، نه با خشونت یا عقوبت، و به اندازه‌ای بگیرند که توان تحمل آن را دارند. به ایشان ستم نمی‌شود و بیش از توانشان از آنان گرفته نمی‌شود. از هشام بن حکیم بن حزام روایت شده که او از کنار گروهی گذشت که در فلسطین به خاطر جزیه شکنجه می‌شدند، پس هشام گفت: از رسول خدا ﷺ شنیدم که می‌فرمود:

And no one rejected this from him. Rather Abu Ubayd said: ‘This hadith is the basis in those upon whom the jizyah is obliged and those from whom it is not obliged.’ Jizyah is not taken except from the one capable of paying it due to Allah’s statement: “from the hand” i.e. from the capable ones. So if someone is incapable and is poor, it is not allowed (merely) not to take the jizyah. Rather it is obliged to spend upon him from the Bait al-Mal as it is spent upon Muslims. Upon taking the jizyah, it is obliged to take it with goodness and not with harshness or punishment, and to take it in a measure which they are able to bear. They are not oppressed nor is it taken from them beyond their capability. It is narrated from Hisham bin Hakim bin Hazzam that he passed by a people being punished over the jizyah in Palestine, so Hisham said: I heard the Messenger of Allah (saw) saying:

از عبدالرحمن بن جبیر بن نفیر از پدرش روایت شده است

It is narrated from Abdurrahman bin Jubayr bin Nafeer from his father

ناروا است که ابزار معاش اهل ذمه برای گرفتن جزیه فروخته شود، هر اندازه ارزشی که داشته باشد. از سفیان بن ابی حمزه روایت شده که گفت: عمر بن عبدالعزیز نوشت که «ابزار اهل ذمه فروخته نشود.» ابوعبید گفته است: گفته شده که این به سبب خراج آن است، زیرا اگر ابزار کشاورزی گرفته شود، او نمی‌تواند کشاورزی کند و در نتیجه خراج باطل می‌شود، و سایر ابزار زندگی بر ابزار کشاورزی قیاس می‌شود. اگر ذمی اسلام بیاورد، جزیه از او ساقط می‌شود. از عبیدالله بن رواحه روایت شده که گفت:

It is not allowed to sell the means of the dhimmi’s sustenance in order to take the jizyah no matter what value they reach. It is narrated from Sufyan bin Abu Hamza who said: Umar bin Abdulaziz wrote “not to sell the tool of the people of dhimmah.” Abu Ubayd said: ‘It is said due to its kharaj since if the farming tool is taken then he is not able to farm so the kharaj becomes void’ and other tools of life are analogized upon farming tools. If the dhimmi embraces Islam, the jizyah is omitted from him. It is narrated from Ubaydullah bin Rawaha who said:

و از قابوس بن ابی ضبیان از پدرش روایت شده که گفت: رسول خدا ﷺ فرمود:

And it is narrated from Qaboos bin Abu Dhibyan from his father who said: The Messenger of Allah (saw) said:

از ابن عباس (رضی الله عنه) که گفت: رسول الله ﷺ فرمودند:

From ibn Abbas (ra) who said: The Messenger of Allah (saw) said:

(احمد و ابوداود). عمر بن عبدالعزیز به کارگزار خود که معتقد بود جهاد بر مسلمانی که اسلام آورده و از پرداخت جزیه گریخته است واجب است، نوشت و در نامه‌اش گفت:

Ahmad and Abu Dawud). Umar bin Abdulaziz wrote to his official who considered that jihad was obliged against the Muslim who embraced Islam to flee from jizyah, and he said in his book:

اسلام به رفتار نیک با ذمی سفارش کرده است؛ پس با او مدارا می‌شود و در کارهایش یاری داده می‌شود، و مسلمانان موظف‌اند از او و مالش و آبرویش محافظت کنند و توانایی، محل سکونت و پوشاک او را تضمین نمایند. از ابووائل، از ابوموسی یا یکی دیگر در سندش روایت شده که رسول خدا ﷺ فرمود:

Islam exhorted treating the dhimmi with the good treatment. So he is shown gentleness and assisted in his matter(s), and the Muslims are obliged to undertake protecting him, his wealth and honour and to guarantee for him his strength, residence and clothing. It is narrated from Abu Wail from Abu Musa or one of them in his chain that the Messenger of Allah (saw) said:

ابو عبید گفته است: «همین حکم برای اهل ذمّه نیز صادق است که به خاطر حمایت از آنان می‌جنگند. هنگامی که آزاد می‌شوند، به ذمّه خود بازمی‌گردند و همچون افرادی آزاد پیمان می‌بندند؛ این مسئله در احادیث بسیاری بیان شده است.» از عمرو بن میمون از عمر بن خطاب (رضی الله عنه) روایت شده است که او پیش از مرگش در وصیت خود گفت:

Abu Ubayd said: ‘The same applies for the people of the dhimmah for whose protection they fight. When they are freed, they return to their dhimmah and pledge as free persons; this issue is addressed in many ahadith.’ It is narrated from Amru bin Maymun from Umar bin Al-Khattab (ra) that he said in his will before his death:

اهل ذمه به آنچه باور دارند و عبادات خود رها می‌شوند، به دلیل سخن پیامبر ﷺ:

The dhimmis are left with what they believe and their worships due to the Messenger’s statement:

معنای «از آن فتنه داده نمی‌شود» این است که او به ترک آن وادار نمی‌شود، بلکه بر آن رها می‌شود؛ و رها شدن او بر آن یعنی رها شدن بر عقیده و عبادتش. این حکم مختص اهل کتاب نیست، بلکه دیگران نیز در این مسئله بر آنان قیاس می‌شوند، به سبب سخن پیامبر ﷺ درباره مجوس:

The meaning of “he is not tempted from it” i.e. he is not forced to leave it but is rather left upon it; and leaving him upon it means leaving him upon his creed and worship. This is not specific to the People of the Book but rather others are analogized upon them in this subject due to the Messenger (saw)’s statement about the Zoroastrians (majus):

همانند زرتشتیان، سایر مشرکان قرار دارند. اما دربارهٔ خوردن ذبیحهٔ آنان و ازدواج با زنانشان، این مسئله بررسی می‌شود. اگر ایشان از اهل کتاب، یعنی یهودیان و مسیحیان باشند، پس خوردن ذبیحهٔ آنان و ازدواج با زنانشان برای مسلمانان جایز است، به دلیل سخن خداوند:

Similar to the Zoroastrians are the remaining polytheists. As for eating their slaughtered meat and marrying from their women, this is looked into. If they are from the People of the Book i.e. from the Jews and Christians, then it is allowed for Muslims to eat their slaughtered meat and marry from their women due to Allah’s statement:

با این حال، اگر آنان از غیر اهل کتاب باشند، خوردن ذبیحه‌شان و ازدواج با زنانشان جایز نیست، به دلیل سخن پیامبر ﷺ درباره مجوس هَجَر.

However, if they are of other than the People of the Book, then it is not allowed to eat their slaughtered meat or marry from their women due to the Messenger’s statement regarding the Zoroastrians of Hijr

در مورد ازدواج کافران با زنان مسلمان، این کار به هیچ وجه جایز نیست و حرام است، خواه آن کافران از اهل کتاب باشند یا غیر ایشان، به دلیل سخن خداوند:

As for the disbelievers marrying from the Muslims’ women, this is absolutely not allowed, and is haram whether they are from the People of the Book or other than them due to Allah’s statement:

جائز است که میان ذمّیان و مسلمانان معاملاتی از قبیل خرید و فروش، اجاره، شراکت، رهن و مانند آن انجام گیرد، بدون تفاوت میان آنان و مسلمانان. پیامبر خدا ﷺ با مردم خیبر معامله کرد، و آنان یهودی بودند، به این شرط که نصف آنچه از زمین تولید می‌شود از آنِ ایشان باشد، به شرط آنکه با مال و بدن خود بر آن کار کنند. پیامبر ﷺ از یک یهودی مدینه غذا خرید و زره خود را نزد او به رهن گذاشت، و نزد یک یهودی دو جامه درخواست کرد تا زمان گشایش. همه‌ی این‌ها دلیلی است بر جواز همه‌ی معاملاتی که با ذمّیان انجام می‌گیرد، جز آنکه در معاملاتی که مربوط به اجاره، خرید و فروش یا رهن است، واجب است که تنها احکام اسلامی اجرا شود؛ و هرگز جایز نیست که با غیر ایشان معامله شود. بدین‌سان، شهروندان ذمّی دولت اسلامی همچون دیگر شهروندان‌اند. برای آنان حق شهروندی، حمایت، تضمین جان‌شان، رفتار نیکو، مهربانی و نرمی است. بر ایشان است که در سپاه مسلمانان شرکت کنند و همراه آنان بجنگند، اما جهاد بر ایشان واجب نیست. برای آنان عدالت است، همان‌گونه که برای مسلمانان است، و بر ایشان است آنچه بر ایشان لازم است، از روی انصاف. امام و قاضی در رسیدگی به امور ایشان، و در اجرای معاملات و مجازات‌ها، همانند مسلمانان و بدون هیچ تفاوتی به ایشان نگریسته می‌شوند؛ پس برقراری عدالت برای ایشان واجب است، همان‌گونه که برای مسلمانان واجب است.

It is allowed to occur between the dhimmis and Muslims the transactions of buying, selling, renting, partnership, pledge etc. without distinction between them and the Muslims. The Messenger of Allah (saw) conducted business with the people of Khayber, and they were Jews, upon half of what is produced from the land upon condition that they work it with their wealth and bodies. The Messenger (saw) bought food from a Jew of Madinah and pledged to him his armour, and he sent to a Jew requiring two garments from him until a time of ease. All this is evidence upon the permissibility of all transactions occurring with dhimmis except when they are dealt with transaction related to renting, buying, and selling or pledging it is obligatory that the Islamic rules alone be implemented; it is absolutely not allowed to deal with other than them. In this way are the dhimmi citizens of the Islamic State like the rest of the citizens. For them is the right of citizenship, protection, guaranteeing their life, treating them well, kindness and softly. Upon them is to participate in the Muslims’ army and fight together with them but fighting is not obligatory upon them. For them is justice as for Muslims, and upon them is what is upon them as equity. They are considered by the Imam and judge in taking care of their affairs and when implementing the transactions and punishments just like the Muslims are looked upon without any distinction so justice is obligatory for them as it is obligatory for Muslims.

درباره آنچه از پیمان عمر با آنان و شرطهایی که بر ایشان نهاد آمده است: آنان بر این پیمانها و شرطها توافق کردند، این شرطها در متن صلحنامه درج شد و ایشان به آنها رضایت دادند. پس واجب است که عهد همانگونه که هست اجرا شود. اما اگر پیمان صلح با ایشان مشتمل بر معاملات مشخص و بیانکننده امور معین نباشد، آنگاه جایز نیست که با ایشان جز به عنوان مسلمانان رفتار شود، یا جز در آنچه نص شرعی درباره رفتار متفاوت با ایشان نسبت به مسلمانان آمده، مانند ناروا بودن ازدواج ایشان با زنان مسلمان، با آنان معامله شود. دلیل بر اینکه کار عمر بر پایه آنچه پیمانش مشتمل بود استوار بوده، همان است که خود عمر در مالیات تجارت انجام داد. او (رضی الله عنه) از مسلمانان یک چهلم (۲٫۵٪) و از اهل ذمه نیم عشر گرفت، با آنکه حکم شریعت این است که از کسب مسلمان یا ذمی به عنوان مالیات بر تجارتش چیزی گرفته نمی‌شود. از ابوالخیر روایت است که گفت: شنیدم رُوَیفع بن ثابت می‌گفت: شنیدم رسول الله ﷺ می‌فرمود:

از ابراهیم بن مهاجر که گفت: شنیدم زیاد بن حُدیر می‌گفت:

From Ibrahim bin Muhajir who said: I heard Ziyad bin Hudayr saying:

مالیات بر تجارت نه از مسلمان گرفته می‌شود و نه از ذمّی. آنچه عمر (رض) از مسلمان می‌گرفت زکات بود، و از ذمّی طبق شرایط پیمانی که به آن تن داده و ذمّی شده بود گرفته می‌شد. اما آنچه در دوران‌های انحطاط با ذمّیان شد، این خطایی در فهم و تقلید از برخی آنچه از شرایط عمر (رض) در زمان او برآمده بود، بوده است. اگر آنان درست می‌فهمیدند، درمی‌یافتند که عمر (رض) همان کاری را کرد که شرایط پیمان، که ذمّیان پذیرفته بودند، در بر داشت، و جز آن، عمر برای ذمّیان هر نیکی را توصیه کرد. از این رو با ذمّیان بهترین رفتار می‌شود و احکامی که شریعت آورده بر آنان اجرا می‌گردد، مگر آنکه پیمان ذمّه‌شان شرایطی داشته باشد که طبق آنچه آمده بر آنان اجرا خواهد شد.

The tax on trade is not taken from the Muslim or the dhimmi. What Umar (ra) took from the Muslim was zakat, and from the dhimmi it was according to the conditions of the treaty to which they submitted and became dhimmis. As for what was done to dhimmis in the declined ages, this was an error in understanding and imitation of some of what came of the conditions of Umar (ra) in his time. Had they comprehended accurately, they would understand that Umar (ra) did what the treaty conditions which they accepted included and apart from that Umar advised all the good for the dhimmis. Therefore the dhimmis are treated with the best treatment and what the Shar’a came with is implemented upon them except if the pledge of their truce includes conditions which will be executed upon them as they came