صحابه (رضی اللہ عنہم) عرب تھے، اور عربی زبان ان کی سرشت میں شامل تھی، اور وہ عربی زبان کو دقیق اور جامع فہم کے ساتھ جاننے والے علماء تھے۔ وہ رسول اللہ ﷺ کے ساتھ رہتے تھے جب کہ قرآن نازل ہو رہا تھا۔ رسول اللہ ﷺ واقعات میں اللہ (سبحانہ و تعالیٰ) کے حکم کی وضاحت فرماتے تھے، چنانچہ وہ اسے اپنی آنکھوں اور کانوں سے دیکھتے اور سنتے تھے۔ یہی وجہ ہے کہ وہ شریعت کے بھی ایسے علماء تھے جو اس کا جامع فہم رکھتے تھے۔ جب ان کے سامنے کوئی ایسا واقعہ پیش آتا جس میں اللہ (سبحانہ و تعالیٰ) کے حکم کی وضاحت ضروری ہوتی، تو وہ اپنی رائے کے ذریعے اس کا شرعی حکم (حکمِ شرعی) بیان کرتے، جسے وہ نص کے مفہوم (معقولِ نص) سے اخذ کرتے تھے۔ اکثر وہ صرف حکم بیان کرنے پر اکتفا کرتے اور اس کی دلیل واضح نہ کرتے، چنانچہ صحابہ کا فیصلہ ان کی آراء کی صورت میں منتقل ہوا۔ اسی بات نے بعض لوگوں کو یہ سمجھنے پر مجبور کیا کہ صحابہ فیصلوں میں اپنی ذاتی رائے دیا کرتے تھے۔ حقیقت یہ ہے کہ صحابہ شریعت کے نصوص کے فہم سے اخذ کیا ہوا شرعی حکم بیان کرتے تھے، لیکن وہ اس کے ساتھ دلیل نہیں لگاتے تھے، اور نہ ہی حکم کی شرعی علت یا اس علت کی دلیل واضح کرتے تھے۔

The Sahabah (ra) were Arabs and the Arabic language was intrinsic to them, and they were scholars with a precise and comprehensive understanding of the Arabic tongue. They would accompany the Messenger of Allah (saw) with the Qur’an being revealed while they were with the Messenger (saw). The Messenger (saw) would clarify the rule of Allah (swt) in the incidents so they would witness it with their eyes and ears, this is why they were also scholars of the Shari’ah with a comprehensive understanding of it. When an incident would occur infront of them requiring a clarification of the rule of Allah (swt), they would elucidate its Shari’ah rule (hukm shar’i) through elucidating their opinion that they deduced from the text of the understanding of the text (ma’qul an-nass). Often they would limit themselves to giving the rule without clarifying its evidence, thus the companions’ judgement was transmitted in the form of their opinions. This is what led some to understand that the Sahabah would give their (own) opinions in judgements. The reality is that the Sahabah would give the Shari’ah rule which they deduced from their understanding of the Shari’ah texts, but they did not append it with evidence or clarify the legislative reason for the rule or the evidence for the legislative reason.

این امر باعث شد گمان برود که این نظر از صحابه (رض) است، و این که برای شخص جایز است در مسئله‌ای نظر خود را بیان کند، به شرط آن که به اسلام آگاهی جامع داشته باشد و زبان عربی را بداند.

This led to speculation that this opinion is from the Sahabah (ra) and that it is allowed for a person to give his opinion in an issue as long as he has comprehensive knowledge about Islam and knows Arabic.

هنگامی که دورانی فرا رسید که زبان عربی دچار فساد شد، اصول زبان عربی برای حفظ این زبان آموزش داده شد. و چون دروغ در میان راویان رخنه کرد و احادیثی از رسول‌الله ﷺ روایت شد که ایشان هرگز نفرموده بودند، دانش حدیث به تخصصی ویژه با اصول خود تبدیل شد. از این‌رو، استنباط احکام با دانش زبان عربی و متون شرعی پیوند خورد، به‌گونه‌ای که احکام شرعی همراه با دلیل و حتی شیوه استنباط آن مطرح شد. فقه با پژوهش شکل تازه‌ای یافت که در نتیجه آن نوعی آرایش خاص در دسته‌بندی پدید آمد. با سبک‌های گوناگون دسته‌بندی و چینش، لازم شد که احکام شرعی روشن شوند، و همچنین روشن شود که در مسائلی که آرای مختلف دارند، شیوه استنباط چگونه است. کتابخانه‌های اسلامی با صدها هزار نسخه خطی فقهی در سبک‌های گوناگون دسته‌بندی و ارائه ساخته شد. با این حال، هنگامی که کافران پس از قرن هجدهم میلادی توانستند بر مسلمانان چیره شوند، آنان را درباره علوم اسلامی گمراه کردند و ایشان را نسبت به کتاب‌های فقهی، مانند (سوفیستا)، بدبین ساختند.

When the era came in which corruption happened in the Arabic tongue, principles of Arabic came to be taught in order to preserve the tongue. And when falsehood infiltrated the narrators, and there were ahadith narrated from the Messenger which he (saw) never said, the ahadith became a specific expertise taught with its principles (usul). Therefore, deducing rules became linked to the attainment of knowledge in the Arabic language and Shari’ah texts such that the Shari’ah rules came to be accompanied by evidence and even the way of deduction. Fiqh developed a new existence shaped through research resulting in a specific type of arrangement in categorisation. With the different styles of categorisation and arrangement, it became necessary to clarify the Shari’ah rules together with clarifying the rules as well as clarifying the way of deduction where the rule is one with different opinions. Islamic libraries were constructed with hundred of thousands of fiqh manuscripts in different styles of categorisation and presentation. However, when the kuffar succeeded in invading Muslims after the 18th century CE, they began misleading them about the Islamic sciences and made them detest fiqh books like the (sofista)

آنان مردم را از عسل متنفر کردند، آنگاه که به ایشان گفتند که آن فضلهٔ مگس‌ هاست. فقه اسلامی در محیطی تاریک قرار داده شد تا آنکه مسلمانان از آن روی برگرداندند. وقتی مسلمانان از فقه روی می‌گردانند، از دانستن احکام اسلامی روی گردانده‌اند و در نتیجه در نادانی نسبت به دین خدا فرو می‌افتند؛ و این دقیقاً همان چیزی است که واقعاً رخ داد.

made people detest honey when they told them it was the excreta of flies. Islamic fiqh was placed in a dark environment until the Muslims turned their back on it. When Muslims turn their backs on fiqh, they turn their backs on knowing the Islamic rules thereby falling into ignorance about Allah’s deen; and this is what actually happened.

از این رو، لازم است مسلمانان به مطالعه فقه ترغیب شوند، با ارائه الگویی از فقه اسلامی که رغبت به فراگیری آن را برانگیزد. سودمند است که الگویی از احکام شریعت مربوط به روابط عمومی، که امروزه به نام قواعد سیاسی یا فقه قانون اساسی شناخته می‌شود، ارائه گردد؛ و نیز الگویی از احکام شریعت مربوط به روابط میان افراد، که به حقوق مدنی معروف است، و الگویی از احکام شریعت مربوط به ادله، به گونه‌ای که الگویی روشن از فقه باشد، تا رغبت به مطالعه فقه اسلامی از کتاب‌های مشهور فقهی در دل‌ها برانگیخته شود.

Hence it is a must to encourage Muslims to come forward to study fiqh by offering a model of Islamic fiqh to affect the desire for studying it. It is beneficial to offer people a model of Shari’ah rules relating to public relationships known today as political rules or constitutional fiqh, a model of Shari’ah rules related to relationships between individuals known as civil law, and a model of Shari’ah rules related to evidences such that they become a clear fiqh model in order to build the desire for studying Islamic fiqh from the well-known books of fiqh.