در زبان عربی گفته می‌شود: مردی به دانش (علم) دست یافت (عَلِمَ). معنای آن این است که او به حقیقت واقعی دانش رسید. کسی که به چیزی علم پیدا می‌کند یعنی از آن آگاه شد، یعنی از موضوعی باخبر شد یا با آن آشنا گشت. همچنین در این زبان گفته می‌شود: او فهم و درک (ثَقِفَ) پیدا کرد، یعنی تواناً و ماهر شد، پس تربیت‌یافته و فرهیخته (ثَقِیف) است. او زبانی را درک و تسلط (ثَقِفَ) یافت، یعنی آن را به سرعت آموخت و بر آن مسلط شد. این معانی لغوی، پایه‌ی کاربرد این واژه‌ها هستند. با این حال، اگر این واژه‌ها برای اشاره به معانی دیگری که با معنای لغوی مرتبط‌اند به کار رود، جایز است؛ مانند به کار گرفتن واژه‌ی فاعل در دستور زبان. معنای لغوی واژگان غالب بود و به همین دلیل پیشینیان واژه‌ی علم را بر همه‌ی انواع دانش اطلاق می‌کردند، بی‌آنکه میان علوم و دانش‌های گوناگون تمایز قائل شوند. سپس مردم دانش‌های عقلی و طبیعی را عمومی و برای همه‌ی انسان‌ها دانستند، در حالی که دانش‌های نقلی (متنی) سنتی را خاص ملتی می‌پنداشتند که آن علم از آن به دیگران منتقل شده بود. در نتیجه، هر یک از علم و ثقافت بر اساس رشته‌های خاص گوناگون تعریف شد و معانی اصطلاحی یافت که با معنای لغوی‌شان متفاوت بود. بر پایه‌ی این اصطلاح، معنای آن‌ها چنین است: علم، دانشی است که از راه مشاهده، آزمایش و آموزش به دست می‌آید، مانند فیزیک، شیمی و سایر علوم تجربی. و ثقافت، دانشی است که از راه نقل، یادگیری و استنباط حاصل می‌شود، مانند تاریخ، زبان‌ها، فقه، فلسفه و سایر رشته‌های غیرتجربی. و از دیگر علوم غیرتجربی که با وجود آنکه در حوزه فرهنگ قرار می‌گیرند، جزو علوم (علم) شمرده می‌شوند، می‌توان به حساب، مهندسی و صنعت اشاره کرد؛ هرچند که زیر مجموعه فرهنگ (ثقافة) هستند، اما از آنجا که برای همه مردم جهانی‌اند و به یک ملت خاص تعلق ندارند، جزئی از علم به حساب می‌آیند. به همین ترتیب، هر آنچه از فرهنگ که به صنایع دستی شبیه است، مانند تجارت و کشتیرانی، جزو علم شمرده می‌شود و جهانی است. اما هنرهایی چون نقاشی، مجسمه‌سازی و موسیقی، جزو فرهنگ‌اند. آنها دیدگاه خاصی را دنبال می‌کنند که همان فرهنگ مشخص است. این است تفاوت میان فرهنگ (ثقافة) و علم (علم).