مانع یا مانعِ حکم است یا مانعِ سبب۔ اما مانعِ حکم، وصفی است ظاهر و معین که وجودش مستلزم خلافِ آنچه حکم اقتضا می‌کند می‌باشد، مانند قتلِ عمدیِ ناحق؛ این قتل برای فرزندی که پدرش را کشته است، مانعی از ارث بردن از پدرش است۔

The prohibitive can be a prohibitive (mani’) of the rule (hukm) or a prohibitive of the cause (sabab). As for the prohibitive of the rule, it is an apparent specified quality whose existence necessitates the opposite of what the rule necessitates, like the deliberately offensive killing; it is a mani’ for the son who killed from the inheritance of his father.

اما مانعِ سبب، آن وصفِ ظاهر و معینی است که وجودش مستلزمِ نقیضِ آنچه سبب اقتضا می‌کند است، مانند وجودِ قرض. این مانعِ وجوبِ زکات است برای کسی که نصاب را دارد و بر آن حَوْل گذشته است، زیرا قرض مانعی است از بقایِ نصاب که سببِ کامل است. پس نصاب (که سببِ زکات است) با گذشتنِ حَوْل (سال) وجوبِ زکات را اقتضا می‌کند، و قرضی که مانعِ سبب است، قرضِ بزرگی است که وقتی وجود داشته باشد، نصاب کاهش می‌یابد.

As for the mani’ of the sabab, it is a apparent specified quality which’s existence necessitates the opposite of what the sabab necessitates like the existence of the debt, it is a mani’ of the obligatory of the zakaat for whoever has the nisaab and the hawl elapsed on it, because the debt is a mani’ from the remaining of the nisaab which is the complete sabab. So the nisaab (the sabab of he zakaat) necessitates the obligatory of the zakaat by the elapsing of the hawl (year), and the debt which is the mani’ of the sabab is the big debt that when it exists; the nisaab decreases.

موانع دو نوع‌اند: یکی از آن‌ها خطاب و انجام را منع می‌کند، و دیگری خطاب را منع می‌کند اما انجام را منع نمی‌کند. اما نوع نخست که هم خطاب و هم انجام را منع می‌کند، مانند نبودن عقل به‌واسطهٔ خواب یا جنون است؛ این مانع، خطاب به نماز، روزه، خرید و فروش و دیگر احکام را منع می‌کند و انجام آن‌ها را نیز ممنوع می‌سازد. پس خطاب اصلی را منع می‌کند؛ زیرا وجود عقل شرط پیوند خطاب با افعال مکلف است، چون عقل مبنای تکلیف است. و همچنین حیض و نفاس، که نماز و روزه و ورود به مسجد را منع می‌کنند و انجام آن‌ها را نیز ممنوع می‌سازند؛ پس این‌ها مانع خطاب ابتدایی‌اند، زیرا طهارت از حیض و نفاس شرط نماز، روزه و ورود به مسجد است. بنابراین نبودن عقل و وجود حیض و نفاس، هر یک مانع خطاب و مانع انجام‌اند.

The prohibitives are two types: one of them prohibits the request and the performance. The other prohibits the request but does not prohibit the performance. As for the first type which prohibits the request and the performance, it is like the absence of the mind by the sleep or insanity, it prohibits the request of the salaat, the sawm, the selling and other rules and it prohibits their performance. So it prohibits the original requests; because the existence of the mind is a condition to link the address with the actions of the mukallaf; as the mind is the (manaat) depending basis of the responsibility, and like the menses (al-haydh) and confinement (nifaas), they prohibit the salaat, the sawm and the entry to the masjid, and they prohibit their performances, so they are prohibitives of the initial request, because the purity from the haydh and the nifaas is a condition in the salaat, the sawm and the entry to the masjid, so the absence of the mind and the existence of the haydh and nifaas, every one of them is a mani’ of the request and of the performance.

همچنین آنچه طلب را منع میکند اما انجام را منع نمیکند، مانند زنانگی نسبت به نماز جمعه و کودکی نسبت به روزه است. زنانگی مانع طلبِ نماز جمعه است و نابالغی مانع طلبِ روزه است، زیرا نماز جمعه بر زنان واجب نیست و نماز و روزه بر کودک واجب نیست؛ اما اگر زن نماز جمعه را بخواند و کودک نماز و روزه را انجام دهد، آنها صحیح است، زیرا این مانع، مانعِ طلب است نه مانعِ انجام. و همچنین است مسافرت؛ این مانعِ طلبِ روزه و طلبِ تمامکردن نماز است، اما اگر مسافر روزه بگیرد و نماز را تمام بخواند و کوتاه نکند، صحیح است، زیرا این مانع، مانعِ طلب است نه مانعِ انجام. و به همین ترتیب است همه علتهای رخصت؛ آنها مانعِ طلباند نه مانعِ انجام.

As for what prohibits the request and does not prohibit the performance, this is like the femininity with regard to the Jumu’ah prayer, and the maturity with regard to the fasting. The femininity is a prohibitive of the request of the Jumu’ah prayer, and the immaturity is a prohibitive of the request of fasting, because the Jumu’ah prayer is not obligatory upon women, and the prayer and the fasting are not obligatory upon the boy, but if the women performed the Jumu’ah prayer, and the boy performed the prayer and the fasting, they are valid, because this prohibitive is a mani’ of the request not a mani’ form the performance. And like this is the traveling, it is a mani’ of the fasting request and of the request of completing the salaat, but if the traveler fasts, and completes and does not shorten the salaat it is valid, because this prohibitive is a request mani’ not a performance mani’, and thus are all the causes of the concessions, they are prohibitives of the request not of the performance.