هنگامی که مسائل فلسفی مرتبط با الهیات به ذهن مسلمانان راه یافت، در پایان دوران امویان و آغاز حکومت عباسیان، برخی از دانشمندان مانند حسن بصری، غیلان دمشقی و جهم بن صفوان به بررسی مسائل کلامی گوناگون پرداختند. سپس پس از آنان دانشمندانی آمدند که با منطق ارسطویی آشنا بودند و پس از ترجمه شدن برخی کتاب‌های فلسفه یونانی، با آن‌ها آشنا شدند. مطالعه مسائل کلامی گسترش یافت و آنان به دانشی که علم کلام نامیده می‌شود پرداختند. از جمله این دانشمندان واصل بن عطاء، عمرو بن عبید، ابوالهذیل العلاف و النظام بودند. با این حال، مطالعات آنان مطالعات کامل فلسفی نبود، بلکه گسترش مطالعه اندیشه‌های فلسفی بود، تا آنجا که با دیدگاه‌های گوناگون فلسفی و دیدگاه هر گروه از فیلسوفان در برخی مسائل آشنا شدند، آن هم با پیگیری آن‌ها و نه همه مسائل. افزون بر محدود ماندن به برخی مطالعات فلسفی، خود را به باور خویش به قرآن کریم مقید می‌ساختند. از این رو از دایره اسلام خارج نشدند، بلکه در استدلال گسترش یافتند و در اقامه دلایل آزادی عمل پیدا کردند، اما تنها برای اثبات آنچه ایمان را تقویت می‌کند و برای زدودن عناصر تشبیهی از باور به خداوند. در نتیجه، با وجود اختلاف عقاید، هیچ انحرافی در باورها رخ نداد و همه آنان مسلمانانی باقی ماندند که از اسلام دفاع می‌کردند.

When philosophical issues relating to theology infiltrated the minds of the Muslims, during the end of the Ummayad reign and the beginning of Abbasid rule, certain scholars like al-Hasan al Basri, Ghaylan al-Dimashqi and Jahm ibn Safwan began to address various scholastic issues. Then, after them came scholars who were acquainted with Aristotelian logic and they familiarised themselves with some of the books of Greek philosophy after they had been translated. The study of scholastic issues expanded and they began to study the science known as Kalam. They were scholars such as Wasil ibn 'Ata, 'Amr ibn 'Ubayd, Abu Hudhayl al-'Allaf and an-Nazzaam. However, their studies were not complete philosophical studies but the expanding study of philosophical thoughts until they became well-versed with different philosophical views, and that of the view of each group of philosophers in some issues by pursuing them and not all issues. In addition to confining themselves to some philosophical studies they restricted themselves to their belief in the Qur’ān. That is why they did not leave the fold of Islam, rather they expanded in reasoning, and they gave themselves free reign in the proofs, but only to establish that which will strengthen imān and a desire to eliminate anthropomorphic elements from the belief in Allah . As a result, no deviation occurred in the beliefs despite their differing dogmas, so all of them remained Muslims who were defending Islam.