۵.۵ انتقال از یک مجتهد به مجتهد دیگر - شخصیت اسلامی | Quran Course

۵.۵ انتقال از یک مجتهد به مجتهد دیگر - شخصیت اسلامی | Quran Course

این بحث از منظر پیروی از قواعد یک مذهب مطرح است. اما ترک این قواعد نیازمند بررسی است. اگر کسی حکمی را پذیرفته، اما هنوز به آن عمل نکرده است، حق دارد آن را ترک کند و حکمی دیگر را بر اساس یکی از ویژگی‌های ترجیح‌دهنده که به طلب رضای الله مرتبط است، اختیار کند. و اگر در واقع به آن عمل کرده باشد، این حکم برای او به حکم الله تبدیل شده است. برای او جایز نیست که آن را ترک کند و حکم دیگری را اختیار کند، مگر آنکه حکم دوم با دلیلی همراه باشد و حکم نخست با دلیلی همراه نباشد، یا اینکه از راه یادگیری برایش ثابت شده باشد که دلیل حکم دوم از نخستین قوی‌تر است و او به آن یقین داشته باشد؛ در این صورت ترک حکم نخست بر او واجب است. این به آن دلیل است که یقین و اعتماد او به دلیل شرعی، آن حکم را برای او حکم الله ساخته است. این مانند مجتهد است که هرگاه دلیلی قوی‌تر از دلیلی که حکم را از آن استنباط کرده بیابد، باید رأی پیشین را ترک کند و رأی جدید را به سبب قوت دلیل اختیار نماید. در هر وضعیت دیگر، برای مقلد جایز نیست که حکمی را که پیروی کرده و پس از آنکه طبق آن حکم اول عمل کرده، ترک کند و حکمی دیگر اختیار نماید.

This is from the perspective of following the rules of a mazhab. As for leaving these rules, it has to be examined. If someone adopted a hukm but has not acted upon it yet then he has the right to leave it and adopt another hukm based on one of the preponderant qualifications which is linked to seeking the pleasure of Allah . If he, in actuality, practised it then this hukm has become the rule of Allah  with respect to him. It is not permitted for him to leave it and adopt another hukm except when the second hukm is linked with an evidence and the first hukm is not linked to an evidence or if it was proven to him by way of learning that the evidence of the second hukm is stronger than the first and he is convinced of that, in that case it is incumbent on him to leave the first hukm. This is because his conviction and trust in the Sharī’ah evidence has made it the rule of Allah  with respect to him, This is analogous to the mujtahid, when he finds an evidence stronger than the evidence from which he deduced the hukm then he must leave the previous opinion and adopt the new opinion due to the strength of the evidence. In any other situation, it is not allowed for the muqallid to leave the hukm he had followed and adopt a different hukm after he had already acted according to the first hukm.

لازم است روشن شود که مسئله‌ای که جایز است در آن از حکمی که پیرو آن بوده است به حکم دیگری روی آورد، به این شرط است که آن مسئله از سایر مسائل جدا باشد و ترک آن مستلزم نقض دیگر احکام شرعی نباشد. اما هرگاه آن مسئله با دیگر مسائل پیوسته باشد، جایز نیست که آن را ترک کند مگر آنکه همه مسائلی را که به آن پیوسته‌اند نیز ترک کند، زیرا همه آنها یک مسئله به شمار می‌روند. برای نمونه، اگر آن مسئله شرطی در حکم دیگری باشد، یا یکی از ارکان یک عمل کامل مانند نماز باشد، مانند وضو و ارکان نماز. از این رو برای شافعی درست نیست که نظر ابوحنیفه را پیروی کند که لمس زنان وضو را باطل نمی‌کند و سپس بر مذهب شافعی نماز بخواند. همچنین درست نیست که کسی از کسی پیروی کند که می‌گوید حرکت مداوم در نماز (به هر اندازه که باشد) نماز را باطل نمی‌کند، یا می‌گوید خواندن سوره فاتحه از ارکان نماز نیست، و سپس به عنوان مقلد کسی که می‌گوید حرکت مداوم در نماز آن را باطل می‌کند یا فاتحه از ارکان نماز است، نماز بخواند. حکمی که جایز است از آن روی گردانده شود، حکمی است که ترک آن بر اعمالی که بر اساس دیگر احکام شرعی انجام می‌گیرند اثری نداشته باشد.

However, it should be made clear that the issue (mas-ala) for which it is allowed for him to leave the hukm that he has been following for another hukm, it is stipulated that the mas-ala should be separate from other questions, and that leaving it does not entail infringement of other Sharī’ah rules. As for when the mas-ala is connected to other masail (sing:mas-ala) then it is not allowed for him to leave it unless he leaves all the masail connected to it, because they are all considered as one mas-ala. For instance; if the mas-ala was a condition in another hukm, or one of the pillars (arkan) of a complete action such as the prayer (salah), wudu (ablution) and pillars (arkan) of the Salah. Thus, it is not correct for a Shafi’i to follow Abu Hanifah’s opinion that touching the women does not invalidate the wudu and continue praying according to the mazhab of al-Shafi’i. It is not right for him to follow the one who takes the opinion that constantly moving in prayer (to whatever extent this may be) does not invalidate the prayer or that the recitation of the Fatihah is not one of the pillars of prayer and then he continues to pray as a muqallid of the one who holds the opinion that constantly moving in prayer does invalidate it or that the Fatihah is one of the pillars of the prayer. The hukm one is allowed to leave is that whose relinquishment does not affect the actions which are undertaken according to other Sharī’ah rules.