قواعدی که تشریح شد، نمونه‌ای از احکام شرعی مربوط به دولت اسلامی و روابط آن با سایر دولت‌ها، ملت‌ها و امت‌هاست. برخی از این احکام در آن‌جا به‌عنوان نمونه‌ای برای بقیه احکام روشن شده‌اند، تا آن‌که برای مسلمان، اساسی که این روابط کلی بر آن استوار است و دسته‌ای از احکام که مشکلات آن را حل می‌کند، روشن شود. میان افراد روابطی وجود دارد که منافع آنان در زندگی‌شان بر آن استوار است. اسلام آمد و این روابط میان افراد را با احکام شرعی‌ای درمان کرد که ویژه روابط فردی است و برای انسان‌ها، از آن جهت که انسان‌اند، عمومیت دارد.

The rules which have been explained are a sample of the Shari’ah rules related to the Islamic State and its relationship with other states, peoples and nations. Some of the rules were clarified therein as a sample for the rest of the rules until it is clarified for the Muslim thence the basis upon which these general relations stand and the category of rules which treat its problems. There are relations between individuals upon which their benefits stand in their lives. Islam came and treated these relations between individuals with Shari’ah rules specific with individual relations, general for human beings in his essence as a human being.

اسلام در تمام قانون‌گذاری‌های خود برای انسان وضع می‌کند، نه برای افراد مشخصی، بلکه برای انسانی که در افراد تجسم یافته است. اسلام برای این افراد، با در نظر گرفتن ویژگی انسانی‌شان، و به عنوان مجموعه‌ای از مردمانی که یک جامعه را تشکیل می‌دهند، قانون وضع می‌کند؛ و برای این افراد و این جامعه آنچه را که از روابط و از مناسبات میان افراد نیاز دارند، که وجودشان جامعه را می‌سازد، قانونمند می‌کند. و از آنجا که مقصود از انسان، نوع انسان است، صرف‌نظر از اینکه او خالد باشد یا محمد، این قانون برای این انسان آمده است، نه برای فرد مشخصی. و از آنجا که مقصود از فرد، شخص معینی است از حیث اینکه خالد یا محمدِ خاصی است، اسلام انجام تکالیفی را که از فرد خواسته شده، در ظرفیت فردی‌اش مقرر کرده است، و مقصود از آن، رسیدگی به مشکلات فرد به‌عنوان یک فرد است، و آنچه را که اسلام با خود آورده، محدود کرده است. احکام، هرچند برای انسان‌ها وضع شده‌اند، با این حال کسی که مکلف به انجام مسئولیت‌های آن است، همان فرد مشخص است، همچون هر خالد یا محمدی. با این حال، این نه در ظرفیت فردی خاص او، که هیچ کس دیگری نمی‌تواند در آن با او شریک باشد، مانند قدش، علاقه‌اش به سبزی‌های تازه، یا پرهیزش از گوشت، بلکه به‌عنوان فردی در ظرفیت انسان بودنش است، که ویژگی‌های فطری انسان بر او جاری است و در آن، نیروی حیاتی ظاهر می‌شود که در کنش‌های این فرد، در ظرفیت انسان بودنش، نمایان می‌گردد. اسلام با احکامی آمده است تا روابط میان افراد را در زندگی عمومی و خصوصی‌شان سامان دهد؛ یعنی آمده است تا روابط میان مردم را سامان دهد، همان‌گونه که با احکامی آمده که برای سامان دادن به روابط میان مردم و دولت، و میان دولت و سایر دولت‌ها قانونمند شده، یا جامعه را از حیث اینکه جامعه است سامان دهد. همه این احکام بر یک فرد مشخص وضع شده‌اند؛ محمد یا خالد یا حسن، اما از آن حیث که او یک انسان است.