12.4 Müslüman Mezheplerinin Rivayetleri - İslami Kişilik | Quran Course

12.4 Müslüman Mezheplerinin Rivayetleri - İslami Kişilik | Quran Course

Fitne (iç karışıklık) sonrasında, yeni görüşler benimseyen birkaç İslamî fırka ortaya çıktı. Bu fırkaların mensupları, benimsedikleri bu görüşleri Şer'î nasslardan istinbat ettiklerini iddia ettiler ve bu görüşler sonunda İslamî görüşler hâline geldi. Bazıları, benimsediği bir görüşü destekleyecek bir delil Şer'î nasslarda bulamadığında, görüşünü destekleyen bir hadis uydurur ve bunu Resûlullah ﷺ'e nispet ederdi. Bazıları ise kendi fırkasına katılmaya davet eder ve ilgi uyandırmaya çalışır ya da görüşlerine davet (da'vet) ederdi; hadis uydurma arzusu da onlarda bulunurdu. Bu yeni görüşlere bid'at (bidat), bunları ortaya koyan kimselere ise mübtedi' (bid'at sahibi) denildi. Bu yüzden bid'at sahiplerinden hadis almak incelemeye tabi tutuldu ve onların hadis rivayeti hakkında tartışmalar yapıldı. Durumlarına dair ayrıntılı açıklamalar bulunmaktadır. Buna göre, bid'atı sebebiyle küfürle suçlanan mübtedi'nin rivayetini reddetmekte bir sakınca yoktur. Küfürle suçlanmayan ama yalan söylemeyi caiz gören mübtedi'in rivayeti de reddedilir. Yalan söylemeyi caiz görmeyen kimsenin rivayeti ise, kendi fırkasına veya mezhebine davet etmemesi şartıyla kabul edilir. Eğer fırkasına davet ederse, rivayeti reddedilir ve rivayetleri delil olarak ileri sürülmez.

After the fitna (civil war), several Islamic sects arised which adopted novel opinions. The followers of these sects claimed that they deduced these opinions, which they came to profess, from the Sharī’ah texts until they became Islamic opinions. And when some of them required a proof but did not find the evidence in the Sharī’ah texts for the opinion he holds then he would fabricate a hadīth which supported his opinion and he would attribute it to the Messenger . Some of them use to carry the call to join his sect and grow interest in it or call (Da’wah) to their opinions and desire to fabricate the ahadīth. These new opinions were termed as bid'as (innovations) and the people who did this were called mubtadi'a (innovators). This is why taking ahadīth from these people is subject to scrutiny and their narration of hadīth used to be a subject of debate. There are detailed clarifications regarding their situation. Thus the mubtadi' (innovator) who is charged with kufr due to his bid'a (innovation), there is no problem in rejecting his narration. If he is not charged with kufr but he permits lying then his narration is rejected as well. As for the ones who does not permit lying then his narration is accepted on the provision that he does not call (invite) to his sect or school (mazhab). If he calls to his sect then his narration is rejected and his reports are not advanced as proofs.

Kısacası, rivayetin kabul edilmesi için gereken şartları taşıyan herhangi bir Müslüman, eğer güvenilir ('adl) ve sağlam hafızalıysa (dabit), mezhebi veya fırkası ne olursa olsun rivayeti kabul edilir; yeter ki kendi fırkasına veya mezhebine davet etmesin, çünkü insanları bir fırkaya veya mezhebe davet etmek caiz değildir. Ama insanları İslam'a davet eden ve benimsediği görüşleri delilleriyle açıklayan kimsenin rivayeti de kabul edilir, çünkü o bu durumda insanları İslam'a davet etmektedir. Ve bu kişinin rivayeti de itibardan düşürülmez.

In short, any Muslim who meets the conditions for the acceptance of a narration, if he is trustworthy ('adl) and accurate (dabit) then his narration is accepted irrespective of his mazhab or sect as long as he does not call to his sect or mazhab because inviting people to the sect or mazhab is not allowed. As for the one who invited people to Islam and explained the thoughts he has adopted with their evidences then his narration is accepted because then he is calling people to Islam. And this person's narration is not impugned.