Böylece O, zanna (zann) dayanarak inançta yapılan sapkınlığı (dalal) küfür olarak tanımlamıştır. Bu da bu âyetlerin konusunun akaid olduğunu gösterir. Başka bir açıdan bakıldığında, Peygamber ﷺ'in tek bir haberle (haber-i vahid) hüküm verdiği sabittir. Onun zamanında Müslümanlar, şer'i hükmü haber-i vahid ile kabul ediyorlardı ve Peygamber ﷺ de bunu kabul ediyordu. Dolayısıyla Peygamber ﷺ'in hadisleri, bu âyetleri şer'i hüküm dışındaki alanlarda, yani akaidde tahsis etmiştir. Bu nedenle, bazı âyetlerin lafzen genel (âmm) olduğu varsayımıyla, Peygamber ﷺ'in hadisi şer'i hükmü bu âyetlerin kapsamından çıkarmıştır.
So He defined the Dhalal as Kufr, which happens after following conjecture (Zann) in belief. Thus, this indicates that the subject matter of the ayat is the ‘Aqa’id. From another angle, it has been established that the Messenger judged using the solitary report. In his time, the Muslims accepted the Hukm Shar’i by the solitary report (Khabar al-Ahad) and he accepted that. Thus the Hadith of the Messenger specified these verses in other than Hukm Shar’i i.e. in the Aqa’id. Therefore, the Hadith of the Messenger excluded Hukm Shar’i from the verses on the assumption that some of the verses are general (‘Aamm) in form.
Peygamber'in (ﷺ) hükümdarlara tek elçi, 'Amil'lerine tek haberci gönderdiğine dair rivayet edilenlere ve Sahabe'nin Şeriat hükmünü bildiren tek bir kişinin sözünü, Kabe'ye yönelme emri, içki yasağı ve Resulullah'ın (ﷺ) Berâe suresini insanlara okumak üzere Ali'yi (ra) göndermesi gibi hususlarda kabul ettiğine dair rivayet edilenlere gelince: Bunlar, akidede haber-i vahidin kabulünü değil, Davet'in tebliğinde (tebliğ) haber-i vahidin kabulünü gösterir; bu, Şeriat hükümlerinin tebliğinde de, İslam'ın kendisinin tebliğinde de geçerlidir. İslam'ın tebliğinin kabulünün akidenin tebliği olduğu iddia edilmemelidir. Çünkü İslam'ın tebliğinin kabulü, bir haberin kabulüdür, akidenin kabulü değildir. Bunun delili şudur: Kendisine bir haber ulaştırılan kişi, o ulaşan şey hakkında aklını kullanmak zorundadır. Bunun üzerine kendisi için kesin delil kurulduğunda, ona inanmalıdır ve ona inanmazsa hesaba çekilecektir. Dolayısıyla İslam hakkındaki bir haberin reddi küfür sayılmaz; ancak kendisi için kesin delil kurulmuş olan İslam'ın reddi küfür fiili sayılır. Bu nedenle İslam'ın tebliği akidenin parçası sayılmaz. Tebliğde tek bir kişinin haberinin kabulü konusunda bir ihtilaf yoktur. Nakledilen olayların tamamı, yayılan mesajın ya İslam'ın tebliği, ya Kur'an'ın tebliği ya da hükümlerin tebliği olduğunu gösterir. Akidenin tebliğine gelince, haber-i vahidden akidenin çıkarılmasına dair bir delil yoktur.
As for what has been reported about the Prophet that he sent single envoys to the rulers and single messengers to his 'Amils and what has been reported that the Sahabah used to accept the saying of a single Messenger in informing them of the Sharī’ah rule such as (the order to) face the Ka'ba, the order prohibiting alcohol, the Messenger's sending of 'Ali to the people to read to them sura 'al-Tawba' and so on. This does not indicate the acceptance of the khabar al-ahad in ‘aqīdah but the acceptance of khabar al-ahad in conveing (tabligh) the Dawah, whether in conveying the Sharī’ah rules or conveying Islam itself. It should not be claimed that accepting the conveyance of the message of Islam is a conveyance of the ‘aqīdah. Since accepting the conveyance of Islam is an acceptance of a report and not the acceptance of ‘aqīdah. As evidenced by the fact that the one to whom a report is conveyed must use his intellect regarding that which has reached him. If decisive evidence is established for him upon it, he should believe in it and he will be accounted if he disbelieves in it. Thus, the rejection of a report about Islam is not considered kufr, but the rejection of Islam for which the decisive evidence has been established for him is what is considered to be an act of kufr. Therefore, conveying Islam is not considered part of ‘aqīdah. There is no dispute about the acceptance of a report of a single person in conveyance. All the reported incidents indicate that spreading the message constituted either the conveyance of Islam, Qur’ān or the rules. As for the conveyance of ‘aqīdah, there is no evidence for educing it from the khabar al-ahad.
Bu nedenle, akidenin delilinin kesin olması, yani kat'î delil olması gerekir. Çünkü akide kesin ve kat'îdir. Kat'î delile dayanmadıkça kesin ve kat'î olmaz. Dolayısıyla delil, hem Kur'an'ın hem de mütevatir hadisin, anlamları kesin olacak şekilde, Kur'an ya da mütevatir hadis olmalıdır. Bu delil, akide ve şer'î hükümlerde alınmalıdır. Onu reddeden kişi, ayrıca bir inanç olsun ya da şer'î bir hüküm olsun, onun gösterdiğini inkar eden kişi gibi, küfürle suçlanır.
Therefore, the evidence of the ‘aqīdah must be certain, i.e, definite evidence. Because the ‘aqīdah is definitive and decisive. It is not definitive or decisive unless derived from definite evidence. Therefore, the evidence must be Qur’ān or Hadith mutawatir such that both are definite in meaning. It has to be taken in ‘aqīdah and Sharī’ah rules. The one who rejects it is charged with kufr as well as the one who denies what it indicates, whether it is a belief or a Sharī’ah rule.
Ancak delil, tekil bir rivayete (Haber-i Vahid) dayanıyorsa, o zaman kesin (Kat'i) olmaz. Eğer sahih ise, yüksek bir olasılığa işaret eder ve onunla gelen akide (İtikad) zanni olarak kabul edilir, kesin olarak değil. Bu tür akidelere inanmak caiz değildir, çünkü bu kesin bir delil olmaz. Bunun nedeni, akidenin kesinlik ve kati bilgi meselesi olması, tekil rivayetin (Haber-i Vahid) ise yalnızca olasılığa işaret etmesidir. Haber-i Vahid'i reddeden kişi kâfir sayılmaz. Ancak onu yalanlamak caiz değildir, çünkü eğer yalanlamak caiz olsaydı, zanni delillerden çıkarılan bütün Şer'i hükümleri de yalanlamak caiz olurdu; oysa bu konuda hiçbir Müslüman böyle bir görüş ileri sürmemiştir.
However, if the evidence is based on a solitary report (Khabar al-Ahad), then it would not be definite (Qat’i). If it is sound (Sahih) then it would indicate high probability and the creed (‘Aqa’id) brought by it would be accepted as speculative, but not as definite. It is not permitted to believe in such ‘Aqa’id as it would not be decisive. This is because ‘aqīdah is a matter of decisiveness and certainity, while the solitary report (Khabar al-Ahad) only indicates probability. The one who rejects the solitary report (Khabar al-Ahad) is not considered a Kafir. However it is not allowed to belie it because if it was allowed to belie it then it would be allowed to belie all the Ahkam Sharī’ah inferred from the speculative (zanni) evidences, a matter of which no Muslims ever talked about.
Bu konuda Haber-i Vâhid, Kur'ân gibidir. Kur'ân, Ümmet'e Tevâtür (mütevâtir rivayet) yoluyla ulaştırılmıştır; bu nedenle Müslümanlar buna inanmak zorundadır ve bunu inkâr eden kişi kâfir sayılır. Ancak Haber-i Vâhid yoluyla rivayet edilen Kur'ân âyetleri Kur'ân'dan sayılmaz ve bunlara inanmak da gerekmez. Bu âyetler Kur'ân olarak rivayet edilmiş olsa da, tek kişinin naklettiği haber (Haber-i Vâhid) yoluyla aktarıldıkları için Kur'ân'dan olmaları geçerli sayılmaz ve dolayısıyla onlara inanma yükümlülüğü ortadan kalkar. Bu, sözde olan şu âyet gibidir:
In this matter, Khabar al-Ahad is like the Qur’ān. The Qur’ān was delivered to the Ummah by Tawatur (recurrent narration), so the Muslims must believe in this and whoever denies this is considered a Kafir. However those Ayahs of the Qur’ān narrated through Khabar al-Ahad are not considered as being from the Qur’ān nor must we believe in them. Though these Ayahs were narrated as Qur’ān, they were narrated through solitary report (Khabar al-Ahad) and this negates their validity of them being from the Qur’ān and therefore negates the obligation of believing in them. This is like the so-called ayah