Mutekellimûn'un ortaya çıkmasından önce Allah'ın sıfatları meselesi bilinmiyordu; ilimlerden hiçbirinin konusu değildi. "Sıfâtullah" [Allah'ın sıfatları] ifadesi ne Kur'ân-ı Kerîm'de ne de hadislerde geçmiştir. Sahâbeden hiçbirinin "Sıfâtullah" ifadesinden söz ettiği ya da bu ifadeyi kullandığı bilinmemektedir. Mutekellimûn'un "Allah'ın sıfatları" dediği, Kur'ân'da gelen her şey, Allah'ın şu sözü ışığında anlaşılmalıdır:

Before the emergence of the Scholastics [Mutakallimūn] the issue of Allah's attributes was not known; it did not have a part in any study from amongst the studies. The expression ‘Sifāt Allah’ [attributes of Allah] has not come in the Noble Qur’ān or in the ahādith. It is not known that any of the sahābah mentioned or spoke about the phrase ‘Sifāt Allah’. Everything that has come in the Qur’ān which the Scholastics [Mutakallimūn] say is the ‘attributes of Allah’ must be understood in the light of His saying,

Ve Onun şu sözü,

And His  saying,

Ve Onun şu sözü,

And His  saying,

Böylece Allah'ın sıfatları yalnızca Kur'an'dan ve Kur'an'da geçtiği şekliyle alınır. Buna göre (O'nun) ilmi sıfatı da şu ayet gibi ayetlerden alınır: {...}

Then the description of Allah  is taken only from the Qur’ān and as it is mentioned in the Qur’ān. Thus, (the description of His) knowledge is taken from the like of His  saying,

Ve (Onun) hayatına dair anlatım, Onun şu sözü gibi olanlardan alınmıştır:

And the (description of His) life is taken from the like of His  saying,

(Allah'ın) kudreti [qudrah], Onun şu ayetinde olduğu gibi, benzeri sözlerinden alınmıştır:

The (description of His) power/ability [qudrah] is taken from the like of His  saying,

Ve (Allah'ın) işitmesine dair sıfat, Onun şu sözü gibi (nasslardan) alınmıştır:

And the (description of His) hearing is taken from the like of His saying,

Ve (Allah'ın) görmesinin (sıfatına dair) açıklama da, Onun şu sözü gibi (nasslardan) alınmıştır:

And the (description of His) seeing is taken from the like of His  saying,

Ve (Allah'ın) kelamının vasfı, Onun şu sözü gibi olanlardan alınmıştır:

And the (description of His) speech is taken from the like of His  saying,

Ve (Onun) iradesinin [irādah] sıfatı, Onun şu sözü gibi ayetlerden alınır:

And the (description of His) Will [irādah] is taken from the like of His  saying,

Ve (Allah'ın tasvir edilişi) Yaratılışından alınmıştır; tıpkı Onun şu sözü gibi,

And the (description of His) Creation is taken from the like of His  saying,

Bu sıfatlar, tıpkı tevhid [wahdaniyya] ve kadîm olma [qidam] gibi diğer sıfatların da zikredildiği gibi Kur'ân-ı Kerîm'de zikredilmiştir. Müslümanlar arasında Allah'ın Bir, Kadîm, Hayy, Kādir olduğu; İşitici, Görücü, Konuşan, Âlim ve İradesini tatbik eden olduğu konusunda hiçbir ihtilaf yoktu.

These attributes have been mentioned in the Noble Qur’ān just as other attributes like divine Unity [wahdaniyya] and Eternal Pre-existence [qidam] have been mentioned. There was no difference between the Muslims that Allah  is One, Eternal, Living, Able and that He Hears, Sees, Speaks, Knowing and excersing Divine Will.

Filozoflar geldiğinde ve felsefe düşünceleri Müslümanların arasına sızdığında, Mutekellimûn [kelamcılar] arasında Allah'ın sıfatları hakkında ihtilaflar ortaya çıktı. Bu bağlamda Mu'tezile şöyle dedi: Allah'ın Zatı [zat] ile sıfatları aynı şeydir. Dolayısıyla Allah, zatında Hayy (Diri), Alîm (Bilen) ve Kadir'dir. Zatının dışında bir ilmi, bir kudreti ya da bir hayatı yoktur. Çünkü eğer Allah, zatının dışındaki bir ilimle âlim, zatının dışındaki bir hayatla diri olsaydı, insanlarda olduğu gibi, bu durum zorunlu olarak bir sıfatın ve onunla nitelenen bir mevsufun, bir taşıyıcının ve taşınanın bulunduğunu gerektirirdi. Bu ise cisimlerin durumudur. Oysa Allah, bu tür cismani teşbihin [cismiyye] her türlüsünden münezzehtir. Eğer sıfatın kendiliğinden var olduğunu söylersek, birden fazla ezelî ve kadîm varlık, yani birden fazla ilah olur. Ehl-i Sünnet ise şöyle dedi: Allah'ın, zatında var olan ezelî sıfatları vardır. Bunlar, ne O'nun aynıdır ne de O'ndan başkadır (lâ hüve ve lâ gayruhû). Allah'ın sıfatlara sahip olması ise, O'nun âlim, diri, kadir olduğunun sabit olmasından dolayıdır. Bilinmektedir ki ilim, hayat, kudret vb. sıfatların tamamı, Vâcibü'l-vücûd kavramına dıştan bir anlam eklemektedir. Bütün kelimeler anlam bakımından eş anlamlı değildir. Mu'tezilenin dediği gibi, O'nun ilimsiz âlim, kudretsiz kadir olması mümkün değildir. Bu açıkça imkânsızdır ve bu, bir şeyin siyahlık olmaksızın siyah olduğunu söylemeye benzer. Nasslar, O'nun ilmine, kudretine vb. dair delilleri ortaya koymuştur. Kesin ve hassas fiillerin sâdır olması, O'nun ilmini ve kudretini gösterir; sadece âlim ve kadir diye adlandırılmasını değil. Onun sıfatının ezelî olması, Zatında yeni varlıkların bulunmasının imkânsız olmasından kaynaklanır. Çünkü ezelî ve ebedî olan Varlık [al-Qadim al-Azali] hakkında yeni bir varlığın bulunması düşünülemez. Zatında sıfatların bulunmasına gelince, bu, varlık için gerekli olanlardan olmasındandır. Çünkü bir şeyin sıfatını nitelemenin anlamı yoktur, eğer (sıfat) o şeyde mevcut değilse. Sıfatların "O'nun ne aynı ne de başkası olmadığı" konusuna gelince: Allah'ın sıfatları Zatın kendisi değildir. Çünkü akıl, niteleyici ile nitelenen şeyin birbirinden başka olduğunu gösterir. Sıfat, Zatın dışında bir anlamdır. Çünkü o, Allah'ın bir sıfatıdır, Allah'tan başka bir şey değildir. Bir şey, öz ya da cevher değil, yalnızca Zatın bir niteliğidir. Allah'ın Zatı olmamakla birlikte, Allah'tan başka da değildir. Bilakis o, Allah'ın bir sıfatıdır. Mu'tezile'nin görüşüne gelince: Eğer her sıfat kendi başına var kılınmış olsaydı, birden fazla ezelî varlık olurdu. Bu, sıfatın bir zat olması halinde geçerli olurdu. Oysa sıfat, Zatın bir niteliği olduğunda, Zatın böyle bir sıfatla nitelenmesi, zatların çokluğunu gerektirmez. Bilakis tek Zatın birden fazla niteleyici sıfatının bulunduğunu gerektirir. Bu, Allah'ın birliğini [wahdaniyyah] ortadan kaldırmaz ve tanrıların çokluğu anlamına gelmez. Ehl-i Sünnet de bu yolla akli olarak, Allah'ın Zatından başka ama O'ndan ayrı olmayan sıfatlarının bulunduğunu ispat etmiştir. Çünkü niteleyici, nitelenen şeyden başkadır, ama ondan ayrı değildir. Sonra bu ezelî sıfatların her birinin anlamını açıklamışlardır. Dedikleri gibi, İlim sıfatı, ilgili olan bilinen şeyleri açığa çıkaran ezelî sıfattır; Kudret sıfatı ise takdir edilen şeyleri meydana getiren ezelî bir sıfattır. Ve Hayat, sıhhati gerektiren ezeli bir sıfattır. Ve Kudret, güçtür. Sem' (işitme) ise işitilen şeylerle ilgili ezeli bir sıfattır. Basar (görme) da görülen şeylerle ilgili ezeli bir sıfattır. Bunlar aracılığıyla O, tam bir kavrayışa sahiptir; bu kavrayış hayal ya da vehim yoluyla, ya da duyumlardan etkilenerek ya da keyfî bir arzuya kapılarak elde edilen türden değildir. "İrade" (irade) ve "meşiet" (arzu), her ikisi de, yaratılmış (kılınmış) şeylerden birinin belirli bir anda gerçekleşmesini gerektiren hayat sıfatının ifadeleridir; oysa bunların hepsi üzerindeki kudret aynıdır. Kelam sıfatı, Kur'ân adı verilen kelimelerle ifade edilen ezeli bir sıfattır. Allah ﷻ harflerle ve seslerle değil, kelimelerle konuşur; bu, O'nun ezeli sıfatlarından biridir ve harf ve ses kategorisinden değildir. Sükût ve âfeti (noksanlığı) zıt olan bir sıfattır. Allah ﷻ bu sıfatla konuşur. Bu sıfatla emreder, nehyeder, haber verir; emreden, nehyeden ve haber veren herkes ise kendi içinde bir anlam ifade eder.

Buna göre onların anlayışına göre

Which according to them means

Bazıları şöyle diyor:

Some of them say:

Ayrıca şunu da söylerler:

They also say:

Aklı bu şekilde anlayan kimsenin, bu konularda kendine serbest bir alan tanıması şaşırtıcı olmaz. Böylece teorik olarak çeşitli meseleleri düzenlediler ve var olmayan bir sonuca ulaştılar. Kendileri hakkında, bu sonucu akılları ile kavradıklarını söylediler. Sonuç olarak onlar için aklî araştırmanın durduğu bir sınır yoktu. Herhangi bir araştırmaya dalabiliyor ve aklî araştırma ve aklî sonuçlar dedikleri sonuçlara varabiliyorlardı. Bu nedenle Mu'tezile'nin şöyle demesi şaşırtıcı değildir:

The one who carries such an understanding regarding the mind, it would not be strange for him to give himself a free reign in these matters. So they arranged, theoretically, various issues and came out with a result that did not exist. And they said regarding themselves that they came to comprehend this result with their mind. Consequently, the rational study for them did not have a limit at which it stopped. They could dive into any study and arrive at results which they called a rational study and rational results. Therefore, it is not strange that the Mu'tazila would say:

Bunu akli bir araştırma ve akli bir sonuç olarak değerlendirdiler....

They considered that to be a rational investigation and a rational result....

Ehl-i Sünnet ise aynı zamanda, Allah'ın kudretinin belirlenmiş olan şeyle ilişkilendirilmesinin kudretin değişmesine yol açmadığını ve onu yaratılmış bir şey hâline getirmediğini de söyler. Çünkü kudreti yaratılmış kılan, belirlenmiş şeyin değişmesi değil, kudretin kendisinde meydana gelen değişmedir. Onlar bunu akli bir araştırma ve akli bir sonuç olarak kabul etmişlerdir... Çünkü onlara göre akıl, ruh ya da zorunlu olarak bilinen şeylerin bilgisini izleyen bir içgüdüdür. Bu yüzden aklın her şeyi araştırmasına izin vermişlerdir. Eğer aklın gerçek anlamını gerçekten kavramış olsalardı, varlığı bilinmeyen bu varsayımsal araştırmalara ve sonuçlara dalmazlardı. Bunlar, başka konulardan türeyen ve kendilerinin akli hakikatler dedikleri şeylerdi.

And the Ahl as-Sunnah say at the same time that connecting the ability of Allah  with the decreed matter does not make the qudra (ability) change and nor does it make it a created thing. This is because what makes the qudra created is change in the qudra and not the change in the decreed matter. And they considered that to be a rational investigation and a rational result.....this is because the mind according to them, was the soul or an instinct followed by knowledge of things known by necessity. Therefore they allowed the mind to investigate everything. Had they truly understood the meaning of the mind they would not have involved in these suppositional investigations and results which are not known to exist. These were just things from other matters which followed and they called these rational truths.

Bu çağda aklın anlamı bizim için açıktır. Bir incelemeyi yürütmek için gerekli olan şeyler mevcut değilken bunun akılcı bir tartışma olarak nitelendirilemeyeceğini fark ediyoruz. Böyle bir durumda ise kendimize inceleme yapma izni vermek caiz değildir. Aklın ise

The meaning of the mind is clear to us in this age. We realise that as long as the things which are necessary for the mind to conduct a study are not available then we cannot call it a rational discussion. And in such a case, it is not allowed to permit ourselves to study. We know that the mind is

Her rasyonel tartışmanın dört şeyi önceden olması gerekir: birincisi akıl, ikincisi duyular, üçüncüsü gerçeklik ve dördüncüsü bu gerçeklikle ilgili önceki bilgi. Bu dört şeyden biri eksikse, hiçbir rasyonel tartışma olamaz. Mantığa dayalı bir tartışma yapmak mümkün olsa ve hayal ile varsayım da bulunabilse bile, bunların hiçbirinin bir değeri yoktur, çünkü akıl kavrayışının ya da aklın kaynağını kavrayışının kapsamına girmezler. Dolayısıyla Mutakallimûn, aklın anlamını kavrayamadıkları için, duyularla algılanamayan birçok konuda kendilerine serbest bir alan tanımışlar; ayrıca bu konularla ilgili önceki bir bilgiye de sahip olmamışlardır.

Every rational discussion must have four things first, a brain, second, the senses, third, the reality and fourth, the previous information relating to this reality. If one of these four things is missing, there can be no rational discussion at all. Even though it is possible to have a discussion based on logic and it is possible for there to be imagination and supposition. None of this has any value, because it does not come under the comprehension of the mind or the mind's comprehension of its source. So the scholastics [Mutakallimūn's] lack of understanding of the meaning of the mind made them give themselves a free reign in many discussions which cannot be sensed, further they did not have any previous information reagarding them.

Mütekellimîn'in, akli tartışmada Kur'ân'ın yöntemi ile filozofların yöntemini ayırt etmemesi, Kur'ân'ın ilahiyatı ele almasına karşılık filozofların da ilahiyatı ele almasından kaynaklanmaktadır. Filozofların ilahiyat üzerine tartışmasına gelince, filozoflar Mutlak Varlık'ı ve onun Zatı için gerekli olan her şeyi incelemişlerdir. Evreni değil, evrenin ötesinde olanı incelemişlerdir. Mantıksal öncülleriyle kanıtlar düzenlemeye başlamış, bu kanıtlardan sonuçlara ulaşmışlardır. Sonra bu sonuçlardan başka sonuçlar çıkarmışlardır. Bu Zat'ın hakikatine ve bu Zat'ın gerektirdiği şeye ulaştıklarını düşündükleri noktaya kadar bu şekilde ilerlemişlerdir. Hepsi, incelemelerinde farklı sonuçlara varmalarına rağmen, tek bir yönteme bağlı kalmışlardır; bu yöntem, gaybı tartışmak, spekülatif varsayımlara ya da başka kanıtlara yol açan kanıtlar oluşturmak ve kesin olduğunu düşündükleri ve inandıkları sonuçlara ulaşmaktır.

As for the scholastics [Mutakallimūn] not distuinguishing between the method of the Qur’ān from the method of the philosophers in the rational discussion, this is because the Qur’ān discussed theology and the philosophers discussed theology. As for the theological discussion of the philoshopers, it is that the philosphers looked into the Absolute Being and whatever was necessary for its Essence. They did not study the universe but what was beyond the universe. They began to arrange proofs with their logical premises and from these proofs they arrived at results. Then they derived other results from these results. They proceeded in this manner until they arrived at what they considered to be the truth of this Essence and the requirement of this Essence. All of them despite arriving at different results in their study, they followed one method which is the discussion of the supernatural, establishing proofs resulting in speculative assumptions or other proofs and arriving at results they considered definite and believed in.