12.7 Hadis-i Ahad'ın Kategorileri
12.7 Categories Of The Khabar Al-ahād
Ahad haberi (tek kişinin aktardığı haber), gharib, 'aziz ya da mashhur olmak üzere üç biçimiyle; marfu', mawquf ya da maqtu' olup olmadığına bakılmaksızın, hadis âlimleri tarafından kabul veya reddedilme açısından üç kategoriye ayrılır: sahih, hasen ve da'if. Aşağıda her kategorinin açıklaması yer almaktadır.
The khabar al-ahad (isolated report) in its three forms: gharib, 'aziz or mashhur, whether marfu', mawqūf or maqtu' is divided by the scholars of hadīth, in terms of its acceptance or rejection, into three categories: Sahih, hasan, da'eef. The following is a clarification of each category:
1. Sahih; Sahih hadis, isnadı baştan sona, adil (âdil) ve hafızası sağlam (dabit) bir râvinin, yine adil ve hafızası sağlam bir başka râviden nakletmesiyle devam eden, şâz (shâdh) ve muallel (mu'allal) olmayan hadistir. Yani hadisin isnadı, sonunda Allah'ın Resûlü ﷺ'ne ya da bir sahâbiye veya başka birine varıncaya kadar, adil ve dabit bir râvinin kendisi gibi birinden nakletmesiyle birbirine bağlanır. Bu tanımdaki ifade ise şöyledir:
1. Sahih ; It is the hadīth whose isnād continues through the transmission of a trustworthy ('adl) narrator whose retention is accurate (dabit) from an another upright transmitter who has an accurate retentive ability until the end of the chain and is not shadh (irregular) or mu'allal (defective) i.e, the isnād of the hadīth is linked by the transmission of an upright ('adl) and accurate (dabit) narrator from someone similar to him until it ends with the Messenger of Allah or ends with a Sahābi or someone else. The statement that the
Hadisin isnadı, adil (ʿadl) ve zabıt (ḍabṭ) sahibi, güvenilir bir ravinin, kendisi gibi olan birinden naklederek devam eder.
'The isnād of the hadīth continues through the transmission of a trustworthy ('adl) and accurate (dabit) narrator from someone similar to him'
...hariç tutar, bunlar Sahih kategorisinden değildir. Çünkü mursel, Tabiîn'in Sahābî'yi zikretmeden Peygamber ﷺ'den naklettiği hadistir. Munkatı', isnadın bir veya birden fazla yerinde tek bir ravinin eksik olmasıdır. Mu'dal ise isnadın bir veya birden fazla yerinde iki veya daha fazla ravinin eksik olmasıdır. Bunların tümü, yani mursel, munkatı' ve mu'dal, kesintili isnada sahiptir ve bu durum onları Sahih kategorisinin dışına çıkarır. Şu ifade ise...
excludes it from the mursal, munqati' and mu'dal ahadīth, which are not from the category of Sahih. Because the mursal is what the Tabi’een has narrated about the Prophet without mentioning the Sahābi. The munqati' is when a single narrator is missing in one or more places in the isnād. The mu'dal has two or more narrators missing from one or more places in the isnād. All of them, that is the mursal, munqati' and mu'dal have discontinued isnāds which takes it out of the Sahih category. The statement that;
“Hadisler şâz (aykırı) olmamalıdır”
“the ahadīth should not be shadh (irregular)”
İnsanın ihtiyacının olduğu böyle bir durumda, sahih hadisi, güvenilir bir ravinin, kendisinden daha güvenilir ravilerin rivayetlerine ters düştüğü şâz rivayetten ayırır.
excludes the Sahih hadīth from the shadh report where a trustworthy narrator goes against the transmissions of narrators who are more reliable than him. The statement:
"Mu'allel (illetli) olmamalıdır."
It should not be mu'allal (defective)”
Sahih hadislerin, bir kusur (mu'allel) içeren rivayetten ayrı tutulduğu söylenir. Bu kusur (illet), hadisin reddine yol açan, hadisin çeşitli rivayet yollarını toplayıp karşılaştırırken hadis tenkitçilerine (ricâl âlimlerine) görünen, hadisi aleyhte etkileyen bir durumdur; örneğin bir ravinin senedinin muttasıl görünmesine karşın bir grubun hadisi mevkuf olarak, yani bir sahabiye nispet ederek rivayet etmesi gibi.
excludes the Sahih ahadīth from the mu'allal report which has a defect. The 'illah (defect) consists of a denigratory thing in the hadīth effecting its rejection, which appears to the rijal critics when collecting and collating the various transmission routes of the hadīth, such as the chain of a narrator being continuous while a group has transmitted as mawqūf i.e attributed it to a Sahabi.
Lütfen çevirmek istediğiniz ifadeyi gönderin. Metin olarak aldığım her şeyi Türkçeye çevireceğim.
The statement:
"Adil bir râvinin nakliyle"
“By the transmission of an upright narrator”,
Bu, zâhiren ve bâtınen hâli bilinmeyen bir ravinin, yani mechûlü'l-ayn olan bir ravinin rivayet ettiği haberi ya da zayıf olduğu bilinen bir ravinin rivayetini dışarıda bırakır; böyle bir hadis sahih kabul edilmez.
It excludes the report narrated by a transmitter whose apparent and hidden condition is not known, majhul al-'ayn, or the transmitter is known to be weak, such a hadīth is not considered as Sahih.
Lütfen çevirmek istediğiniz ifadeyi gönderin. Metin olarak aldığım her şeyi Türkçeye çevireceğim.
The statement:
"Doğru hatırlama gücüne (dabit) sahip bir râvinin rivayeti" ifadesi, ezberlediği bir hadisi aktarırken ihmalkâr davranan ve çok hata yapan birinin rivayetini dışarıda bırakır; böyle bir rivayet sahih hadis sayılmaz. Bilakis, sahih hadislerde açıklanmış olan bütün şartların bulunması gerekir. Bu şartlardan herhangi biri eksik olursa, hadis sahih değildir.
“By the transmission of a narrator who has accurate retentive ability (dabit)” excludes what has been narrated from someone who has memorised a hadīth, aware that his transmission is negligent and full of mistakes; this report is not considered a Sahih hadīth. Rather, all the conditions which have been clarified should be met in the Sahih ahadīth. If any one condition is not met then the hadīth is not Sahih.
2. Hasen: Bildiren kişi tarafından bilinen ve ravileri meşhur olan, dolayısıyla hadislerin çoğunun özünü oluşturan rivayettir. Çoğu âlimin kabul ettiği ve genel olarak fakihlerin kullandığı bir hadistir; yani isnadında yalancılıkla suçlanmış râvi bulunmayan ve şâz (aykırı) olmayan hadistir. Bunun iki türü vardır:
2. Hasan: It is a report that is known by the one who reported it and its transmitters became well known and consequently it is the core of most of the hadīth. It is a hadīth most scholars accept and it is used by the fuqaha generally i.e, that in the isnād there are no narrators that have been charged with lying and it is not a shadh (irregular) hadīth. These are two types:
Birinci: İsnadında mestur (hâli gizli) olan ve kapasitesi gerçekleşmemiş raviler bulunan hadis. Bununla birlikte bunlar gaflet etmezler, hata yapmaya meyilli değillerdir ve yalancılıkla suçlanmazlar. Hadisin metni, kendisiyle benzer seviyedeki biri tarafından rivayet edilmiş olabilir; bu nedenle şâz veya münker (reddedilmiş) sayılmaz. İkinci: Raviler dürüstlükleri ve güvenilirlikleriyle tanınmış olmalıdır, ancak hafıza ve doğruluk bakımından Sahih kategorisindeki ravilerin derecesine ulaşmazlar. Bir hadisi tek başına rivayet eden ravi münker sayılmaz, metin de şâz veya mu'allel (illetli) kabul edilmez. Dolayısıyla hasen hadis, hafıza kapasitesi daha düşük olan, adil bir ravinin rivayet ettiği, isnadı kesintisiz ve şâz veya mu'allel olmayan hadistir. Hasen hadis, tıpkı Sahih hadis gibi delil olarak kullanılır.
First: a hadīth whose isnād is not free from transmitters who are mastur (of hidden conditioin) and whose capacity is not realised. However they are not negligent and are not prone to make mistakes and nor are they charged with mendacity. The matn of the hadīth may have been narrated by someone at a similar level to him due to which it will not be included as shadh or munkar (rejected). Second: The narrators must be known for their honesty and trustworthiness but they do not attain the level of the transmitters of the Sahih category in retention and exactitude. A narrator who is alone in transmitting a report is not considered as munkar (rejected) and nor is the matn irregular (shadh) or defective (mu'allal). So the hasan ahadīth is the report transmitted by an upright ('adl) narrator who is of lesser retentive capacity, whose isnād is continuous and not irregular (shadh) or defective (mu'allal), the hasan hadīth is used as proof exactly as the Sahih hadīth is used.
3. Da'îf: Sahîh ya da hasen hadîslerin niteliklerini taşımayan hadistir. Da'îf (zayıf) hadis hiçbir şekilde delil olarak kullanılmaz. Bir da'îf hadisin birden fazla rivayet yoluyla gelmesi halinde onun hasen ya da sahîh seviyesine yükseldiğini söylemek yanlıştır. Çünkü hadis zayıf ise, bu, ravilerin gerçekten kusurlu davrandıkları ya da yalancılıkla suçlandıkları anlamına gelir. Hadis bu türden başka rivayet yollarıyla gelmişse, zayıflığı daha da artmıştır. Da'îf hadiste yer alan anlam Sahîh hadislerde de bulunuyorsa, o zaman Sahîh hadis zikredilir ve da'îf hadis dikkate alınmaz. Bu nedenle da'îf hadis hiçbir şekilde delil olarak kullanılmaz.