17.10 Genel Sorumluluklar/Görevler

17.10 Genel Sorumluluklar/Görevler - İslami Kişilik | Quran Course

Bu, (hükümdarın) uymakla yükümlü olduğu kısıtlamayı açıklamaktadır; onun hükümlerdeki sorumluluğunu, Allah'ın (SWT) indirdiği ile hükmetmeyle sınırlandırmıştır.

This hereby clarifies the restriction by which he (the ruler) is obliged to rule by; it restricted his responsibility in the rules to the rule by what Allah (swt) revealed.

Bu yükümlülükler, yöneticinin üzerinde bulunan görevlerin, Kanun Koyucu'nun (Şari') kamusal sorumlulukları açıkça belirlediğini göstermektedir. Bu sorumluluklar, kişinin Halife mi, yardımcısı mı, valisi (vali) mi yoksa memuru (amil) mı olduğuna bakılmaksızın, yönetici olması sebebiyle yöneticinin üzerindedir. Hepsi yöneticidir ve bu sorumluluklarla yükümlüdür. Dolayısıyla bunlar valilerin ve liderlerin, ve yöneticiler arasındaki diğerlerinin sorumlulukları ise, o hâlde bunlar Halife'nin de sorumluluklarıdır. Bu sorumluluklar lider üzerinde farz olduğuna göre, daha büyük bir yük taşıyan kişi üzerinde daha büyük bir gerekçeyle farzdır. Ayrıca, Müslümanların işlerinin herhangi birini yöneten kişiye, ister Halife ister vali olsun, hitap eden genel hadisler vardır. Peygamber ﷺ'in şu sözü:

These obligatory responsibilities upon the ruler show that the Legislator delineated the public responsibilities clearly and these responsibilities are upon the ruler as a ruler irrespective of his being a Khalifah or his assistant, governor (wali) or official (‘amil). All of them are rulers and they are bound by these responsibilities. Therefore if these are the responsibilities of the governors and leaders, and others among the rulers, then they are the Khalifah’s responsibilities. Since they are obligatory upon the leader therefore they are obligatory upon the one bearing the greater burden by greater reason. Moreover, there are general ahadith addressing whoever oversees an affairs among the Muslims’ affairs, whether a Khalifah or a governor. The Messenger’s statement:

Halife'yi, tebaası üzerinde genel bir sorumlulukla yükümlü kılmıştır. Bu nedenle genel sorumluluklar, bir lider söz konusu olduğunda olduğu gibi, Halife'nin üzerine yüklenmiştir.

He made the Khalifah responsible with a general responsibility over his citizens. Therefore the general responsibilities are imposed upon the Khalifah as they are concerning the leader.

Şâri', yöneticinin bu kamusal sorumlulukların yüklerini yerine getirmesini tavsiyeler (tevcîh) ve yasalar yoluyla tamamen güvence altına almıştır. Tavsiyelere gelince, O, yöneticinin ihmal edip bu yüklerini yerine getirmemesi halinde Allah'ın azabı konusunda onu uyarmıştır. Yerine getirmekle yükümlü olduğu şeyi yapamayan zayıf bir kişi bu görevi üstlenirse, rüsvaylık ve pişmanlık olacağını açıklamıştır. Peygamber ﷺ, İslam Ümmeti'ne karşı sert davranan kişiye Allah'ın (SWT) da sert davranmasını dilemiş, Allah da Ümmete iyi öğüt vermeyen kişiye Cennet'i haram kılmıştır; bunlar, yöneticiye sorumluluklarını yerine getirmediği takdirde kendi sonunu, yani Allah'ın azabını gösteren uyarılardan birkaçıdır. Ancak Şeriat bununla yetinmemiş, yöneticinin sorumluluklarını yerine getirmesinden Ümmeti de sorumlu tutmuştur; yöneticinin görevlerinde kusur etmesi veya muamelatında günah işlemesi durumunda onu kınamaya Ümmeti zorlamıştır. Hatta İslam'dan başka bir şeyle hükmetmesi durumunda, bunun açık küfür haline gelmesi için Ümmete onunla kılıçla savaşmayı emretmiş, yöneticiyi kınamak yolunda ölen kişiyi de şehitlerin reisi kılmıştır. Peygamber ﷺ şöyle buyurmuştur:

The Legislator has completely guaranteed the ruler’s performance of burdens of these public responsibilities via guidelines (tawjeeh) and legislation. As for the guidelines (tawjeeh), He warned the ruler of Allah’s punishment if he neglected and failed to fulfill his burdens. He clarified that there is disgrace and regrets if the weak person who could not fulfill what is imposed upon him undertook it (the rule), the Messenger (saw) asked Allah that He (swt) be severe to the one who is severe upon the Islamic Ummah and Allah prohibited Paradise for who does not encompass the Ummah with good advice among other warnings which demonstrated to the ruler his end if he failed to fulfill his responsibilities i.e. the punishment of Allah. However, the Shar’a was not satisfied with this but also made the Ummah responsible for the ruler’s performance of his responsibilities; it compelled them to denounce him if he fell short of fulfilling his responsibilities or sinned in his transactions. And it even commanded the Ummah to fight him by the sword if he ruled by other than Islam so that it became open disbelief, and made the one who dies in the way of denouncing the ruler the prince of martyrs. He (saw) said:

Yani, kendi eylemlerinden hoşnut olan ve onlara uyarak bu eylemi sürdüren kişi ne suçsuzdur ne de güvendedir. Bu hadiste Resulullah (sav), yöneticiye karşı inkâr etmeyi emretmiş ve bunu elden başlayarak mümkün olan her yolla yapmayı farz kılmıştır; ancak bu, savaşa varmamak şartıyla. Yani kılıçtan daha aşağı bir yolla, her ne şekilde olursa olsun, yani sözle ya da elle ve dille yapamayacak kadar zayıfsa kalben. Resulullah ﷺ, inkâr etmeyeni günahta yöneticinin ortağı saymıştır; çünkü şöyle buyurmuştur: "Yaptıklarından hoşnut olan ve onlara uyan kimse, günahtan ne kurtulmuş ne de güvende olmuştur." Ancak bu inkâr, yöneticilerin yanlış davranmakla birlikte hâlâ İslam ile hükmetmeleri durumunda geçerlidir. İslam'ın uygulanmasını terk edip küfür hükümlerini uygularlarsa, Şeriat yalnızca el, dil ve kalple inkârla yetinmemiş, bunun yerine yaptıklarını değiştirmenin yolunu, ya da onları (yöneticileri), kılıç ve savaş kılmıştır. Müslim'in rivayet ettiği Ümmü Seleme hadisinde ise...

I.e. the one who is pleased by their action and follows them in acting upon it is neither guiltless nor safe. In this hadith the Messenger (saw) commanded rejecting against the ruler and obliged it through any means possible by the hand on condition that it does not reach fighting i.e. less than the sword or the tongue in any way whatsoever i.e. by words or by the heart if he is too weak to use the hand or tongue. He considered the one who does not reject a partner to the ruler in sin when he said that the one who is pleased by what they do and follows upon that is neither guiltless nor safe from sin. However this rejection is only when they act wrong but still rule by Islam. If they leave the implementation of Islam and implement the rules of kufr, the Shar’a is not satisfied with mere rejection by hand, tongue and heart but it rather made the method of changing what they do, or them (the rulers), the sword and fighting. In the hadith of Umm Salamah which was narrated by Muslim,