Sahabe döneminde iki olay meydana geldi: Birincisi, Osman'a ilişkin iç savaş (fitne), ikincisi ise âlimler arasında yaşanan tartışmalardır. Bu tartışmalar, şer‘î delillerin türleri hakkında görüş ayrılıklarına yol açtı ve bunun sonucunda yeni siyasi grupların ortaya çıkmasına, bu da çeşitli fıkhî mezheplerin doğmasına sebep oldu. Çünkü Osman öldürüldükten sonra Ali bin Ebi Talib'e hilafet biatı verildi; Muaviye bin Ebu Süfyan ona karşı çıktı ve iki taraf arasında savaş patlak verdi. Bu savaş, iki hakemin hükmüyle sona erdi. Bunun sonucunda daha önce var olmayan yeni siyasi gruplar oluştu. Bu gruplar yeni görüşlere sahip oldu. Bu görüşler önce siyasi alanda, halife ve hilafet konusunda ortaya çıktı; ardından geri kalan ahkâmın çoğunu da kapsadı. Osman'ın hilafeti döneminde izlediği politikalardan dolayı ona kızan, Ali'nin hakemliği (tahkim) kabul etmesinden rahatsız olan ve Muaviye'nin hilafeti zorla ele geçirmesine öfkelenen bir Müslüman topluluk ortaya çıktı. Bu kesimler hepsine karşı isyan etti. Onların görüşüne göre Müslümanlar, Müslümanların halifesine yalnızca kendi tercihleriyle, zorlama ve baskı olmaksızın biat etmelidir. Hilafete layık olan kimse halife olmaya uygundur; Müslümanlar ona biat etmeli ve erkek, Müslüman ve adil olduğu sürece, Habeşli bir köle bile olsa, hilafet biatla kendisine akdedilir. Halifeye itaat ise yalnızca emri Kur'an ve Sünnet sınırları içinde olduğunda farzdır. Bu kesimler, Osman, Ali, Muaviye veya bunlardan birini destekleyen bir sahabinin rivayet ettiği hadislerden hüküm almıyordu. Onların rivayet ettiği bütün hadisleri, görüşleri ve fetvaları reddettiler; kendi onayladıkları kimselerin rivayet ettiklerini ise üstün tuttular. Yalnızca kendi görüşlerini ve kendi âlimlerinin görüşlerini dikkate alıp diğerlerini dışladılar. Onların kendilerine özgü bir fıkhı vardı ve bunlara Hâriciler denir. Müslümanlar arasından başka bir grup çıktı; bu grup Ali bin Ebi Talib'i (r.a.) seviyor ve onun soyunu seviyordu. Bu grup, halifelik konusunda onun ve soyunun başkalarından daha fazla hakka sahip olduğunu savunuyor ve Ali'nin, Resulullah ﷺ'in ölümünden sonra halifeliği kendisine emanet ettiği vasi olduğuna inanıyordu. Bu grup, Sahabenin çoğunluğunun Resulullah ﷺ'den rivayet ettiği birçok hadisi reddetti. Sahabenin görüşlerine ve onların fetvalarına dayanmadılar. Yalnızca kendi imamlarının ve Peygamber ﷺ'in ehl-i beytinin rivayet ettiği hadislere dayandılar ve bunlardan kaynaklanan fetvalara güvendiler. Kendilerine özgü bir fıkhı vardı ve bunlar Şia'dır. Müslümanların çoğunluğu ise yukarıda adı geçen grupların benimsediği görüşleri benimsemedi. Onlar, Kureyş'ten bir halifenin bulunması hâlinde biatin ona yapılması gerektiğini savundular ve tüm Sahabeye istisnasız olarak büyük saygı, sevgi ve bağlılık gösterdiler. Sahabe arasındaki anlaşmazlıkları, iman veya küfürle bağlantılı olmayan, zanni şer'i hükümlerdeki içtihat olarak yorumladılar. Bir sahabi tarafından rivayet edilen her sahih hadisi, sahabiler arasında hiçbir ayrım yapmadan delil olarak kullandılar. Çünkü onlara göre bütün Sahabe güvenilirdi ve Sahabenin tüm fetva ve görüşlerini kabul ettiler. Bu nedenle, hüküm verme, istinbat (hükümlerin çıkarılış yöntemi) ve delil türleri konusundaki görüş ayrılıkları nedeniyle, onların ahkamı birçok konuda diğer siyasi grupların ahkamıyla uyuşmuyordu.