Haber, terim olarak hadis ve sünnet ile eş anlamlıdır; isnat (rivayet zinciri) açısından haber-i mütevatir (sürekli tekrar eden haber) ve haber-i vahid (tek kişinin rivayet ettiği haber) olarak ikiye ayrılır. Mütevatir, dört unsurdan oluşur. Bunlar şunlardır:

The khabar (report) which is synonymous with the terms hadīth and Sunnah, in terms of the line of transmission is divided into the khabar mutawatir (continuously recurrent report) and khabar ahad (isolated report). The mutawatir comprises of four issues, they are:

1. Râvilerin sayısı bir topluluk oluşturacak kadar olmalıdır ve belli bir sayıyla sınırlandırılmamalıdır. Dolayısıyla hangi sayı bir topluluk olduğunu ortaya koyarsa, diğer şartları da yerine getirmesi kaydıyla o haber mütevâtir kabul edilir. 2. Yalan üzerinde bir araya gelmeyi (tevâtüe) engellemelidir. Bu durum kişilere ve yerlere göre değişir. Dolayısıyla 'Ali İbn Ebî Tâlib gibi beş kişi, bir haberin mütevâtir sayılması için yeterlidir. Başka kişilerle beş kişi yetmeyebilir. Beş farklı diyarda bulunup birbirleriyle görüşmemiş beş râvi, aynı yerde bir araya gelip anlaşma imkânı olmadığı için haberin mütevâtir sayılması açısından yeterli olabilir. Aynı yerde bulunan aynı sayıdaki kişilerin naklettiği bir haber (haber-i vâhid) ise yeterli olmayabilir.

1. The number of transmitters should be such that they are a group and not be restricted to any specific number. So whatever number proves to be a group is considered mutawatir provided it fulfills the other conditions. 2. It should preclude the collusion on a lie, this differs according to the difference of persons and places, so five people like 'Ali ibn Abi Talib are sufficient to consider a report as mutawatir. Probably with other people five may not be sufficient. Five transmitters who have not met from five different lands may be enough for the report to be considered as mutawatir because they did not meet in one place so as to collude. Probably a report (khabr) by the same number of people in one land may not suffice.

3. Bu rivayetin, isnadın başından sonuna kadar kendileri gibi bir topluluktan nakledilmesi ve yalan üzerinde anlaşmalarını imkânsız kılacak bir biçimde aktarılması; sayıca eşit olmasalar bile. Başka bir deyişle, ilk iki şart her tabakadaki nakledicide de sağlanmalıdır.

3. That they transmit the report from a group like them from the beginning to the end of the transmission, in a manner that precludes collusion on a possible lie, even if they were not of the same number. In other words, the first two conditions should be met in every tier of transmitters.

4. Bu hükmün dayanağı duyu algısı olmalıdır; yani işitme ve benzeri duyularla elde edilmelidir, saf aklın tespit ettiği şeylerle değil. Çünkü akıl, duyu algısına dayanmadığında yanılabilir. Bu nedenle kesinlik ifade etmez. Mütevatir haberin hükmü, zaruri bilgi (ʿilm ḍarūrī) ifade etmesidir. Bu, insanın kabul etmek zorunda kaldığı ve reddedemediği bir bilgidir. Zaruri olmasının sebebi ise incelemeye ihtiyaç duymamasıdır; yani mütevatir haber kesin bilgi (yaqīn) verir. Mütevatir haber iki kısma ayrılır: Lafzen mütevatir olan, örneğin şu hadis gibi:

4. The basis of their conclusion should be sense perception, by hearing and other such senses and not what the pure reason establishes because it can make mistakes if it is not based on sense perception. Therefore it does not amount to certainty. The rule (hukm) of the mutawatir report is that it yields positive knowledge ('ilm daruri). It is what one is compelled to accept such that he is unable to confute it. It is indispensable because it does not require study i.e, the the mutawatir report imparts certainty (yaqin). The mutawatir report is divided into two categories: verbal (lafzan) mutawatir like the hadīth:

“Kim bilerek benim hakkımda yalan söylerse, cehennemdeki yerini hazırlasın” [Müslim, Ebû Hureyre'den rivayet etmiştir.] Ayrıca mestler üzerine mesh hadisi, havz hadisi, şefaat hadisi ve namazda ellerin kaldırılması (raf'u'l-yedeyn) hadisi de böyledir. Mütevatir ma'nevî ise, rivayetçilerin farklı olaylarda bir konuda ittifak etmesidir; örneğin sabah namazının sünnetinin iki rekât olması gibi. Bu da mevcuttur. Mütevatir rivayetler pek çoktur; her ne kadar âlimler, mütevatir rivayet hakkındaki farklı görüşlerine göre mütevatirin ne olduğu konusunda ihtilaf etseler de.

“Whosoever intentionally lies about me, let him reserve his place in the Hellfire” [Reported by Muslim on behalf of Abu Hurairah ] And the hadīth of wiping on the leather socks, hadīth of hawd (river in paradise), hadīth of intercession (shafa'a) and the hadīth of raising the hands (raf' al-yadayn) in prayer. The mutawatir by meaning (ma'na) is when the transmitters concur on a matter occurring in difference incidents such as the Sunnah of the morning prayer (Fajr) being two rakats. It does exist. Numerous mutawatir ahadīth have been reported even though the '‘Ulamā differ on what constitutes mutawatir according to their different views about the mutawatir report.

Ahad haberine gelince, bu, ravilerinin sayısı mütevatir için gereken sayıya ulaşmayan haberdir; bir ya da dört ravi tarafından rivayet edilmiş olsun, yani mütevatir haber için sayılan önceki dört şartı karşılamayan haberdir. Ravilerinin sayısı açısından üç kategoriye ayrılır:

As for the Isolated report (khabar al-ahad), it is the report whose narrators have not reached the number required for the mutawatir, whether it was reported by one or four narrators i.e, it is the report which falls short of the preceding four conditions mentioned for the mutawatir report. It is categorised in terms of the number of narrators, into three categories:

1. Garib (yabancı): Bu, isnatta bir aşamada tek bir ravinin rivayet ettiği hadistir; yani isnadın bir noktasında, baştan sona tek bir ravi bulunur. Garib, isnatta yalnızca garib olan ve hem isnatta hem de metinde garib olan olmak üzere ikiye ayrılır. Yalnızca metinde garib diye bir şey yoktur. Hem isnatta hem metinde garib olan, tek bir ravinin rivayet ettiği hadistir; örneğin, velaın (âzatlığa bağlı hak/himaye) satışını ve hediyesini yasaklayan hadis gibi. İsnatta garib olup metinde garib olmayan ise, metni bir grup sahabinin rivayet ettiği, ancak bir ravinin başka bir sahabiden yalnızca tek bir rivayetinin bulunduğu hadistir; örneğin şu hadis gibi:

1. Gharib (alien): it is the report narrated by a single transmitter i.e, there is a single narrator throughout the narration at a stage in the isnād. It is divided into: gharib in isnād only, and gharib in isnād and matn together. There is nothing called gharib in matn only. The gharib in matn and isnād is the narration by a single narrator, such as the hadīth prohibiting the sale of wala (patronage) and its gifts. The gharib in isnād and not in matn is the matn which has been narrated by a group of Sahabah but a transmitter has a single narration from another Sahabi like the hadīth:

2. Aziz (nadir): Birden fazla ancak dört adetten az ravi tarafından nakledilen rivayete denir; yani iki veya üç ravinin naklettiği rivayet, bunlar aynı derecede olsalar bile, nadirliğinden dolayı aziz (nadir) adını alır.

2. Aziz (scarce): It is a report transmitted by more than one narrator but less than four i.e, what two or three narrators have transmitted even if they are of the same rank, it is called aziz (scarce) due to its rarity.

3. Meşhur: Üçten fazla ravi tarafından rivayet edilmiş, ancak mütevatir derecesine ulaşmamış bir haberdir. Adına meşhur denmesinin sebebi, bir senedi bulunsun ya da başlangıçta bir senedi bulunmasın, insanlar arasında açık ve yaygın biçimde anılmasıdır. Ayrıca buna müstefîd (yaygın) de denir. İki çeşidi vardır: hadis âlimlerine göre meşhur ve avam (genel halk) nezdinde meşhur. Birincisine örnek, Enes'in rivayet ettiği hadistir:

3. Mashhur (famous): A report which has been narrated by more than three narrators but did not reach the level of mutawatir. It is called mashhur due to it being clear and widely mentioned amongst the people whether a sanad (chain) was found for it or was not found originally. It is also the mustafid (comprehensive). It has two categories: mashhur according to the scholars of hadīth and mashhur for the general public. The first is like the hadīth of Anas:

Ve ikinci kategori de şu hadis gibidir:

And the second category is like the hadīth:

İnsanlar arasında meşhur olan her rivayet sahih değildir. Bazı hadisler insanlar arasında yaygınlaşabilir ki bunların hiçbir temeli yoktur veya tamamen uydurulmuştur. Bunun pek çok örneği vardır, mesela şu hadis gibi:

Not every mashhur report among people is Sahih. Certain hadīth may become famous amongst people which do not have any basis or are entirely fabricated. There are many, .like the hadīth:

Bu temelsizdir. Haber-i vâhid de, ister garîb, ister azîz, ister meşhur olsun, isnadının bir sonlandığı nokta vardır; ya Peygamber ﷺ ile ya da bir sahabî veya tabiî ile biter. İsnadın sonu bakımından üç çeşittir:

It is baseless. The Khabar al-ahad also, whether it is gharib, aziz or mashhur, its isnād has a termination point; either it ends with the Prophet  or with a Sahābi or tabi'i. In terms of the end of the chain there are three types:

1. Merfû': Peygamber'e (ﷺ) fiilî, kavlî, takririyeyle veya sıfatıyla açıkça nispet edilen rivayettir; bu nispeti yapan kişi bir sahabî, bir tâbiî veya onlardan sonraki biri olsun. Bunun içine, sahabînin şöyle demesi de girer:

1.Marfu': It is a report which has been specifically ascribed to the Prophet  in terms of his action, saying, consent or attribute, whether the one who attributed it to the Prophet  was a Sahābi, tabi'i or someone after them. Included in this is when the Sahābi says:

Veya

Or

Veya

Or

Veya

Or

Veya

Or

Veya

Or

Sahabi'nin şöyle dediği de buna dahildir:

Included in this is also when the Sahābi says:

Veya

Or

Marfû' rivayetler arasında bir de sahabînin şöyle demesiyle gelen rivayetler vardır:

From the marfu' report is also when the Sahābi says:

Peygamber'e nispet etmeseler bile, bu bir onay (rıza) göstergesidir. Benzer şekilde, Enes bin Malik'in şu sözü de merfû' bir rivayet sayılır: (ifadesi)

Even if they did not attribute it to the Prophet  because this indicates a consent. Similarly, the saying of Anas ibn Malik is considered as a marfu' report when he said:

Ve Enes şöyle dediğinde;

And when Anas said ;

Aynı şekilde, Sahabenin nüzul sebebine dair tefsiri de merfû' rivayet kuralına tabidir. Sahabenin tefsirinden bunun dışında kalan her şey hadis kapsamında değerlendirilmez. Çünkü Sahabe Kur'an'ı açıklamada birçok içtihatta bulunmuş ve bu sebeple görüş ayrılıklarına düşmüşlerdir. Ayrıca birçoğunun Ehl-i Kitap'tan İsrailiyyat naklettiğini görmekteyiz. Bu yüzden onların tefsiri hadisin bir parçası sayılmaz; merfû' bir hadis olarak kabul edilmesi ise hiç söz konusu değildir.

Similarly the tafsīr of the Sahabah concerning the cause of revelation comes under the rule of the marfu' report. Anything other than that from the tafsīr of the Sahabah is not considered part of the hadīth. This is because the Sahabah performed many Ijtihāds in explaining the Qur’ān and they disagreed as a result. Also we find many of them used to narrate israiliyyat from the people of the Book. That is why their tafsīr is not considered part of the hadīth let alone be considered as a marfu' hadīth.

2. Mevkuf: Sahabenin söz ve fiilinden nakledilen rivayettir; hükmü yalnızca o sahabiye özgüdür. Senedi muttasıl da olabilir, munkatı' da olabilir. Birçok fakih ve muhaddisin eser de adını verdiği rivayet budur. Mevkuf delil (hüccet) teşkil etmez, çünkü Allah şöyle buyurmuştur:

2. Mawqūf: It is the narration from the Sahabah in terms of their saying and action, its application is specific to the Sahābi. Its isnād can be continuous or broken. It is the report many of the Fuqaha and muhaddithun also call athar. The mawqūf does not establish a proof (hujjah) because Allah  said:

Anlayış şudur: Peygamber'den başkasından size getirilen herhangi bir şeyi almayın. Bu nedenle, Allah'ın Elçisi'nden gelmediği sürece, hiç kimse için delil (hüccet) değildir. Bunu Allah'ın Elçisi ﷺ'ye nispet etmek caiz değildir, çünkü bu yalnızca bir ihtimaldir, galip zan değildir ve ihtimaller itibar edilmez.

The understanding is: whatever is brought to you from other than the Messenger  do not take it. Therefore, it is not a proof (hujjah) for anyone except when it is from the Messenger of Allah . It is not permitted to ascribe it to the Messenger of Allah  because it is a mere possibility and not a preponderant opinion (zann) and possibilities are not recognised.

3. Maktû': Munkati' ile aynı değildir. Senet, Tâbiî'de durur; onun sözü ve fiili bakımındandır. Bununla delil sabit olmaz ve mevkûf'tan daha zayıftır.

3. Maqtu': It is not the same as munqati'. The chain stops at the Tabi'i; in terms of his saying and action. A proof is not established by it and it is weaker than the mawqūf.